Spotkali się na gorlickiej nekropolii. Zaduma połączona z uśmiechem [FOTO]

Grobowiec ten jest jedną z perełek gorlickiego cmentarza parafialnego. Spoczywa w nim m.in. inż. Tomasz Łaszcz. Rok Ignacego Łukasiewicza jest doskonałym momentem na odnowienie monumentu, który przypomina nam o tym pionierze galicyjskiego przemysłu naftowego. Obok niego w grobowcu spoczywają także bliscy członkowie jego rodziny. 

Środki na remont grobu zostały przekazane przez Fundację Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa, a swój udział w finansowaniu przedsięwzięcia miało także miasto Gorlice i darczyńców, którzy dołożyli się do zbiórki organizowanej co roku na gorlickich nekropoliach w Dniu Wszystkich Świętych. 

Zakończenie renowacji uczczono uroczystym spotkaniem, które odbyło się przedwczoraj (29 listopada) w gorlickim Ratuszu w południe. W spotkaniu wzięli udział przedstawiciele Polskiego Górnictwa Naftowego i Gazownictwa w Sanoku: prezes Marek Hanus oraz Ewa Król.

Zainteresowani odnowionym grobowcem przespacerowali następnie na gorlicki cmentarz parafialny. Był tam obecny także burmistrz Rafał Kukla, ks. Stanisław Kogut – Proboszcz Parafii p.w. Andrzeja Boboli w Gorlicach, Zdzisław Tohl – Dyrektor Muzeum Dwory Karwacjanów i Gładyszów i Andrzej Welc – Prezes Towarzystwem Opieki nad Zabytkami Powiatu Gorlickiego i Upiększania Miasta Gorlice z Okolicą.

W pogodny, listopadowy dzień można było w pełni docenić urok odnowionego grobowca, odczytać napisy na tablicach i zwrócić uwagę na pewne detale, które mogą umknąć przy pierwszym spojrzeniu. Przykładem była jedna z tablic, na której - mimo renowacji - dopatrywano się śladu pozostawionego po pocisku, który niewątpliwie musiał pochodzić z czasów I Wojny Światowej. Skalę prac pokazują nie tylko archiwalne zdjęcia obiektu, ale także opowieść: o zapadającym się sklepieniu, o niewyraźnych napisach, o uszkodzeniach małego lwa, który zdobi front budowli.

Przyjrzenie się detalom grobowca może być niezwykłym doświadczeniem o wysokich walorach edukacyjnych. Grobowiec jest bardzo stary: powstał pod koniec XIX wieku i stworzony został w stylu neoklasycystycznym. Świadczą o tym kolejne detale architektoniczne, które renowacja pięknie uwydatniła.

Sam grobowiec ma jednak ogromne znaczenie nie tylko jako ciekawy architektonicznie i artystycznie obiekt. Jest też częścią historii gorlickiego przemysłu naftowego, szczególnie intensywnie celebrowanego w mijającym roku. 

Na remont wydano niemal 65 tysięcy złotych ( w tym 30 tys. złotych, które na remont wyłożyło miasto i 30 tysięcy przekazanych przez Fundację PGNiG). Swój udział w renowacji mieli także mieszkańcy naszego regionu, którzy włączyli się w akcję charytatywną Komitetu Ratowania Zabytków Cmentarza Parafialnego.

Co ciekawe, w książce ks. Jana Wilka „Gorlicki cmentarz. Świadek przełomu I wojny” przy nazwisku Łaszcz odnajdujemy nie Tomasza, ale Ludwika. Znana nam dzisiaj tablica nagrobna Tomasza Łaszcza sugeruje, że to właśnie jego żoną była Eugenia, a synkiem, zmarłym za młodu - Janek. Książka ks. Wilka sugeruje, że imię zmarłego brzmiało Ludwik (lata życia wskazane w książce to 1853-1897). W wydaniu książki z 1993 roku widzimy zdjęcie grobowca: zniszczonego, bardzo zaniedbanego, bez tablicy widocznej dziś z prawej strony, jasno informującej o godności pochowanej tam osoby.

Widniejące obecnie na tablicach informacje nie pozostawiają złudzeń. W grobie spoczywają doczesne szczątki inż. Tomasza Łaszcz (1863-1938), który po ukończeniu znakomitej Ecole des Mines w Liege i odbyciu stosownych praktyk zamieszkał w Gorlicach. Tu objął kierownictwo nad kopalniami naftowymi S. Skrochowskiego w Siarach i Krygu. 

Majątek zawdzięczał swojej ciężkiej pracy. Działał aktywnie jako współwłaściciel wielu spółek naftowych w okręgu gorlickim i borysławskim. Był także organizatorem koncernu naftowego „Małopolska” i współwłaścicielem przedsiębiorstw dla głębokich wierceń. Tablica przypomina także o jego roli jako dyrektora Towarzystwa dla handlu, przemysłu i rolnictwa w Gorlicach. Inżynier Łaszcz był także aktywny w ostatnich latach swojego życia, pełniąc w latach 1934-1936 rolę prezesa Związku Polskich Techników Wiertniczych i Naftowych w Borysławiu.