No i jak tu nie przeciąć wstęgi? Ciekawe pytanie przed 11 listopada

Szacunek dla flagi, czyli co?

Tuż przed tegorocznym, majowym świętem flagi pojawiła się bardzo interesująca kampania. MON i Wojsko Polskie przypominało o zasadach prezentowania barw narodowych i pewnych działaniach zakazanych. Jak mogliśmy wtedy przeczytać w komunikacie załogi KTO Rosomak z 12 Szczecińskiej Dywizji Zmechanizowanej:

(...) polska flaga musi być czysta i mieć czytelne barwy. Żołnierze z Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Libanie mówią o tym, że polską flagą nie oddaje się honorów żadnej osobie i nie pochyla się jej przed żadną inną flagą, ani znakiem.
Ze spotu można dowiedzieć się, że każda flaga ma swoje miejsce w szeregu. Jeśli są dwie lub cztery flagi, Biało-Czerwona stoi pierwsza z lewej, jeśli trzy – stoi w środku.

Szer. Mateusz Masternak, utytułowany bokser, prosił w spocie: nie pisz po fladze. Dalej w komunikacie, żołnierze apelowali:

nie przykrywaj flagą pomnika, nie przykrywaj tablicy pamiątkowej przed odsłonięciem, polska flaga nie jest obrusem, ani opakowaniem prezentu, nie przecinaj biało-czerwonej wstęgi na otwarcie - to polskie  barwy narodowe.

W najbliższym czasie wywiesimy biało-czerwone flagi, by poczuć jedność i dumę. Czekają nas obchody święta, które mają być przestrzenią pełną radości. Chcielibyśmy, by biało czerwone barwy kojarzyły się z dumą, radością i poczuciem solidarności. Niestety, coraz częściej są wykorzystywane w sposób, który budzi negatywne emocje: złość, niesmak, a nawet poczucie izolacji.

Istnieje też pewien rytuał, który coraz częściej bywa krytykowany, także ze względu na obecność biało-czerwonej taśmy, którą wszyscy chcą...uciąć.

Kontrowersje

Postulaty związane ze szczególnym traktowaniem flagi oraz barw biało-czerwonych są ważne, ale praktyka życia pokazuje, że często są traktowane dość luźno. Biało-czerwone taśmy są cięte przy okazji otwarcia niemal każdego budynku, chodnika, ścieżki, dróżki czy innej inwestycji. W internecie pojawiły się już pierwsze teksty, w których mieszkańcy różnych regionów kraju prosili o zmianę tego zwyczaju.
Pojawiły się konkretne postulaty: jeśli już muszą coś przeciąć, niech tną wstęgi w innych kolorach. Może znów zwrot w stronę eko i symboliczne rozerwanie sznurka bądź wstęgi ze splecionych ze sobą kwiatów?

Po prostu prośba: niech to nie będzie biało-czerwona wstęga

Ale przecież „tradycja, rzecz święta”. Symboliczny gest przecięcia stał się tak popularny, że stracił swoje znaczenie, coraz częściej budzi niechęć, niż szacunek czy wdzięczność. Czasem szerokość trasy nie pozwala wszystkim chętnym do przecięcia wstęgi zmieścić się przy niej.
Ci, którym problem ten leżał szczególnie na sercu, zapytali wprost: czy cięcie wstęgi przypominającej flagę (choć faktycznie niebędącej nią) nie stanowi naruszenia przepisów?

Jak czytamy w kodeksie karnym (art. 137):

Art.  137.  [Publiczne znieważenie znaku lub symbolu państwowego]

§  1. Kto publicznie znieważa, niszczy, uszkadza lub usuwa godło, sztandar, chorągiew, banderę, flagę lub inny znak państwowy, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

§  2. Tej samej karze podlega, kto na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej znieważa, niszczy, uszkadza lub usuwa godło, sztandar, chorągiew, banderę, flagę lub inny znak państwa obcego, wystawione publicznie przez przedstawicielstwo tego państwa lub na zarządzenie polskiego organu władzy.

Tymczasem w art. 49 Kodeksu wykroczeń czytamy, że:

Art.  49.  [Lekceważenie Narodu Polskiego i konstytucyjnych organów]

§  1. Kto w miejscu publicznym demonstracyjnie okazuje lekceważenie Narodowi Polskiemu, Rzeczypospolitej Polskiej lub jej konstytucyjnym organom, podlega karze aresztu albo grzywny.

§  2. Tej samej karze podlega, kto narusza przepisy o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej.

Wstęga kusi: przetnij mnie! Wystarczy, że odcień czerwieni nie będzie odpowiadał wzorcowi barw narodowych i już będzie można bronić przecinających: do naruszenia prawa nie doszło. Flaga jest symbolem, który ma konkretne cechy: kształt, wymiary, odcienie... Nie ma więc znaczenia, że dla nas wszystkich będzie to mogło wyglądać inaczej. Wstęga w kolorze białym i czerwonym nie jest flagą. Jej barwy mogą być podobne, ale jeśli nie będą identyczne z określonymi prawnie standardami polskich barw narodowych, zarzuty będzie można raczej łatwo oddalić. Chociaż zarzuty wydają się intuicyjnie zrozumiałe, przecinania biało-czerwonej wstęgi nadal ma się nieźle.

Wstęgę można przeciąć legalnie.

Dyskomfort, który poczujemy w czasie przecinania kolejnej wstęgi, pozostanie.

Dzieci nie będą miały wątpliwości: białe i czerwone barwy znają od małego. Nie ma znaczenia, że w czasie przygotowania do uroczystości szkolnych nie dysponują białą kredką o srebrzystym odcieniu i kredką czerwoną odpowiadającą prawnemu standardowi. Narysowana na niewymiarowej karteczce flaga jest dla nich flagą: symbolem, do którego uczą się szacunku. Poznają symbol, który ma ich jednoczyć. Czy takie postrzeganie barw narodowych powinno przeważyć także w przypadku przecinania wstęgi?

A może powinien pojawić się inny rytuał urzędniczej radości? W końcu zaś: może największy szacunek wzbudziłaby rezygnacja z oficjalnego przecinania czegokolwiek i po prostu informowanie: to kolejna szczęśliwie zakończona praca.

Z Waszych podatków, dla Waszej wygody.