Zbierasz puszki i butelki? Musisz zapłacić podatek albo założyć działalność gospodarczą

Zbierasz regularnie? Musisz zostać przedsiębiorcą

Jeśli ktoś systematycznie zbiera cudze opakowania i osiąga z tego stały dochód, urząd skarbowy może potraktować taką aktywność jako działalność gospodarczą.

Chodzi przede wszystkim o osoby, które każdego dnia przemierzają określone trasy, zbierają puszki i butelki w dużych ilościach, a następnie odbierają gotówkę z automatów kaucyjnych. W sieci nie brakuje relacji osób chwalących się zarobkami sięgającymi nawet kilkuset złotych dziennie.

Eksperci podkreślają, że okazjonalne oddanie znalezionych opakowań raczej nie powinno budzić większych problemów. Inaczej wygląda sytuacja, gdy działania są ciągłe, zorganizowane i nastawione na regularny zysk.

Podatek od butelek i puszek?

Najwięcej emocji budzi sam fakt opodatkowania pieniędzy uzyskiwanych z oddawania opakowań. W przypadku własnych butelek sprawa jest prosta — konsument odzyskuje wcześniej wpłaconą kaucję, więc nie ma mowy o dochodzie.

Problem zaczyna się wtedy, gdy ktoś zbiera opakowania po innych osobach. Według interpretacji ekspertów podatkowych pojawia się wówczas realne przysporzenie majątkowe, które może zostać uznane za przychód.

Jeśli sytuacja ma charakter okazjonalny, przychód można rozliczyć jako „inne źródła” w rocznym zeznaniu PIT. Gdy jednak zbieranie staje się stałym sposobem zarobku, fiskus może uznać, że konieczna jest rejestracja działalności gospodarczej, opłacanie składek ZUS i prowadzenie rozliczeń podatkowych.

System kaucyjny pod lupą

System kaucyjny działa w Polsce od 1 października 2025 roku. Kaucją objęto plastikowe butelki do 3 litrów oraz metalowe puszki do 1 litra. Konsument dopłaca 50 groszy przy zakupie napoju, a pieniądze odzyskuje po zwrocie opakowania.

Od 2026 roku system rozszerzono również o szklane butelki wielokrotnego użytku, w których kaucja wynosi 1 zł.

Automaty kaucyjne zapisują każdą transakcję, dlatego — jak wskazują eksperci — operatorzy systemu posiadają dokładne dane dotyczące liczby zwracanych opakowań oraz wypłacanych kwot.

To właśnie ten cyfrowy ślad ma budzić największe zainteresowanie fiskusa.

Jak wygląda to za granicą?

Podobne systemy funkcjonują od lat między innymi w Niemczech, Norwegii czy Szwecji. Tam również wiele osób zbiera butelki i puszki pozostawione w miejscach publicznych, szczególnie podczas dużych wydarzeń czy festiwali.

W Niemczech zbieranie puszek przez osoby prywatne jest powszechnym widokiem i nie wywołuje większych konsekwencji podatkowych. System traktowany jest głównie jako element gospodarki obiegu zamkniętego i sposób na odzysk surowców. Nie ma tam przypadków ścigania osób za regularne oddawanie opakowań do automatów.

Podobnie wygląda sytuacja w krajach skandynawskich, gdzie systemy kaucyjne działają od wielu lat i są uznawane za jedne z najskuteczniejszych na świecie.

Internet nie kryje oburzenia

W mediach społecznościowych nie brakuje komentarzy osób, które uważają takie interpretacje za oderwane od rzeczywistości. Internauci zwracają uwagę, że osoby zbierające puszki często pomagają utrzymać porządek w przestrzeni publicznej i robią to, czego inni nie chcą wykonywać.

Pojawiają się też głosy, że państwo zamiast promować ekologiczne postawy, może zniechęcać ludzi do udziału w systemie kaucyjnym.

Na razie Ministerstwo Finansów nie przedstawiło oficjalnego stanowiska w sprawie możliwego opodatkowania osób regularnie zbierających opakowania. Resort otrzymał pytania dotyczące tego, czy planowane są kontrole lub szczególne działania wobec takich osób.

Fiskus kontra ekologia

Sprawa pokazuje, że system kaucyjny w Polsce wciąż budzi wiele pytań i niejasności. Z jednej strony państwo zachęca do odzyskiwania opakowań i dbania o środowisko, z drugiej pojawiają się interpretacje sugerujące obowiązki podatkowe dla najbardziej aktywnych zbieraczy.

Na ten moment trudno mówić o masowych kontrolach czy konkretnych działaniach urzędów skarbowych. Temat jednak szybko stał się jednym z najgoręcej komentowanych w internecie i niewykluczone, że w najbliższych tygodniach pojawią się oficjalne wyjaśnienia resortu finansów.

Ministerstwo Finansów wyjaśnia

Po medialnej burzy wokół możliwego opodatkowania osób oddających puszki i butelki do butelkomatów głos zabrało Ministerstwo Finansów. Wiceminister finansów i szef Krajowej Administracji Skarbowej Marcin Łoboda podkreślił, że samo zbieranie i oddawanie opakowań nie powinno być traktowane jako działalność gospodarcza.

Minister podkreślił, że celem systemu kaucyjnego jest recykling. Samo zbieranie jest pozytywnym jego efektem.

Jak zaznaczył, jeśli ktoś samodzielnie zbiera butelki i puszki, a następnie oddaje je do automatu, trudno mówić o działalności gospodarczej. Według niego problem pojawiłby się dopiero wtedy, gdy cały proceder miałby charakter zorganizowany i opierał się na zatrudnianiu innych osób do zbierania opakowań.

Inaczej rzecz się ma, jeśli to jest w wersji zorganizowanej, kiedy mamy osoby, które dla nas zbierają, a my tylko korzystamy, wtedy ślady organizacyjne i systemowe działalności gospodarczej są widoczne i takie rzeczy na pewno będą opodatkowane.

Wypowiedź szefa KAS może uspokoić wiele osób korzystających z systemu kaucyjnego. Pokazuje również, że stanowisko administracji skarbowej jest bardziej wyważone niż wcześniejsze interpretacje ekspertów podatkowych, które wywołały ogromną dyskusję w internecie.