Nasi Sprawiedliwi Wśród Narodów Świata

Krzyżami uhonorowano następujące osoby: Walerię, Karola i Jana Jamrów, Adama i Stanisława Czajków oraz Marię i Zygmunta Kmiecików, Balwinę Piecuch oraz Stanisława Pyrek.  

Wręczenie odznaczeń miało miejsce podczas XXXI sesji Rady Powiatu Gorlickiego. Na uroczystość przybyli: córka państwa Kmiecików z Krygu Halina Kopij, która odebrała medale za swoich rodziców Marię i Zygmunta oraz wujków Adama i Stanisława Czajków, a także zięć państwa Jamrów. Odbierali odznaczenia z wielkim wzruszeniem i wdzięcznością, że po wielu latach heroiczne dzieło ich rodziców i krewnych zostało docenione.

W imieniu Prezydenta RP odznaczenia wręczył dr Mateusz Szpytma, zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie. Ceremonię przekazania Krzyży prowadził inspektor Michał Kalisz z Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Rzeszowie.
Prezes Mateusz Szpytma podkreślił, że osoby, które ukrywały Żydów i często za pomoc ginęły są naszymi bohaterami narodowymi. Przyznawane dziś odznaczenia przychodzą zbyt późno, bo ludzie ci już w większości nie żyją, ale należy wyrazić wdzięczność wszystkim, którzy przyczynili się do ich przyznania przez Prezydenta RP. Prosił, aby rodziny były dumne, że przyczyniły się do ratowania życia, bo „Kto ratuje jedno życie cały świat ratuje”.

Podziękowania i wyrazy uznania dla rodzin przekazała poseł na Sejm RP Barbara Bartuś, a odczytał je radny Tomasz Płatek.
Bohaterskiej postawy gratulowali i dziękowali za ratowanie Żydów podczas II wojny światowej przewodniczący Rady Powiatu Gorlickiego Marek Bugno i wójt gminy Gorlice Ryszard Guzik.

Wszyscy, którzy są zainteresowani tym tematem zapraszamy do lektury książki „Dzieje społeczności żydowskiej powiatu gorlickiego podczas okupacji niemieckiej 1939–1945” opracowanej przez Michała Kalisza i Elżbietę Rączy.
Publikacja jest pierwszą opisującą te zagadnienia w sposób syntetyczny. Autorzy niniejszej książki ukazują zagładę Żydów i złożone relacje polsko-żydowskie tego regionu, w latach 1939–1945. W pierwszej części przedstawiono aspekty związane z sytuacją Żydów w powiecie gorlickim pod niemiecką okupacją oraz ich zagładę. Ukazano w niej także negatywne postawy polskich mieszkańców powiatu gorlickiego wobec Żydów, które przyczyniły się do powiększenia ich strat osobowych podczas realizowanego przez Niemców Holocaustu. Część druga dotyczy tej grupy Polaków powiatu gorlickiego, którzy ryzykowali życiem, aby ratować Żydów od śmierci. Oprócz indywidualnych form ratowania ludności żydowskiej, które były dominujące na terenie powiatu, omówiona została pomoc duchowieństwa oraz żołnierzy Polskiego Państwa Podziemnego.
Publikacja powstała w ramach centralnego projektu badawczego IPN „Zagłada Żydów na ziemiach polskich”.

źródło: UM Gorlice