Ponad 200 dzieci objętych nadzorem w związku z przemocą domową. Niepokojące dane z powiatu gorlickiego

W 2025 roku nadzorem w związku z przemocą domową objęto 375 osób, w tym aż 201 dzieci. O tym, jak rozpoznawać zagrożenia i skutecznie pomagać najmłodszym, rozmawiano podczas konferencji zorganizowanej 21 października w Gorlicach.

Niepokojące statystyki z powiatu

Skala przemocy domowej w powiecie gorlickim pozostaje poważnym problemem społecznym. Podczas konferencji „Dzieciństwo bez przemocy – wspólna odpowiedzialność” przedstawiono dane za 2025 rok, które pokazują, jak wiele osób wymaga pomocy i ochrony.

W ubiegłym roku wszczęto 187 procedur „Niebieskie Karty”, a kolejnych 91 kontynuowano z wcześniejszych lat. Łącznie nadzorem w związku z przemocą domową objęto 375 osób, wśród których znalazło się 201 dzieci.

Najczęściej odnotowywaną formą krzywdzenia była przemoc psychiczna, której dotyczyło 285 przypadków. Zarejestrowano również 135 przypadków przemocy fizycznej, 69 ekonomicznej, 32 przypadki cyberprzemocy oraz 14 przypadków przemocy seksualnej.

W ramach działań ochronnych wydano 52 nakazy i zakazy mające zabezpieczyć osoby doświadczające przemocy, w tym poprzez odizolowanie ich od sprawców. Ponad 520 osób skorzystało z pomocy socjalnej, psychologicznej, pedagogicznej lub prawnej.

Przedstawione liczby pokazują skalę interwencji i udzielanego wsparcia. Nie oznaczają jednak, że wszystkie przypadki przemocy zostały ujawnione. Część osób doświadczających krzywdzenia nigdy nie zgłasza swojej sytuacji odpowiednim instytucjom.

Konferencja w Gorlicach

W środę, 21 października 2026 roku, w auli Centrum Kształcenia Zawodowego w Gorlicach odbyła się konferencja poświęcona przeciwdziałaniu przemocy wobec dzieci. Spotkanie zorganizowały Powiat Gorlicki, Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Gorlicach oraz Gorlicki Ośrodek Interwencji Kryzysowej.

Wydarzenie było częścią ogólnopolskiej kampanii „Dzieciństwo bez Przemocy”, której założeniem jest zwiększanie świadomości społecznej, promowanie właściwych postaw wychowawczych oraz zachęcanie do reagowania na krzywdę najmłodszych.

W konferencji uczestniczyli przedstawiciele samorządów, placówek oświatowych, policji, prokuratury i instytucji pomocowych. Obecni byli między innymi starosta gorlicki Mirosław Waląg, przewodniczący Rady Powiatu Gorlickiego Krzysztof Zagórski, dyrektor PCPR Anna Teper oraz Stanisław Kaszyk, pełnomocnik wojewody do spraw współpracy z samorządami i środowiskami lokalnymi.

Przemoc nie zawsze widać

Jednym z najważniejszych zagadnień poruszonych podczas spotkania była umiejętność rozpoznawania sygnałów świadczących o krzywdzeniu dziecka.

Przemoc nie musi oznaczać obrażeń fizycznych. Może przybierać postać poniżania, zastraszania, wyśmiewania, izolowania czy nieustannego wywierania presji psychicznej. Szczególnie trudne do zauważenia bywa zaniedbywanie, polegające między innymi na niezaspokajaniu podstawowych potrzeb dziecka.

Niepokojącymi sygnałami mogą być nagłe zmiany zachowania, wycofanie, nadmierny lęk, problemy z koncentracją, trudności w relacjach z rówieśnikami czy wyraźna niechęć do powrotu do domu. Żaden z tych objawów samodzielnie nie przesądza jednak o występowaniu przemocy.

