Zdzisław Tohl przeszedł na emeryturę. Tak pożegnano go w Starostwie

Starosta Gorlicki Maria Gubała i Przewodniczący Rady Powiatu Gorlickiego Witold Kochan dziękowali za długoletnią współpracę. Wręczyli kwiaty oraz w imieniu Zarządu Powiatu – pamiątkową karykaturę, autorstwa gorlickiego karykaturzysty Bartłomieja Belniaka. 

W wypowiedziach podkreślali dokonania Zdzisława Tohla na rzecz powiatu gorlickiego, promowania jego kultury i organizacji wydarzeń.

Dzięki Panu, w Gorlicach organizowane były wystawy najwybitniejszych polskich artystów rzeźby i płótna. Jest Pan ojcem Stowarzyszenia „Klub Gorliczan” i inicjatorem obchodów 80-lecia Bitwy pod Gorlicami. 

Mocno zaangażował się Pan w akcję odnowy zabytkowych nagrobków cmentarza parafialnego w Gorlicach, zapraszając do współpracy Akademię Sztuk Pięknych w Krakowie i jej rektora, nieodżałowanego przyjaciela Gorlic – prof. Stanisława Tabisza – mówił przewodniczący Rady, Witold Kochan.

Maria Gubała dodała:

W pamięci nas wszystkich na zawsze pozostanie wiele ważnych, wspaniałych i wzruszających chwil, których był Pan „sprawcą”. Pragnę podziękować za lata tak pięknej pracy, za służbę sztuce odzwierciedlającą się m.in. troską o Muzeum Dwory Karwacjanów i Gładyszów i wytrwałą działalnością na rzecz tego wspaniałego miejsca, zwanego powszechnie mekką sztuki powiatu gorlickiego. 

Jako dyrektor dbał Pan o to, by Muzeum kultywowało pamięć o naszych przodkach, pielęgnowało przeszłość ziemi gorlickiej i jej historii.

Zdzisław Tohl ma 68 lat. Jest  postacią bardzo znaną, nie tylko w gorlickim środowisku artystycznym. Z ziemią gorlicką związany jest od końca lat 70. XX wieku. 

W latach 1979-1982 był Kierownikiem działu nadzoru artystycznego i projektantem obiektów i wystroju wnętrz w drewnie w Spółdzielni Rękodzieła Ludowego i Artystycznego „Cepelia” w Bieczu. Od 1983 do 1999 roku kierował Galerią Sztuki „Dwór Karwacjanów” w Gorlicach – wówczas była to filia Małopolskiego Biura Wystaw Artystycznych w Nowym Sączu. Następnie, od 2000 do 2007 roku, po wydzieleniu Galerii ze struktur Małopolskiego Biura Wystaw Artystycznych w Nowym Sączu – został dyrektorem tej instytucji.

Od 22 listopada 2007 roku był Dyrektor Muzeum Dwory Karwacjanów i Gładyszów. 

Mimo wielu obowiązków zawodowych Zdzisław Tohl nie zaprzestał praktykowania swojej pasji. Wciąż uprawia rzeźbę, medalierstwo i malarstwo – które stały się domeną jego prywatnego życia. Rozwijając warsztat rzeźbiarski doskonalił go poprzez realizację szeregu zamówień w różnych technikach. Artystyczny temperament Zdzisława Tohla znajdował także ujście w rysunku i malarstwie. 

Jego twórcza aktywność oraz zaangażowanie w kulturę miejsc, w których przebywa, w znaczny sposób przyczynia się do ochrony lokalnego dziedzictwa kulturowego danego terenu. Na terenie ziemi gorlickiej  Zdzisław Tohl wykonał szereg prac artystycznych, które potwierdzają powyższe stwierdzenie.

W ramach stażu w Przedsiębiorstwie Konserwacji Zabytków w Rzeszowie uczestniczył w 1979 r. w konserwacji rzeźb plenerowych (6 posagów – kopii rzeźb antycznych wykonanych w białym marmurze przez lwowskiego rzeźbiarza Piotra Wojtowicza, a także fontanny wraz z dwoma puttami na delfinach) w Zespole Parkowo-Płacowym w Siarach – ważnego obiektu dla dziedzictwa kulturowego ziemi gorlickiej, posiadłości znanego polityka, przedsiębiorcy naftowego Władysława Długosza. 

W roku 1986 roku samodzielnie rewaloryzował attykę, jednego z najstarszych budynków w Gorlicach – budynku I Liceum Ogólnokształcącego im. M. Kromera, którą zdobią głowy władców, którzy zapisali się w historii Polski szczególną troską o kształcenie młodzieży: Kazimierza Wielkiego, królowej Jadwigi i Władysława Jagiełły.

Kierował pracami i projektował odbudowę cmentarzy wojskowych z I wojny światowej  nr 118, 98, 91 – w ramach prowadzonych przez gorlicką galerię usług konserwatorskich (1994-95), miał także udział w twórczej rewaloryzacji nowosądeckiego Ratusza.

