Drzwi diakońskie w Bartnem. Połączenie tradycji i rzemiosła

W malowniczej scenerii południowo-wschodniej Polski, w cerkwi w Bartnem, niedawno miała miejsce niezwykła prezentacja. Bogdan Kareł, snycerz* z Łosia, wspólnie ze swoim uczniem, Piotrem Krynickim, ujawnili efekt swojej wielomiesięcznej pracy – drzwi diakońskie, będące elementem XVIII–wiecznego ikonostasu.

Drzwi diakońskie, to element architektury cerkiewnej, który odgrywa istotną rolę w liturgii prawosławnej i greckokatolickiej. Są to drzwi umieszczone po bokach głównych drzwi carskich, prowadzących do ołtarza, przez które diakoni i ministranci wchodzą i wychodzą podczas nabożeństwa. Drzwi te często są bogato zdobione, odzwierciedlając kunszt i tradycje lokalnych rzemieślników.

Bogdan Kareł, mając na uwadze przekazanie swojej wiedzy i umiejętności, przyjął pod swoje skrzydła Piotra Krynickiego, razem tworząc nie tylko dzieło sztuki, ale także kontynuując tradycję rzemiosła związanego z Łemkowszczyzną. Praca nad drzwiami diakońskimi była częścią projektu „Mistrz–Uczeń", realizowanego dzięki wsparciu Narodowego Instytutu Kultury i Dziedzictwa Wsi oraz Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Celem tego przedsięwzięcia jest nie tylko tworzenie dzieł sztuki, ale także przekazywanie tradycyjnych umiejętności rzemieślniczych młodszym pokoleniom.

Drzwi, zaprezentowane w piątek (29 grudnia) w cerkwi w Bartnem, stanowią doskonałe dopełnienie XVIII–wiecznego ikonostasu. Precyzja wykonania, gdzie „snycerze nie pomylili się ani o milimetr", świadczy o wyjątkowym talencie i umiejętnościach Kareła i Krynickiego. Prace te będą prezentowane już wiosną na wystawie w cerkwi, stanowiąc atrakcję nie tylko dla wiernych, ale i dla miłośników sztuki i tradycji.

W przyszłości Kareł i Krynicki planują dalsze prace nad drzwiami, w tym wykonanie złocenia tradycyjnymi metodami, co jeszcze bardziej podkreśli ich wyjątkowość i znaczenie w kontekście zachowania dziedzictwa kulturowego.

Projekt „Mistrz–Uczeń" stanowi znaczący wkład w ochronę i promocję tradycyjnego rzemiosła, a realizacja takich inicjatyw jest nieoceniona dla zachowania kulturowego dziedzictwa regionów Polski, takich jak Łemkowszczyzna. Drzwi diakońskie w Bartnem są nie tylko pięknym dziełem sztuki, ale również symbolem kontynuacji i pielęgnacji tradycji przekazywanych z pokolenia na pokolenie.

* snycerz to rzemieślnik specjalizujący się w sztuce snycerskiej, czyli rzeźbieniu w drewnie. Snycerze używają różnych narzędzi, takich jak dłuta, noże i piły, aby tworzyć detale dekoracyjne, rzeźby, a także funkcjonalne elementy wyposażenia wnętrz, takie jak ozdobne ramy, meble, elementy architektoniczne czy elementy sakralne, takie jak ołtarze czy ikonostasy. Sztuka snycerska wymaga nie tylko umiejętności manualnych, ale również wyczucia estetycznego, wiedzy na temat różnych gatunków drewna oraz zrozumienia tradycyjnych technik i stylów. Praca snycerza łączy w sobie zarówno rzemiosło, jak i sztukę.