Czy porodówka w Gorlicach jest zagrożona? Powiat o finansach i demografii

Wzięliśmy pod lupę sytuację oddziałów porodowych w regionie, gdy w Podkarpaciu i Małopolsce część placówek traci porodówki, a dyskusje o opłacalności i bezpieczeństwie wracają przy każdej kolejnej analizie finansów. 

Zapytaliśmy Starostwo Powiatowe w Gorlicach, administratora Szpitala Specjalistycznego w Gorlicach o to, jak wygląda sytuacja lokalnej porodówki. Starosta odpowiada, że nadrzędnym celem powiatu jest utrzymanie oddziału, choć przy 510 porodach w 2025 roku i trudnościach kadrowych w neonatologii przyszłość wymaga działań w warunkach niskiej wyceny świadczeń przez NFZ.

Oddział Ginekologiczno-Położniczy i Oddział Noworodków łącznie za 12 m-cy 2025 r. wygenerowały bardzo wysoką stratę w wysokości 9,1 mln zł. 

Główne pozycje kosztowe to koszty wynagrodzeń personelu pracującego na oddziale ginekologiczno-położniczym i oddziale noworodkowym oraz koszty procedur medycznych wykonywanych pacjentom; razem koszty wynagrodzeń wraz z kosztami procedur medycznych stanowią 80% w kosztach ogółem za 2025 rok.

Obecny kontrakt z NFZ nie pokrywa kosztów świadczeń udzielanych pacjentom. Same koszty wynagrodzeń z kosztami procedur medycznych są wyższe niż przychody z kontraktu z NFZ za 2025 r. - na oddziale ginekologiczno-położniczym i oddziale noworodkowym w/w koszty przewyższają przychody z kontraktu z NFZ o 5,1 mln zł. 

Jeżeli chodzi o kontrakt w zakresie porodów to wysokość przychodów jest zdeterminowana ilością porodów, w ubiegłym roku było to 510 porodów, na marginesie dodam, że w okresie PRLu w gorlickim szpitalu rocznie rodziło się nawet 2800 dzieci i tu dopiero widać skalę problemu. Wg szacunków ilość porodów, która pozwoliłaby zbilansować działanie porodówki to około 1200-1300 porodów rocznie. 

Oczywiście problemem jest także niska wycena przez NFZ porodów - dodajmy przy bardzo wyśrubowanych wymaganiach sprzętowo-kadrowych. Tutaj nie ma pola do negocjacji, wycena porodów jest w całym kraju jednakowa.

W gorlickim szpitalu w 2025 roku odebrano 510 porodów, a prognoza na 2026 rok nie jest optymistyczna i wynika z ciągłego spadku porodów w powiecie gorlickim na przestrzeni ostatnich lat, co obrazuje tabela poniżej.

 

 

Trudno tu mówić o prognozie, ważne są dwa aspekty, które determinują liczbę porodów w powiecie, pierwszy to zmiany socjospołeczne obejmujące model funkcjonowania rodziny; począwszy od wolnych związków a skończywszy na minimalistycznym modelu rodziny - co najwyżej 2+1. 

Aspiracje społeczne, zawodowe, stosunkowo dobry poziom życia nie sprzyjają dzietności. Jest to powszechnie występujący mechanizm społeczny dotyczący krajów wysokorozwiniętych i co ważniejsze nigdzie nie udało się skutecznie odwrócić tego negatywnego trendu. 

Mówiąc o drugim aspekcie to Powiat Gorlicki zlokalizowany jest na skraju dwóch sąsiednich województw, w dużej mierze jest wykluczony komunikacyjnie, gdzie zarówno możliwości rozwoju jak i pracy w wielu dziedzinach są mocno ograniczone. Z powyższych uwarunkowań należy się spodziewać niestety dalszej malejącej liczby porodów.

Aktualnie problemy mogą się pojawić na Oddziale Noworodków, liczba neonatologów jest mocno ograniczona a pozyskanie neonatologa jest bardzo trudne.

Wszystkie wyżej wymienione w pytaniu kryteria są obowiązujące i warunkują funkcjonowanie Oddziału Ginekologiczno-Położniczego i Noworodków.

Cechą charakterystyczną zdecydowanej większości porodówek przy małej liczbie porodów jest generowanie bardzo wysokiej straty, która w istotny sposób wpływa na kondycję finansową poszczególnych szpitali.

Problem funkcjonowania porodówek często jest stawiany w uproszczony sposób. W rzeczywistości pytanie dotyczy nie tylko samego istnienia oddziału, lecz możliwości jego utrzymania w warunkach bardzo trudnej sytuacji finansowej ochrony zdrowia oraz niekorzystnych trendów demograficznych. 

Jednocześnie mamy do czynienia z postępującym starzeniem się społeczeństwa powiatu, co przekłada się na zmianę struktury potrzeb zdrowotnych - rośnie zapotrzebowanie na świadczenia internistyczne, chirurgiczne, geriatryczne czy opiekę długoterminową, przy wciąż ograniczonych środkach finansowych i powszechnie znanej sytuacji finansowej NFZ. 

W przestrzeni publicznej można rozważać różne scenariusze organizacyjne, takie jak pozostawienie w szpitalu oddziału ginekologicznego przy jednoczesnym kierowaniu porodów do sąsiednich placówek z zabezpieczeniem porodów nagłych, czy też warianty współpracy lub łączenia potencjałów placówek medycznych w regionie. Są to jednak wyłącznie hipotetyczne kierunki analiz, które w obecnym momencie nie stanowią planu działania. 

Nadrzędnym stanowiskiem Zarządu Powiatu jest dążenie do utrzymania oddziału porodowego w Szpitalu Specjalistycznym w Gorlicach oraz podejmowanie działań, które pozwolą na jego dalsze funkcjonowanie przy zachowaniu wymaganych standardów bezpieczeństwa i jakości opieki medycznej.

Obecnie wszystkie sąsiednie porodówki są gotowe, tak jak i gorlicka, przyjąć znacznie większą ilość porodów.

Jednocześnie należy wskazać, że na obecnym etapie nie były prowadzone szczegółowe analizy dotyczące czasu dojazdu pacjentek do sąsiednich placówek, gdyż oddział porodowy w Gorlicach funkcjonuje i podstawowym założeniem jest jego dalsze utrzymanie.

Stosowne wymogi jak i procedury w przypadku braku porodówki określą przepisy wydane przez Ministerstwo Zdrowia i Narodowy Fundusz Zdrowia.