Nagroda „Zadbany Zabytek” trafiła do naszego powiatu

W konkursie „Zadbany Zabytek 2022” w kategorii „Architektura i budownictwo drewniane” nagrodę otrzymało Muzeum - Dwory Karwacjanów i Gładyszów w Gorlicach. 

Za co nagrodzono tę instytucję?

Wszystko dzięki świetnie zaplanowanym i wykonanym pracom przy Cerkwi Grekokatolickiej św. Kosmy i Damiana w Bartnem. Jak podkreślono w werdykcie, na nagrodę zasługuje 

wzorowe utrzymanie i konserwacja zabytku architektury drewnianej, który pełni ważną funkcję społeczną. 

W kategorii konkursowej „Architektura i budownictwo drewniane” laureatem tegorocznego konkursu stała się gmina miasta Pyzdry, a nagrodzona aktywność to prace przy Domu Podcieniowym w Pyzdrach. Nagroda została przyznana 

za uratowanie ostatniego, drewnianego, podcieniowego domu wschodniej Wielkopolski, będącego świadectwem tradycji rzemiosła tkackiego w Pyzdrach. Prace konserwatorskie zostały przeprowadzone z pietyzmem, poszanowaniem oryginalnego detalu oraz konstrukcji. Dzięki temu zachowano obiekt o niezwykłej wartości dla miasta i tożsamości kulturowej jego mieszkańców.

Poza wyróżnieniem dla Muzeum Dwory Karwacjanów i Gładyszów w Gorlicach wyróżnienia w tej kategorii otrzymały także:

• gmina Markowa –  za prace podjęte przy Chacie Jana Raka w Husowie – tutaj wyróżniono pełne poszanowanie autentyzmu architektury, które ujawniło się poprzez wykorzystanie tradycyjnych technik i pietyzm w zachowaniu oryginalnych elementów wystroju i wyposażenia. Doceniono także aktywność lokalnej społeczności, która włącza się w utrzymywanie i zachowanie obiektu.
• parafia rzymskokatolicka Oczyszczenia Najświętszej Maryi Panny w Starymgrodzie za podjęte prace przy kościele parafialnym Oczyszczenia NMP w Starymgrodzie – tu zdecydowano się nagrodzić przeprowadzenie prac mających na celu przywrócenie tradycyjnych materiałów, a przez to starania o przywrócenie oryginalnej, historycznej formy obiektu. Jury podkreśliło także niezwykle wysoki poziom przygotowanej dokumentacji konserwatorskiej, która towarzyszyła pracom..

W przypadku naszej cerkwi w Bartnem podkreślono w szczególności to, że metoda działania związana z ochroną tego zabytku została właściwie określona, a wszystkim pracom towarzyszyła dogłębna analiza konserwatorska. 

Jak mówił w czasie fali wiceminister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Generalny Konserwator Zabytków, dr Jarosław Sellin 

To wielkie święto, zarówno dla właścicieli nagrodzonych zabytków oraz wykonawców prac konserwatorskich, jak i samorządów z powodzeniem realizujących zadania związane z ochroną dziedzictwa.

Konkursy mają na celu pokazywać dobre praktyki w zakresie troski o nasze materialne dziedzictwo. To także motywacja do dalszego działania na rzecz kultury i ochrony sztuki.

Konkurs „Zabytek Zadbany” to ogólnopolski konkurs organizowany przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego i Generalnego Konserwatora Zabytków. Całą procedurę związana z konkursem prowadzi zaś Narodowy Instytut Dziedzictwa. Celem tego konkursu jest promowanie tych inicjatyw, które przyczyniają się do tworzenia pięknej przestrzeni architektonicznej. Chodzi tu w szczególności o wyróżnienie najlepszych prac konserwatorskich, ale także prac budowlanych, rewitalizacyjnych i adaptacyjnych, które zostały zrealizowane w Polsce z zachowaniem najwyższych standardów (tak na poziomie wykonania, jak i prowadzenia badań poprzedzających takie działanie).

To niezwykły konkurs, ponieważ jego pierwsza edycja miała miejsce niemal 50 lat temu!. 

Do konkursu „Zabytek Zadbany” w 2022 roku zgłoszonych zostało 100 obiektów, a do oceny jury przedstawiono 88 wniosków formalnych ze wszystkich szesnastu województw. Pozostałe wnioski zgłoszone do konkursu nie spełniały wymagań formalnych postawionych przez Organizatora. 

Ostatecznie nominację otrzymało 20 obiektów, czyli cztery w każdej z pięciu podstawowych kategorii konkursowych. Dodatkowo dwa obiekty nominowano w kategorii specjalnej „Właściwe użytkowanie i stała opieka nad zabytkiem”.

Wyróżnienie za prace nad cerkwią w Bartnem przyznało jury w składzie: 

• Adam Jankiewicz – przewodniczący,
• Miron Urbaniak – wiceprzewodniczący,
• Zastępca Dyrektora Instytutu Historycznego Uniwersytetu Wrocławskiego,
• Monika Bogdanowska – Zastępca Dyrektora NID,
• Jakub Lewicki – Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków,
• Katarzyna Pałubska – Dyrektor Departamentu Ochrony Zabytków MKiDN,
• Małgorzata Gwiazdowska.