Nowy rok szkolny, nowe zasady. Co zmieniło się po 1 września?

Nie wszystkie zmiany obejmują od razu każdego ucznia. Reforma jest wprowadzana stopniowo. W tym roku największe różnice zauważą przede wszystkim uczniowie klas I i IV szkół podstawowych.

Nowe zasady w szkołach

Od 1 września klasy I i IV uczą się już według nowych zasad. Zmieniła się podstawa programowa, a szkoła ma w większym stopniu stawiać na praktykę.

Chodzi o to, by uczniowie nie ograniczali się wyłącznie do zapamiętywania informacji z podręczników. Więcej ma być doświadczeń, pracy w grupach, projektów i zadań, przy których trzeba wykorzystać wiedzę z kilku różnych przedmiotów.

Zmiany dotyczą także szkół podstawowych w Gorlicach oraz placówek działających w pozostałych gminach powiatu gorlickiego.

Przyroda w nowej formie

Zmienia się również sposób nauczania przyrody. Docelowo przedmiot ma łączyć zagadnienia z biologii, geografii, chemii i fizyki. Zajęcia mają być bardziej praktyczne. Uczniowie mają wykonywać doświadczenia, prowadzić obserwacje i częściej wychodzić poza szkolną ławkę.

Nie oznacza to jednak, że już teraz wszystkie klasy uczą się w ten sposób. Reforma obejmuje kolejne roczniki stopniowo.

Więcej praktyki na technice

Zmiany dotyczą również techniki. W nowym systemie większy nacisk położono na zajęcia praktyczne. Uczniowie mają częściej samodzielnie wykonywać projekty, korzystać z narzędzi, planować swoją pracę i rozwiązywać konkretne problemy. Dla szkół oznacza to także potrzebę odpowiedniego wyposażenia pracowni, w których takie zajęcia będą prowadzone.

Telefony pod większą kontrolą

Jedną z najbardziej widocznych zmian są nowe zasady dotyczące telefonów komórkowych. W szkołach podstawowych i przedszkolach uczniowie nie powinni korzystać z telefonów podczas zajęć, przerw czy wyjść organizowanych przez szkołę.

Nie oznacza to jednak zakazu przynoszenia telefonu do szkoły. Uczeń nadal może mieć go przy sobie, ale sposób korzystania z urządzenia określają szkolne zasady. Są też wyjątki. Telefon może być używany podczas lekcji, jeśli nauczyciel uzna go za potrzebny do wykonania zadania. Wyjątki dotyczą również sytuacji związanych ze zdrowiem czy szczególnymi potrzebami ucznia.

Każda szkoła musi dostosować swoje wewnętrzne przepisy do nowych zasad.

Inaczej w szkołach średnich

Nieco inaczej wygląda sytuacja w liceach, technikach i szkołach branżowych. Nie ma tam jednego, ogólnopolskiego zakazu korzystania z telefonów. Zasady ustala konkretna placówka.

Może się więc zdarzyć, że w jednej szkole telefon trzeba będzie schować na cały czas zajęć, a w innej uczniowie będą mogli korzystać z niego podczas przerw. Dlatego uczniowie szkół ponadpodstawowych w Gorlicach i powiecie gorlickim powinni sprawdzić regulamin swojej szkoły.

Co z pracami domowymi?

Zmieniły się również zasady dotyczące prac domowych w klasach IV–VIII szkół podstawowych. Nauczyciel nadal może zadać pisemną pracę do wykonania w domu, ale jej zrobienie jest dobrowolne.

Jeżeli uczeń zdecyduje się ją wykonać, nauczyciel powinien sprawdzić zadanie i przekazać informację, co zostało zrobione dobrze, a nad czym trzeba jeszcze popracować. Nie można natomiast zadawać do domu prac praktycznych, które powinny być wykonywane podczas zajęć w szkole.

Edukacja zdrowotna obowiązkowa

Kolejna zmiana dotyczy edukacji zdrowotnej. W poprzednim roku szkolnym zajęcia były nieobowiązkowe. Od września 2026 roku edukacja zdrowotna jest już obowiązkowa.

Uczniowie będą rozmawiać m.in. o zdrowiu, aktywności fizycznej, odżywianiu, dojrzewaniu, relacjach, zdrowiu psychicznym czy zagrożeniach związanych z internetem i uzależnieniami. Osobne zasady dotyczą części związanej ze zdrowiem seksualnym. Udział w tych zajęciach pozostaje nieobowiązkowy.

Zmiany w stołówkach

Nowe przepisy obejmują również szkolne stołówki i sklepiki. W posiłkach ma pojawiać się więcej warzyw, owoców i produktów pełnoziarnistych. Większą rolę mają też odgrywać potrawy roślinne.

Zmniejszona ma zostać ilość cukru dodawanego do przygotowywanych w szkołach napojów. Zmiany mogą więc zauważyć również uczniowie korzystający ze stołówek w szkołach w Gorlicach oraz innych miejscowościach powiatu.

Reforma potrwa kilka lat

Rodzice powinni pamiętać, że wszystkie zmiany nie wchodzą w życie jednocześnie. W roku szkolnym 2026/2027 nowe zasady programowe dotyczą przede wszystkim klas I i IV szkół podstawowych. Starsi uczniowie w wielu przypadkach nadal uczą się według dotychczasowych zasad.

W kolejnych latach reforma będzie obejmowała następne roczniki, a od września 2027 roku zacznie również wchodzić do szkół ponadpodstawowych. Dlatego w najbliższych latach w tej samej szkole uczniowie mogą uczyć się według nieco innych zasad, zależnie od tego, do której klasy chodzą.

Dla rodziców z Gorlic i powiatu gorlickiego najważniejsze będzie więc śledzenie informacji przekazywanych przez konkretną szkołę. To właśnie szkolne statuty i regulaminy będą określały szczegóły dotyczące m.in. korzystania z telefonów czy organizacji części zajęć.