Wspomnienie o Aleksandrze Wietrzyku. Zmarł 2 września 2024 w wieku 76 lat

Informację o śmierci śp. Aleksandra Wietrzyka przekazała nam Krystyna Teller z portalu Polish News.

Jego miłość do Pogórza przejawiała się w licznych publikacjach, które pozostawił po sobie, w tym „Słowniku Gwary Pogórzan” oraz biografii „Adam Wójcik – badacz i piewca Pogórza”. Dzięki swoim talentom literackim, fotograficznym oraz pasji do lokalnych dziejów, Aleksander Wietrzyk stworzył bezcenny skarb, który na zawsze pozostanie z nami i będzie przypominać o nim każdemu, kto kocha te tereny.

Aleksander odszedł, ale jego spuścizna, utrwalona w książkach, zdjęciach i wspomnieniach, będzie żywa przez długie lata. Cześć jego pamięci!

Publikacje Aleksandra Wietrzyka związane z regionem

Słownik Gwary Pogórzan z okolic Gorlic

Aleksander Wietrzyk stworzył pionierską publikację dokumentującą gwarę Pogórzan. Słownik zawiera ponad osiem tysięcy haseł, które są świadectwem lokalnej mowy, zawierającej unikalne słownictwo i wyrażenia, np. „śklony gorcek” (szklany kieliszek) czy „głymbsy kielisek” (głęboki kieliszek). W wywiadzie dla „Gazety Krakowskiej” Aleksander podkreślał, że chciał nie tylko zgromadzić wyrazy, ale też przypomnieć, że gwara jest żywą częścią kultury, która nie świadczy o zaściankowości, lecz o bogactwie tradycji i języka. W jego słowniku znalazły się także unikalne, dziś już zapomniane archaizmy, które były kiedyś powszechnie używane na Pogórzu.

Adam Wójcik – badacz i piewca Pogórza 

Książka o Adamie Wójciku, badaczu kultury Pogórza, to jedna z najważniejszych publikacji Wietrzyka. Przedstawia życie i działalność Adama Wójcika, pochodzącego z Bieśnika. Dzieło to jest bogate w informacje o historii ziemi gorlickiej i jej mieszkańcach. W swoich badaniach Wietrzyk starał się oddać szacunek dla lokalnych tradycji, obyczajów i ważnych postaci, które miały wpływ na rozwój Pogórza. Dzięki tej publikacji pokolenia młodych ludzi mogą lepiej zrozumieć swoje korzenie i dziedzictwo.

Dokumentacja życia regionu przez fotografię

Wietrzyk był zapalonym fotografem, który od młodzieńczych lat dokumentował życie i krajobrazy Pogórza Gorlickiego. Uwieczniał zarówno architekturę, jak i przyrodę oraz lokalne życie społeczne. Był jednym z pierwszych mieszkańców Pogórza, który posiadał profesjonalny aparat fotograficzny i wywoływał zdjęcia samodzielnie. Jego bogate archiwum zawiera zdjęcia wesel, chrzcin, komunia oraz uroczystości rodzinnych i społecznych, co czyni je bezcennym zbiorem wspomnień z życia codziennego Pogórza.

Praca na rzecz lokalnych instytucji i społeczności 

Aleksander Wietrzyk był aktywnym członkiem lokalnej społeczności i współpracował z Gminą Łużna, Ochotniczą Strażą Pożarną, bibliotekami, muzeami oraz organizacjami kombatanckimi. Uczestniczył w wielu wydarzeniach i chętnie dokumentował je fotograficznie, aby później wykorzystać zdjęcia w artykułach oraz książkach. Dzięki swojej aktywności utrwalił najważniejsze chwile społeczności Pogórza, będąc częścią jej historii.

Działalność harcerska i edukacyjna

Aleksander Wietrzyk spędził wiele lat jako nauczyciel i harcerz. Był komendantem hufca w Łużnej oraz harcmistrzem, organizując liczne obozy harcerskie, które wspomina do dziś wielu jego wychowanków. Pracował jako nauczyciel w Szkole Podstawowej w Biesnej, gdzie pełnił także funkcję dyrektora. Wychował pokolenia uczniów, w tym swoją córkę Iwonę, która poszła w jego ślady i została nauczycielką.

Upowszechnianie wiedzy o Pogórzu

Aleksander Wietrzyk był wieloletnim współpracownikiem magazynu POLISH NEWS, gdzie od 1998 roku publikował artykuły o tematyce historycznej, kulturalnej i obyczajowej. Pisał m.in. o dawnych polskich tradycjach, świętach oraz o lokalnej historii, dokumentując w ten sposób życie i kulturę Pogórza. Jego artykuły były pełne humoru i życzliwości, a jednocześnie stanowiły cenne źródło wiedzy o regionie.

Działalność literacka i folklorystyczna

Wietrzyk stworzył również wiele tekstów dotyczących tradycji ludowych, opublikował m.in. „Bajeczną Biesną”, opowieść o legendach i historii tej miejscowości. W jednym z niedokończonych projektów przygotowywał publikację XIX-wiecznego rękopisu ks. Wojciecha Michny pt. „Pamiętnik historyczny okolic i rodzin w diecezyi przemyskiej”. Był także autorem ponad 50 biografii osób zasłużonych dla społeczności ziemi gorlickiej, co wzbogaca lokalne zasoby wiedzy o regionie.

Pasjonat majsterkowania i tradycji kulinarnych

Wietrzyk z pasją angażował się w stolarkę, fotografię, a także tradycyjne przetwórstwo. Zbierał grzyby, tworzył nalewki, wina oraz przepisy, które następnie publikował w magazynie POLISH NEWS. Zostawił po sobie maszynopisy z przepisami, które są świadectwem jego pasji do tradycyjnej kuchni Pogórza Gorlickiego.

Dorobek Aleksandra Wietrzyka to bogactwo wiedzy, którą zgromadził i przekazał lokalnej społeczności. Dzięki jego pracy Pogórze Gorlickie zyskało piewcę, który zadbał o zachowanie jego unikalnej tożsamości i kultury.