Co nam daje partnerstwo miast?

Co to są miasta partnerskie?

Jest to forma pewnej współpracy między miastami w różnych krajach, która ma na celu wymianę kulturalną, gospodarczą oraz informacyjną. Często określa się je jako miasta bliźniacze, miasta przyjacielskie lub miasta partnerskie. Celem partnerstwa miast jest współpraca ludzi, niezależnie od granic państwowych. Nawiązanie partnerstwa następuje przez podpisanie obustronnie odpowiedniego dokumentu o partnerstwie.

Gorlice obecnie współpracują z czterema miastami partnerskimi, są to: Pápa i Nyíregyháza, Bardejow oraz Kałusz.

Bardejow – umowę partnerską podpisał burmistrz Miasta Gorlice Józef Abram 27 sierpnia 1999 roku. Jest to miasto w północno-wschodniej części Słowacji, położone nad rzeką Toplą, liczy ok. 33 tys. mieszkańców, jest administracyjnym centrum Górnego Szarisza. Pełni rolę ośrodka przemysłu, kultury i sportu. 

Kałusz – memorandum porozumienia nawiązał burmistrz Józef Abram 5 lutego 2000 roku. Kałusz to miasto w zachodniej części Ukrainy, w obwodzie iwanofrankiwskim, liczy ok. 70 tys. mieszkańców. Prawa miejskie nabył w XVI w. W regionie od kilku stuleci prowadzone jest wydobycie soli potasowych. 

Nyíregyháza – umowę o partnerskiej współpracy nawiązał burmistrz Kazimierz Sterkowicz 28 października 2006 roku. Miasto na północnym-wschodzie Węgier około 50 km na północ od Debreczynu stanowi stolicę komitatu Szabolcs-Szatmár-Bereg, liczy ok. 115 tys. mieszkańców. Nyíregyháza jest ośrodkiem przemysłu lekkiego – działają tu zakłady przetwórstwa owoców i warzyw oraz tytoniu i skór.

Pápa – formę partnerską oficjalnie zawarł burmistrz Józef Abram 24 czerwca 2000 roku. Miasto położone jest w zachodnich Węgrzech, w komitacie Veszprém u podnóża Lasu Bakońskiego, liczy ok. 33 tys. mieszkańców. Pápa było dawniej centrum handlu winami Somló. Miasto ma duże historyczne centrum, w którym znajdują się odnowione kamieniczki, kawiarnie i muzea, np. muzeum farbowania na niebiesko Kékfestő.

W ostatnim czasie współpraca między Gorlicami a miastami partnerskimi została trochę zaniedbana, jednak obecnie dąży się do jej odnowienia.

Jakie działania podjęto z zaprzyjaźnionymi miejscami?

Najbardziej żywa i stale rozwijająca się współpraca jest z najbliżej leżącym Gorlic miastem – Bardejowem. W mieście, na polu współpracy międzynarodowej, działają przede wszystkim jednostki kulturalne i oświatowe jak np. Dom Polsko-Słowacki, gorlicki oddział PTTK oraz miejskie szkoły.

Dom Polsko-Słowacki im. Dušana Jurkoviča w Gorlicach, który funkcjonuje w ramach GCK-u, utrzymuje stały kontakt z Bardejowskim Domem Polsko-Słowackim, codziennie wymieniając się informacjami. W ramach współpracy w Domu Polsko-Słowackim organizowane są rozmaite wystawy. Rokrocznie odbywa się polsko-słowacki konkurs fotograficzny, który w tym roku będzie miał swoją VI edycję. W lutym odbyła się wystawa IV edycji konkursu Bardaf International Exhibition, organizowanego od 2012 roku przez fotoklub Bardaf w Bardejowie pod patronatem Międzynarodowej Federacji Sztuki Fotograficznej, Słowackiego Komitetu Narodowego ds. Unesco i Miasta Bardejow. Wydarzenie ma na celu promocję fotografii artystycznej.

