„To może doprowadzić do grabieży historii”. Muzeum Ziemi Bieckiej protestuje przeciw zmianom w ustawie

Zdaniem ekspertów nowe przepisy mogą doprowadzić do nieodwracalnych strat w dziedzictwie archeologicznym Polski. Do ogólnopolskiej akcji protestacyjnej dołączyło także Muzeum Ziemi Bieckiej.

Kontrowersyjna nowelizacja dotyczy przepisów związanych z poszukiwaniem zabytków przy użyciu wykrywaczy metali oraz innych urządzeń elektronicznych. Nowe prawo zakłada zniesienie obowiązku uzyskiwania pozwolenia od wojewódzkiego konserwatora zabytków na prowadzenie takich poszukiwań. W praktyce osoby pełnoletnie będą mogły prowadzić poszukiwania po zgłoszeniu tego faktu w specjalnej aplikacji mobilnej i uzyskaniu zgody właściciela terenu.

Pierwotnie przepisy miały wejść w życie już wcześniej, jednak termin przesunięto na 1 stycznia 2027 roku. Rząd tłumaczył to koniecznością przygotowania odpowiednich rozwiązań organizacyjnych i technicznych.

Przeciwko zmianom protestują jednak archeolodzy, muzealnicy i konserwatorzy zabytków z całego kraju. Ich zdaniem liberalizacja przepisów otworzy drogę do masowych, amatorskich poszukiwań, które mogą doprowadzić do niszczenia stanowisk archeologicznych oraz wywożenia cennych znalezisk do prywatnych kolekcji.

Do protestu dołączyło również Muzeum Ziemi Bieckiej, które opublikowało oficjalne stanowisko w tej sprawie.

Eksperci ostrzegają, że nowe prawo ułatwiające amatorskie poszukiwania doprowadzi do niszczenia stanowisk archeologicznych i grabieży nieodnawialnych zasobów – czytamy w komunikacie placówki.

Muzealnicy podkreślają, że problem dotyczy także lokalnego dziedzictwa regionu bieckiego. To właśnie na terenie Biecza od lat prowadzone są badania archeologiczne, a samo muzeum posiada bogate zbiory związane z historią miasta i regionu.

Sygnatariusze listu otwartego wskazują również, że planowane przepisy mogą być niezgodne z Konstytucją RP oraz międzynarodowymi standardami ochrony dziedzictwa kulturowego, w tym z Konwencją z La Valetty dotyczącą ochrony dziedzictwa archeologicznego.

W opublikowanym apelu muzealnicy i archeolodzy domagają się uchylenia nowych przepisów i apelują o ochronę wspólnego dziedzictwa historycznego.

Nie pozwólmy na dewastację źródeł naszej historii dla prywatnych celów – podkreśla Muzeum Ziemi Bieckiej.

List otwarty skierowano m.in. do prezydenta, premiera, ministrów oraz parlamentarzystów. Trwa również internetowa petycja przeciwko zmianom w ustawie.