Strefa Czystego Transportu w dużej części Krakowa już od stycznia. Co powinni wiedzieć kierowcy z Gorlic?

Z informacji przekazywanych w praktycznym przewodniku wynika, że duża część aut już dziś spełnia wymogi strefy. Jeśli pojazd ma polskie rejestracje i spełnia normy emisji spalin albo wymagania rocznikowe, w większości przypadków nie trzeba podejmować dodatkowych działań – auto ma zostać automatycznie uwzględnione w systemie i będzie mogło wjeżdżać do strefy bez ograniczeń.

W przypadku samochodów benzynowych – także z instalacją LPG – do SCT wjadą pojazdy spełniające normę Euro 4 lub wyprodukowane w 2005 roku albo później. Dla diesli kryteria są ostrzejsze: auta osobowe i dostawcze do 3,5 tony muszą spełniać normę Euro 6 albo być z rocznika 2014 i nowszego. Jeżeli mowa o większych pojazdach ciężarowych z silnikiem diesla, wymaganiem jest norma Euro VI lub rok produkcji 2012 albo późniejszy.

Istotną rolę ma pełnić system informatyczny SCT, uruchamiany od grudnia 2025 roku. To tam będzie można sprawdzić dane pojazdu, dokonać zgłoszeń, a także – w sytuacjach, gdy będzie to dopuszczone – wykupić opłaty za wjazd. Przewidziano również możliwość załatwienia spraw stacjonarnie w punktach obsługi, z pomocą urzędników, co może być ważne dla osób, które nie korzystają swobodnie z narzędzi online.

Są też zwolnienia dla osób spoza Krakowa, które mogą mieć znaczenie dla mieszkańców Gorlic korzystających z krakowskich usług. Dotyczą one m.in. osób z niepełnosprawnością (na podstawie ważnej karty parkingowej), pacjentów regularnie korzystających ze specjalistycznych świadczeń medycznych finansowanych publicznie (np. dializy, chemioterapia, radioterapia, rehabilitacja – przy odpowiednim zgłoszeniu wizyty w systemie i potwierdzeniu jej w placówce), właścicieli pojazdów zabytkowych wpisanych do rejestru oraz pojazdów specjalnych, takich jak kampery czy food trucki, po wcześniejszym zgłoszeniu.

Dla kierowców spoza Krakowa, którzy mają pojazdy niespełniające wymogów i nie kwalifikują się do zwolnień, wprowadzono trzyletni okres przejściowy w latach 2026–2028. W tym czasie przewidziano możliwość wjazdu po uiszczeniu opłaty – w systemie godzinowym, dziennym (na zasadach opisanych w przewodniku) oraz w formie abonamentu miesięcznego dla osób regularnie dojeżdżających. Po 31 grudnia 2028 roku możliwość wykupienia opłat ma przestać obowiązywać, co w praktyce oznacza, że w kolejnych latach do strefy z zewnątrz wjadą zasadniczo tylko pojazdy spełniające normy, o ile nie obejmą ich szczególne wyjątki.

Warto pamiętać także o autach na zagranicznych tablicach. Nawet jeśli spełniają wymagane normy, mają wymagać samodzielnego zgłoszenia w systemie SCT przed wjazdem, m.in. na podstawie danych z dowodu rejestracyjnego.

Osobną grupą są mieszkańcy Krakowa – dla nich przewidziano inne uwarunkowania i tryb postępowania, dlatego w ich przypadku najlepiej od razu sięgnąć do oficjalnych wyjaśnień.

Najbardziej wiarygodnym źródłem jest oficjalny serwis strefy: sct.krakow.pl. To tam mają być publikowane aktualności, szczegółowe zasady, instrukcje i odpowiedzi na najczęstsze pytania. Dodatkowe wsparcie ma zapewniać Krakowskie Centrum Kontaktu (telefon: 12 616 55 55).