Dom Polsko-Słowacki, angażował się także w tworzenie tłumaczeń polsko-słowackich. Jest odpowiedzialny za przetłumaczenie tablicy, która widnieje przy rzeźbie kata w Bardejowie, oraz pomagał w tłumaczeniu odbywającej się w Krakowie wystawy „Bardejov – światowe dziedzictwo Unesco”, w styczniu 2016 roku. Dom Polsko – Słowacki prowadzi również współpracę z Vranovem nad Topľou.

Dodatkowo Gorlice odwiedzają zespoły z Bardejowa, a gorlickie zespoły w ramach wymiany kulturowej występują na Słowacji. Na podobnej zasadzie odbywa się wymiana wystaw między miastami. Podczas Dni Gorlic 2016, gościliśmy zespół Slnovrat z Bardejowa. Wymiana kulturalna działa też na zasadzie podobnych zainteresowań mieszkańców obu miast.

W organizację ruchu turystycznego między Gorlicami, a Bardejowem od lat zaangażowany jest Gorlicki Oddział PTTK. Od 1992 roku prowadzi on współpracę z Klubem Słowackich turystów z Bardejowa, organizując rokrocznie rajd „Szlakiem walk operacji gorlickiej”. Obie organizacje czynnie uczestniczyły i nadal uczestniczą w wymianie turystycznej między miastami partnerskimi. Organizuje, także wycieczki do innych miast w tym do Vrbova oraz na Węgry.

Pod koniec czerwca odbędzie się VII edycja zlotu „Moto Legendy PRL”, którego uczestnicy w zabytkowych samochodach przemierzą trasę z Gorlic, przez Magurę Małastowską, do Bardejowa.

We współpracę z miastami partnerskimi na polu oświaty zaangażowane są również Miejskie Zespoły Szkół, które angażują się w wymianę uczniów, organizację zawodów sportowych oraz wycieczek. Miejski Zespół Szkół Nr 6 w Gorlicach od lat utrzymuje żywe relacje ze szkołą w Nyíregyházie. Prowadzi także współpracę ze szkołami na Słowacji (w tym w Bardejowie), czy na Ukrainie. MZS 6 w okresie wakacyjnym organizuje wymianę młodzieży oraz prowadzi rywalizację na polu sportowym, szczególnie w tenisie stołowym. W ostatnim czasie także gorlickie przedszkola nawiązały pierwsze kontakty międzynarodowe.

Na szczeblu samorządowym często odbywa się wymiana informacji między miastami partnerskimi. Przedstawiciele tych miast są zapraszani na różne wydarzenia odbywające się w Gorlicach (np. Dni Gorlic, obchody rocznicowe Bitwy pod Gorlicami) i często ich delegację odwiedzają nasze miasto. Co roku przedstawiciele Gorlic, w tym kombatanci, uczestniczą w obchodach wyzwolenia Bardejowa i zakończenia wojny, podobnie Bardejow co roku uczestniczy w podobnych wydarzeniach w Gorlicach.

Co roku we wrześniu odbywają się Międzynarodowe Sportowe Mistrzostwa Polski dla Pracowników Samorządowych, Radnych i Parlamentarzystów. Biorą w nich udział także przedstawiciele miast partnerskich Gorlic.

W ubiegłym roku wychowankowie Klubu GKS Glinik po paru latach przerwy wzięli udział w Turnieju Młodzików Piłki Nożnej dla Miast Partnerskich. Turniej był organizowany w Papie na Węgrzech.

Obecnie nie planuje się podpisania kolejnej umowy partnerskiej. Natomiast prowadzona jest współpraca z Sosnowcem, z którym ustalono wstępne porozumienie na płaszczyźnie kulturowej oraz turystycznej. Podjęto już wstępne rozmowy z władzami miasta, by zachęcać ich mieszkańców do odwiedzania naszej ziemi gorlickiej.

Źródło: UM Gorlice