Po 2022 roku na polskim rynku pracy pojawiło się więcej pracowników

Z danych wynika, że aż 69 proc. uchodźców znalazło już zatrudnienie w Polsce. To oznacza wzrost o 8 punktów procentowych w ciągu zaledwie roku. Nadal pozostaje różnica w stosunku do wskaźnika zatrudnienia Polaków, jednak dystans ten systematycznie się zmniejsza. W ślad za tym idzie również wzrost wynagrodzeń – przeciętna pensja netto Ukraińców wzrosła z 3 tys. zł do 4 tys. zł miesięcznie. Co istotne, luka płacowa między obywatelami Polski a uchodźcami zmalała do 15–20 proc.

Zwiększona obecność ukraińskich pracowników w Polsce wywołała początkowo obawy o presję na płace i konkurencję wśród pracowników. Jednak jak podkreślają eksperci Deloitte, efekt był odwrotny. Pojawienie się nowych rąk do pracy pozwoliło Polakom na specjalizację i awans zawodowy. Wzrosła liczba stanowisk menedżerskich i eksperckich zajmowanych przez obywateli Polski, a tam, gdzie uchodźców jest najwięcej, rosną również płace.

Szczególne znaczenie ma rosnące zatrudnienie kobiet. Choć początkowo obawiano się, że napływ kobiet z Ukrainy może wypchnąć Polki z rynku pracy, dane temu przeczą. Od 2022 roku wskaźnik zatrudnienia wśród Polek systematycznie rośnie. Eksperci tłumaczą to m.in. lepszym dostępem do usług opiekuńczych i sprzątających, co ułatwia kobietom aktywizację zawodową.

Pomimo pozytywnych tendencji, wielu uchodźców nie może w pełni wykorzystać swoich kwalifikacji. Zaledwie 12 proc. Ukraińców w Polsce pracuje w zawodach wymagających wyższego wykształcenia, podczas gdy wśród Polaków ten odsetek wynosi 37 proc. Kluczowymi przeszkodami są ograniczenia formalne, wymogi obywatelstwa, a przede wszystkim bariery językowe. Płynna znajomość języka polskiego oznacza przeciętnie 700 zł netto więcej w miesięcznych dochodach.

Wielu wykształconych uchodźców, w tym lekarze, księgowi czy prawnicy, zatrudnionych jest w sektorze usług – jako sprzątacze, kelnerzy czy pracownicy fizyczni. Brak uznawania kwalifikacji zawodowych, szczególnie w medycynie i prawie, ogranicza ich możliwości. Przedstawiciele UNHCR podkreślają, że potencjał tych osób mógłby zostać lepiej wykorzystany – co przełożyłoby się na dodatkowe wpływy z podatków i składek do budżetu państwa.

Raport szacuje, że usunięcie nawet połowy istniejących barier pozwoliłoby wygenerować dla polskiej gospodarki dodatkowe 6 mld zł rocznie. Rząd podejmuje działania, aby to osiągnąć – w tym poprzez programy językowe czy wsparcie w uzyskiwaniu certyfikatów zawodowych. Jednak potrzeba tu dalszych inwestycji, także ze strony sektora prywatnego.

UNHCR wraz z lokalnymi samorządami i firmami prowadzi intensywne działania na rzecz integracji zawodowej uchodźców. Organizowane są targi pracy, które gromadzą zarówno polskich, jak i ukraińskich kandydatów. To nie tylko miejsce spotkania z potencjalnymi pracodawcami, ale także narzędzie realnej integracji społecznej i gospodarczej.