Specjaliści zwracali uwagę na znaczenie uważności dorosłych. Nauczyciele, sąsiedzi, krewni czy znajomi rodziny mogą zauważyć coś, czego dziecko nie potrafi lub boi się powiedzieć wprost.

Specjaliści o ochronie dzieci

Podczas konferencji swoją wiedzą i doświadczeniem dzieliły się ekspertki zajmujące się psychologią, profilaktyką, psychoterapią i pomocą rodzinom.

Wśród prelegentek znalazły się Karolina Zając, psycholog i dyrektor Ośrodka Profilaktyki Społecznej, Karolina Załęga, ekspertka wojewódzka do spraw informacji o narkotykach i narkomanii oraz specjalistka psychoterapii uzależnień, a także Iwona Wiśniewska, pedagog, psycholog, psychoonkolog i psychoterapeutka poznawczo-behawioralna.

W spotkaniu uczestniczyła również Karolina Zych-Mosoń, psycholog, stały mediator sądowy przy Sądzie Okręgowym w Nowym Sączu oraz kurator zawodowy Sądu Rejonowego w Gorlicach.

Istotnym elementem dyskusji była potrzeba współpracy różnych instytucji. Skuteczna pomoc dziecku wymaga często zaangażowania szkoły, pracowników socjalnych, psychologów, policji i wymiaru sprawiedliwości.

Młodzież zabrała głos

Ważną częścią wydarzenia była prezentacja filmów przygotowanych przez uczniów trzech szkół: Zespołu Szkół Ogólnokształcących w Bobowej, Zespołu Szkół Zawodowych im. Stanisława Wyspiańskiego w Bobowej oraz Zespołu Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego w Bystrej.

Młodzi autorzy skupili się na emocjach dzieci, ich potrzebie akceptacji, zrozumienia i bezpieczeństwa. Przygotowane materiały pokazywały również, jak duży wpływ na rozwój młodego człowieka mają zachowania dorosłych.

Podczas konferencji podpisano także deklarację poparcia dla idei dzieciństwa bez przemocy. Był to symboliczny wyraz zaangażowania uczestników w działania służące ochronie praw i bezpieczeństwa najmłodszych.

Jak reagować na przemoc?

Najważniejszym przesłaniem konferencji była potrzeba reagowania na niepokojące sygnały. Odpowiedzialność za bezpieczeństwo dzieci nie spoczywa wyłącznie na rodzicach, nauczycielach czy pracownikach instytucji pomocowych.

Gdy dziecko sygnalizuje, że dzieje mu się krzywda, należy potraktować jego słowa poważnie, spokojnie go wysłuchać i nie obarczać odpowiedzialnością za zaistniałą sytuację. Nie należy również zmuszać go do wielokrotnego opowiadania o traumatycznych doświadczeniach.

Podejrzenie przemocy można zgłosić policji, właściwemu ośrodkowi pomocy społecznej lub instytucjom zajmującym się ochroną dzieci. W sytuacji bezpośredniego zagrożenia zdrowia lub życia należy zadzwonić pod numer alarmowy 112.

Pomoc i poradę można uzyskać również pod numerem 800 12 12 12, czyli Dziecięcego Telefonu Zaufania Rzecznika Praw Dziecka.

Bezpieczeństwo zaczyna się od reakcji

Konferencja w Gorlicach zwróciła uwagę na problem, który wymaga systematycznych działań, a nie wyłącznie okazjonalnych kampanii społecznych.

Dane dotyczące przemocy domowej w powiecie gorlickim pokazują, że potrzeba ochrony dzieci i wspierania rodzin jest realna. Równie ważne jak interwencje pozostają profilaktyka, edukacja oraz zapewnienie osobom krzywdzonym łatwego dostępu do specjalistycznej pomocy.

Podpisanie deklaracji jest ważnym gestem, jednak rzeczywistą miarą skuteczności podejmowanych działań będzie to, czy osoby potrzebujące wsparcia otrzymają je odpowiednio szybko.

Dla dziecka, które doświadcza przemocy, reakcja choćby jednej dorosłej osoby może mieć ogromne znaczenie.