Gorlice na tle Małopolski. Demografia w dół, jakość życia w górę – raport Urzędu Statystycznego

Spadek liczby mieszkańców i starzenie się społeczeństwa

W latach 2012–2022 Gorlice odnotowały bardzo duży spadek liczby ludności – od 9 do nawet 13,2% mieszkańców mniej, co czyni je jednym z najszybciej wyludniających się miast średnich regionu. 

Ujemny przyrost naturalny, od -10,5 do -7,1 na 1000 osób, potwierdza, że miasto się kurczy, a nie rozwija. Na każde 100 osób w wieku produkcyjnym przypada tu aż 83 osoby w wieku nieprodukcyjnym, co jest najwyższym współczynnikiem obciążenia demograficznego w województwie.

Rynek pracy i aktywność zawodowa

Rynek pracy w Gorlicach wypada wyjątkowo niekorzystnie. Liczba osób pracujących jest najniższa wśród średnich miast – 8 tys. osób. Na każde 100 osób w wieku produkcyjnym pracuje tu jedynie od 55,9 do 61,4, co jest najsłabszym wynikiem w zestawieniu. 

Wskaźnik aktywności zawodowej to zaledwie 51,7, a stopa bezrobocia osiągnęła najwyższy poziom wśród średnich miast – 6,2%. Średnia wieku osób pracujących w Gorlicach wynosi aż 44,6 lat, co sygnalizuje brak dopływu młodych kadr.

Saldo migracji w 2022 roku było ujemne (od -5,5 do -0,1 na 1000 mieszkańców), co wskazuje na odpływ mieszkańców, a jednocześnie liczba wyjeżdżających do pracy jest najniższa spośród miast średnich (1,8 tys.).

Słaba przedsiębiorczość i trudne warunki bytowe

Pod względem przedsiębiorczości Gorlice znajdują się na końcu stawki – liczba zarejestrowanych podmiotów gospodarczych na 1000 mieszkańców to zaledwie 106 (najniższy wynik), a osób prowadzących działalność gospodarczą tylko 74 na 1000 mieszkańców. Wskaźnik zaawansowanej przedsiębiorczości wynosi tu 43,1, podczas gdy w Wieliczce sięga aż 85,2.

Gospodarka odpadami i jakość życia

Zaskakująco pozytywnie Gorlice wypadły w obszarze selektywnej zbiórki odpadów – aż 37% odpadów w mieście trafia do selektywnej zbiórki, co jest najwyższym wynikiem wśród porównywanych miast. W obszarze jakości życia Gorlice osiągnęły wynik klasyfikujący je do grupy średniej wartości wskaźnika (43-49%), co pokazuje, że nie wszystko jest jeszcze stracone.

Raport: Gorlice w grupie miast degradujących się

Najbardziej druzgocącym elementem raportu jest macierz wskaźników rozwoju miast, według której Gorlice zostały zaliczone do czwartej grupy – miast degradujących się. Oznacza to, że zarówno w obszarze demografii, jak i rynku pracy, wskaźniki rozwoju są niskie, co stawia miasto w jednej grupie z Chrzanowem, Olkuszem i Zakopanem.

Zupełnie inaczej wygląda sytuacja miast podkrakowskich – Wieliczki i Niepołomic, które trafiły do pierwszej grupy miast z wysokimi perspektywami rozwoju. Co ciekawe, wśród miast z wysokim potencjałem znalazł się też Zakliczyn – bardzo małe miasto, które świetnie radzi sobie w obszarze rynku pracy i jakości życia, choć ma niski wskaźnik demograficzny.

Gorlice potrzebują pilnych działań

Dane z raportu pokazują, że Gorlice znalazły się w punkcie krytycznym: jeśli nie zostaną podjęte zdecydowane działania na rzecz poprawy rynku pracy, zatrzymania odpływu mieszkańców i wsparcia przedsiębiorczości, miasto może trwale stracić swój potencjał rozwojowy.

Potrzebne są inwestycje w edukację, infrastrukturę oraz inicjatywy przyciągające młodych ludzi i przedsiębiorców, aby Gorlice mogły wyjść z grupy miast zagrożonych degradacją.

Pełna treść raportu do obejrzenia poniżej.