Po co im wiosło w herbie? Zagadka z gminy Moszczenica

Urzędowy opis jest bardzo tajemniczy

Jak czytamy na stronie gminy Moszczenica, jej herb wygląda następująco:

W polu błękitnym, na podwójnym nawiązaniu srebrnym takiż szkaplerz o skrajach złotych, przewieszony przez skrzyżowane wiosło z włócznią również złote.

Herb gminy Moszczenica i jego znaczenie

Wyjaśnienie znajdujemy na stronie urzędowej. Autorem opracowania historyczno-heraldycznego oraz uzasadnienia herbu był Włodzimierz Chorązki z Uniwersytetu Jagiellońskiego, a projekt graficzny przygotowany został przez Alfreda Znamierowskiego z warszawskiego Instytutu Heraldyczno-Weksylologicznego.

Żeby zrozumieć sens całości symboliki heraldycznej Moszczenicy, musimy się cofnąć w czasie o niemal 1000 lat. Dzisiejsza Moszczenica składała się dawniej z dwóch części: Moszczenicy Polskiej i Moszczenicy Niemieckiej. Aktu lokacji Moszczenicy Polskiej dokonał król Kazimierz Wielki w 1348 roku.

Ważna jest także Staszkówka: data aktu lokacji tej miejscowości nie jest pewna, ale prawdopodobnie jest starsza od Moszczenicy.

Obydwie wioski należały do dóbr królewskich i były częścią klucza dóbr starostwa niegrodowego w Libuszy. Ono podlegało zaś starostwu grodowemu w Bieczu (powiat biecki).

Zarówno współczesna Moszczenica jak i Staszkówka miały na swoich terenach kościoły parafialne. Patronem kościoła w Staszkówce niezmiennie od XIV wieku, był św. Wojciech Biskup Męczennik. To właśnie od niego gminnym herbie znalazły się wiosło i włócznia.

Wiosło i włócznia – symbole śmierci męczeńskiej św. Wojciecha

Wiosło

W czasie misji głoszenia ewangelii na Pomorzu biskup Wojciech miał zrezygnować z żołnierskiej asysty, by swoim działaniom nie nadawać charakteru działań wojennych. W pewnej chwili otoczył go krąg złorzeczących. Jedna z osób niechętnych Wojciechowi uderzyła go w plecy wiosłem. Uderzenie miało być tak silne, że biskupowi brewiarz wypadł z rąk. Akt ten stał się symbolem sprzeciwu Prusów wobec chrystianizacji. Chociaż biskup zaczął się uciekać, Prusowie ruszyli za nim.

Włócznia

Prusowie zaatakowali św. Wojciecha i przebili jego ciało sześcioma włóczniami. Głowę odcięli i nadziali na żerdź. Ciało zostało wykupione przez polskiego króla, Bolesława Chrobrego za złoto: ile ważyło ciało, tyle złota mieli dostać wydający je oprawcy. Głowa została potajemnie zabrana przez nieznanego z imienia Pomorzanina i także do Gniezna.

Szkaplerz

Drugi element godła gmina zawdzięcza wezwaniu z kościoła parafialnego w Moszczenicy. Tutaj jednak także konieczne jest pewne wyjaśnienie. Wezwania kolejnych czterech kościołów parafialnych w Moszczenicy wielokrotnie się zmieniało. Pierwszy kościół nosił wezwanie śś. Szymona i Judy Tadeusza Męczenników.  Sytuacja ta utrzymywała się od połowy XIV wieku do 1665 roku. Drugie wezwanie odnosiło się do św. Trójcy (od 1666 do 1820 roku). Trzeci i czwarty kościół parafialny nosił wezwanie Matki Bożej Szkaplerznej.
 

Stąd właśnie szkaplerz widnieje na herbie jako element łączący włócznię i wiosło. Zarysowany na herbie ma kształt dwóch prostokątów powiązanych ze sobą, na podobieństwo szkaplerzy noszonych przez zakonników. Szkaplerz to dwa płatki wełnianego sukna, które są połączone tasiemkami. Na wizerunku Matki Bożej Szkaplerznej szkaplerz jest przez nią trzymany w prawej ręce.

Dlaczego gmina Moszczenica nie przejęła herbu od rodu Staszkowskich herbu Bogoria? Ród ten był tylko dzierżawcą królewskich dóbr, a nie ich właścicielem, dlatego też nie uwzględniono go w czasie projektowania gminnego herbu.

Herbowe barwy także nie są przypadkowe
 

Jak czytamy dalej na stronie gminy:

• Błękit, jest kolorem związanym z kultem maryjnym, a także symbolem nieba i wiary.
• Złoto (żółcień) to symbol króla, boskiego pomazańca oraz boskiego majestatu; jest to barwa kojarzona także z objawieniem Ducha Świętego i szlachetnością
• Srebro (biel) oznacza czystość, pokój, wodę i uczciwe intencje

Źródło info: UG w Moszczenicy