Dlaczego ten nagrobek jest wyjątkowy? Miejsce warte uwagi [FOTO]

Romantyczne spacery wieczorową porą

Wieczór w dzień Wszystkich Świętych wielu z nas rusza na cmentarze, by chłonąć niezwykłą atmosferę tego wieczoru. Im starszy cmentarz, tym atmosfera niesamowitości bardziej się potęguje. Swój unikatowy urok mają także cmentarze wojenne.

Jeśli wybierzecie się na spacer alejkami cmentarza parafialnego w Gorlicach zachęcamy Was do poszukiwania niezwykłych i czasem mocno już zaniedbanych pomników, które pokazują, jak ponad 100 lat temu żegnano się z bliskimi.

Wiersze nagrobne, czyli zapomniana tradycja

Pokazując Wam niedawno, jak wyglądają prace remontowe przy grobowcu rodziny Płockich powołaliśmy się na książkę pt. Gorlicki cmentarz, autorstwa ks. Jana Wilka. Niezwykła publikacja zawiera nie tylko spis grobowców i pochowanych w nich osób (dane aktualne w zależności od roku wydania, my dysponujemy wydaniem z 1995 roku). W książce znajdziecie także opis dziejów całego cmentarza, w szczególności opis zniszczeń, których dokonano tam w czasie I wojny światowej. Naszą uwagę przykuł jednak rozdział poezja cmentarza parafialnego w Gorlicach.

Jak wyjaśnia autor:

Poezja cmentarna w sensie literackim to zbiór panegiryków czyli wierszy pochwalnych ku czci zmarłych, jakie się znajdują tu i ówdzie na nagrobnych tablicach. Pochwalnych, a więc sławiących nie tylko życie i czyny pochowanych, ale także wyrażających miłość do nich oraz żal i tęsknotę.

Dziś bardzo wiele nagrobków informuje prosto: urodził się, zmarł, żył tyle i tyle lat. Czasem informację uzupełnia informacja o profesji, którą osoba wykonywała za życia i krótki cytat. Dłuższe, wierszowane pożegnania są rzadkie, współcześnie praktycznie nieobecne. Tym większą ciekawość wzbudzają teksty, które jeszcze możemy odnaleźć na naszych nekropoliach.

Maleńki pomnik, skryty w cieniu okazałych, współczesnych grobowców jest jednym w tych wyjątkowych miejsc. Na tablicy odrestaurowanej kilka lat temu czytamy:

Łaskawy czytelniku
Co ten kamień znaczy –
śmierć matki, żal dzieci –
To ci wytłumaczy
Żyłam, jak ty na świecie,
Niedawnom żyć przestała,
Gdym roku 74 życia dokonała.
Lecz poległam od Stwórcy
Z niebios przeznaczenia.
Za duszę Anny Motyl
Nie żałuj westchnienia.

Pożegnanie to do dziś przykuwa uwagę i łapie za serce. W kilku prostych słowach zawarto tak wiele emocji! Na innym zaś pomniku pojawia się następujący wiersz, wskazany przez ks. Jana Wilka, jako najstarszy przykład poezji cmentarnej na gorlickiej nekropolii:

Pod tym tutaj grobowcem
leży zwłok Zmarłego
Wojciecha Maroniewicza
Męża szanownego
który przeżywszy wiek swóy
sześćdziesiąt trzy lata
z dniem 6 Januarii 1833
zszedł z tego świata.
Nieukoiony starszy Syn
w żalach
a tak ze szczerej chęci
położył nad nim ten grobowiec
dla wiecznej pamięci.
Ufając, że łaskawy Przechodzień
kiedy grób ten mija
westchnie za nim do Pana
przez Zdrowaś Marya

Czy wiecie, gdzie znajdują się te grobowce? A może chcielibyście powrócić do takiej formy napisów nagrobnych?

Źródło info: Jan Wilk, Gorlicki cmentarz, Gorlice 1995