Smog w Gorlicach – gdzie zmierzyć?

Odnalezienie wiarygodnych informacji na temat stężenia zanieczyszczeń w powietrzu nie jest łatwe – istnieje wiele stron i aplikacji pokazujących te informacje, ale o wiarygodne i dokładne dane dla naszego regionu niezwykle trudno. O jednej  z takich stron pisaliśmy niedawno. Jakież było nasze zaskoczenie, kiedy w wietrzny dzień w Gorlicach, podane na stronie internetowej dane wskazywały, że jakość powietrza jest dużo gorsza niż w… Krakowie!

Sprawdzając pochodzenie danych okazywało się, że nie pochodzą one z regularnych pomiarów, ale są średnią prognozą zjawisk, dokonaną na podstawie danych z większych regionów miejskich. Odnalezienie informacji na temat poziomu stężenia szkodliwych pyłów w gorlickim powietrzu okazało się prawie niemożliwe.

Na mapie udostępnionej przez AQICN najbliższe nam punkty pomiarowe znajdują się w Nowym Sączu i Jaśle.
Wartości Indeksu Jakości Powietrza (AQI) w Jaśle wskazują na dobrą jakość powietrza, a średnią w Nowym Sączu. Ta druga oznacza, że „niektóre zanieczyszczenia mogą być umiarkowanie szkodliwe dla bardzo małej liczby osób, które są niezwykle wrażliwe na zanieczyszczenie powietrza”.

W tym samym czasie prognoza średniodobowej jakości powietrza zaprezentowanej na stronie www.powietrze.malopolska.pl jest alarmująca: "I stopień zagrożenia zanieczyszczeniem powietrza dla Małopolski południowo-wschodniej".
Dla  Nowego Sącza, ocena jakości powietrza wypada niepomyślnie i określona została jako niekorzystna. Na poparcie tej tezy wskazane zostały dokładniejsze dane pomiarowe: stężenie szkodliwych pyłów PM 10 w powietrzu na poziomie 113 µg/m3, NO2 i SO2 w granicach normy. Jest to jednocześnie jedyna informacja na temat stężenia pyłów w regionie stosunkowo zbliżonym do Gorlic.

Dla naszego miasta brak szczegółowych danych, ale na stronie zaprezentowano uogólnione prognozy. Są one niezwykle optymistyczne, wskazujące na dobry i umiarkowany stan powietrza w ciągu doby. Szybko odnajdujemy jednak informacje, które wskazują, że znaczne wahania jakości powietrza w ciągu doby mogą wynikać z błędów prognostycznych a przedstawione dane traktować należy z rezerwą. Mogą stanowić jedynie wskazówkę dla odbiorców.

Wartą uwagi stroną stała się strona Głównej Inspekcji Ochrony Środowiska. Tu dane pomiarowe wydają się być dużo bardziej prawdopodobne: czujniki umieszczone w Szymbarku wskazywały dziś między godziną 15.00 a 16.00 umiarkowany poziom zanieczyszczeń powietrza. Informację tą podparto danymi: O3: 102,4 µg/m3, SO2: 4,3 µg/m3, NO2: 8,1 µg/m3. Strona umożliwia wprawdzie sprawdzenie zmian w pomiarach na terenie Szymbarku na przestrzeni ostatnich 3, 10 i 30 dni. Niestety, nie uwzględniono pomiarów stężenia pyłów  PM10 i PM2,5.

Ta ostatnia strona okazała się najlepiej udokumentowanym źródłem danych.

Najdokładniejszych danych może dostarczyć stacja klimatyczna w Gorlicach, zlokalizowana przy szkole nr 4. Pochodzące z niej dane potwierdzają utrzymujący się poziom emisji pyłków PM10 na średniowysokim poziomie (około 110µg/m3 w szczycie okresu grzewczego, w dniach znaczącego spadku temperatury). Tylko wyjątkowo poziom zanieczyszczenia powietrza przekracza znaczaco przyjęte normy bezpieczeństwa. Powiat gorlicki znajduje się więc w stosunkowo dobrej sytuacji i na zdecydowanej większości terenów jakość powietrza jest zadowalająca.

Gorliczanie w ocenie bezpieczeństwa związanego z powietrzem zdają się najczęściej na narządy zmysłów: powonienia i wzroku.
Najwyraźniej obecną sytuację oceniają optymistycznie – dziś nie brakowało chętnych do udziału w wypoczynku „na świeżym powietrzu”: w czasie spacerów, zjazdów na sankach, jeździe na lodowisku czy biegów.