Ekodoradca prawdę ci powie

Na początek obalmy kilka mitów, z którymi gorlicki ekodoradca spotyka się na co dzień.

• Tak zwana uchwała antysmogowa dotyczy nie tylko Krakowa. Nas również.
• Dotacje do wymiany starych kotłów nie będą trwały wiecznie. Kolejna edycja przewiduje już niższe dofinansowanie.
• Jesteśmy przekonani, że potrafimy właściwie określić, jaki jest stan powietrza w naszym mieście. Niestety nie potrafimy (instrukcja na końcu).

Na razie jestem kojarzona przede wszystkim, jako osoba, która zajmuje się sprawami związanymi z dotacjami na wymianę pieców – mówi Kamila Pakuła. I dodaje: To bardzo istotna część mojej pracy, ale zajmuję się też wieloma innymi eko-sprawami.

Jeśli chodzi o wymianę starych kotłów na te nowoczesne - ekologiczne, to ostatecznie 33 mieszkańców zdecydowało się skorzystać z dotacji. Niewielu, zwłaszcza że prawie drugie tyle było na konsultacjach.

Gorliczan „odstraszył” fakt, że jeśli zdecydują się na finansową pomoc, to stare piece będą musieli zlikwidować. Wielu myślało, że będzie można zamontować na przykład piec gazowy, a ten na węgiel czy drewno zostawić „w pogotowiu” – mówi.

Dotacja na ekologiczny piec jest także równoznaczna ze zgodą na to, że przez najbliższe pięć lat nasza kotłownia będzie mogła być skontrolowana pod kątem tego, czy faktycznie korzystamy tylko z jednego źródła ogrzewania. Jeśli wykryte zostaną jakieś nieprawidłowości, to dotacja może zostać cofnięta dla całego miasta, czyli wszystkich wnioskujących.

Z jednej strony wniosków jest niewiele, ale z drugiej lepiej, żeby ci, którzy chcieli coś „pokombinować”, zrezygnowali, bo zbiorowa odpowiedzialność działa tu na naszą niekorzyść – wyjaśnia Kamila Pakuła.

Podkreśla, że przez pół roku jej pracy w gorlickim urzędzie odwiedziło ją wielu mieszkańców, którzy nie tylko dopytywali o dotację, ale również przychodzili po zwykłą poradę.

Mam wykształcenie techniczne, dzięki któremu potrafię doradzić, jaki rodzaj ogrzewania najlepiej sprawdzi się w konkretnym domu. Zajmuję się zarówno aspektami teoretycznymi, jak i tymi praktycznymi dotyczącymi systemów grzewczych - trzeba sięgać do różnych źródeł, bo nie ma dwóch takich samych budynków, z takimi samymi potrzebami i wymaganiami. Zapraszam każdego, ale szczególnie tych mieszkańców, którzy są na etapie budowy czy remontu domu – mówi.

Prawda jest niestety taka, że mamy niewielkie pojęcie o uchwale antysmogowej dla województwa. O tym, jakie restrykcje wprowadza i dlaczego jej przestrzeganie jest nie tylko konieczne, ale po prostu nam się opłaci.

Dzieci mają znacznie większą wiedzę niż dorośli. Rozumieją sens korzystania z ekologicznych rozwiązań, szukają własnych. Myślę, że za kilkanaście lat nikt nie będzie podważał zasadności dbania o czystość powietrza. Oby nie było tylko za późno – dodaje.

Kamila Pakuła mówi, że bardzo zależy jej na tym, aby w mieście zebrała się grupa osób, które pomogą jej w edukowaniu mieszkańców, bo czasami ma wrażenie, że walczy z wiatrakami.

Mamy pieniądze na proekologiczne inicjatywy. Chcę je wydać mądrze. Nie chcę inwestować w długopisy i ulotki, a raczej spotkania, pikniki, happeningi – podkreśla.

Nasz ekodoradca ma już za sobą udaną próbę nowatorskiego podejścia do uchwały antysmogowej. Aplikacja mobilna „Złap Smoga” działa i ma się dobrze.

Jesteśmy po pierwszych interwencjach. Na razie upominamy i edukujemy, ale będziemy też karać – wyjaśnia. I dodaje: Każdy może się do nas zgłosić, jeśli ma uzasadnione podejrzenie, że na przykład jego sąsiad świadomie zanieczyszcza powietrze. Aplikacja to dodatkowe narzędzie, które pomaga trafić tam, gdzie trzeba, ale wystarczy  telefon czy wizyta. Więcej o aplikacji mieszkańcy dowiedzą się na początku kolejnego „okresu grzewczego”, czyli pod koniec września.

HaloGorlice: Jak sprawdzić stan powietrza w Gorlickiem?

Kamila Pakuła: Aby sprawdzić, jaki jest obecnie stan powietrza w naszym mieście, możemy wykorzystać nasze zmysły: wzrok i węch - ale niestety i to zawodzi. Obecnie nie mamy systemu monitorowania jakości powietrza online. Możemy jednak skorzystać z prognoz, na przykład na stronie internetowej: http://smog.imgw.pl . Głównie mapy dla pyłów: PM 10 oraz PM 2,5 (10 oraz 2,5 to średnica pyłów, odpowiednio 10 oraz 2,5 mikrometra – im mniejsze, tym groźniejsze dla nas). Prognozy te są dość dokładne. Opierają się o aktualne i archiwalne dane pomiarowe, prognozę pogody uwzględniając temperaturę, kierunek i prędkość wiatru. Można się nimi sugerować, zwłaszcza kiedy wykazują znaczne przekroczenia (kolory od czerwonego poprzez fioletowy i różowy). Zaletą tego systemu prognozowania jest możliwość sprawdzenia prognozy na najbliższe 24 godziny. Do czasu, aż nie pojawi się bardziej dokładny system informowania „na bieżąco”, ten można traktować jako stosunkowo dokładny.