Wykonał pomniki m.in. Bohaterów Ziemi Gorlickiej. Spod jego dłuta wyszły popiersia: I. Paderewskiego, F. Janika, M. Kromera, B. Świeykowskiego, ołtarze i wystrój wnętrz kościołów parafialnych w Moszczenicy i Rożnowicach oraz tablice pamiątkowe w Nowym Sączu, Starym Sączu, Bieczu, Sanoku, Kamienicy, Olkuszu i Gorlicach, sgrafitta i projekty wnętrz m.in. sali posiedzeń Rady Miasta Gorlice, gabinetu burmistrza Gorlic, Dworu Karwacjanów w Gorlicach.

Warto dodać, że Zdzisław Tohl jest autorem i wykonawcą gabinetu figur woskowych w Muzeum Regionalnym PTTK w Gorlicach. 

Zdzisław Tohl był  inicjatorem oraz współautorem koncepcji odbudowy Dworu Karwacjanów w Gorlicach. Pełnił nadzór merytoryczny nad prowadzonymi pracami przy jego odbudowie (od chwil ich rozpoczęcia w roku 1984 aż do zakończenia w roku 1992 roku). Od momentu powstania w 1983 roku organizował galerię sztuki współczesnej w Gorlicach. Za jego kierownictwa placówka ta stała się Galerią o szerokim kręgu oddziaływania. O możliwość zaprezentowania tu swojej twórczości zabiegali znaczący artyści polscy. 

Jest współzałożycielem Towarzystwa Opieki nad Zabytkami Powiatu Gorlickiego i upiększania miasta Gorlice wraz z okolicą. Ponadto jest członkiem Towarzystwa Przyjaciół I LO im. M. Kromera  w Gorlicach, a także założycielem Stowarzyszenia „Klub Gorliczan”, a od 2005 roku Prezesem Zarządu tego Stowarzyszenia. 

Za jego przyczyną wydany został „Gorlicki informator biograficzny” – publikacja powstała z potrzeby lokalnego środowiska, zawierająca biogramy postaci historycznych i współczesnych (polityków, samorządowców, ludzi kultury, sztuki i nauki, duchownych, lekarzy, żołnierzy a także „zwykłych ludzi”) – wszystkich, którzy mieli wpływ na historię jak i najnowsze dzieje powiatu gorlickiego. 

Był współautorem idei upamiętnienia Bitwy Gorlickiej (jako członek-założyciel komitetu) i współorganizatorem obchodów 80- tej i 90- tej rocznicy Bitwy pod Gorlicami. Promował konieczność odbudowy i rewaloryzacji cmentarzy wojskowych z okresu I wojny światowej na ziemi gorlickiej (1993-95; 2003-2005).

Z inicjatywy Zdzisława Tohla współorganizowane są przez Muzeum Dwory Karwacjanów i Gładyszów (a wcześniej Galerię Sztuki „Dwór Karwacjanów” w Gorlicach) doroczne Mistrzowskie Kursy Kwartetów Smyczkowych oraz cykl koncertów muzyki kameralnej „Gorlicka Jesień  Muzyczna”.

Ponadto jest pomysłodawcą Międzynarodowych Polonijnych Plenerów  Malarskich „Wschód-Zachód”. To cykliczne, malarskie spotkanie w Beskidzie Niskim –  artystów z Białorusi, Ukrainy, Litwy, Anglii, Niemiec, Stanów Zjednoczonych, której celem jest twórcza konfrontacja dająca szansę uczestnikom określenia poczucia wspólnoty, tradycji i tożsamości z kultura polską (tradycjami, kulturą ziemi gorlickiej i Beskidu Niskiego).

W 2010 roku był jednym z inicjatorów zorganizowania konferencji naukowej i warsztatów ludowego rzemiosła artystycznego w Szymbarku w związku z obchodami 100 rocznicy urodzin prof. Romana Reinfussa, a także pomysłodawcą nadania jego imienia Skansenowi Wsi Pogórzańskiej w Szymbarku. Ponadto z jego inicjatywy, corocznie, z okazji imienin patrona Skansenu w Szymbarku odbywa się cykliczna impreza plenerowa pod nazwą „Piknik z Reinfuseem”.

Zdzisław Tohl był również gorącym orędownikiem rewaloryzacji i remontu Renesansowego Dworu Obronnego w Szymbarku oraz powstania na jego bazie Ośrodka Konferencyjno- Wystawienniczego „Kasztel w Szymbark”, który obecnie wraz z Galerią Sztuki „Dwór Karwacjanów” w Gorlicach, „Skansenem Wsi  Pogórzańskiej” im. prof. Romana Reinfussa w Szymbarku oraz ”Zagrodą Maziarską” w Łosiu z filią Cerkiew w Bartnem tworzy Muzeum Dwory Karwacjanów i Gładyszów.

Instytucja kultury, którą kierował Zdzisław Tohl w swojej działalności statutowej realizuje szereg przedsięwzięć (wystaw, warsztatów, koncertów, konkursów, wykładów itp.), których celem jest  podtrzymanie i kultywowania obrzędów i tradycji   ludowej, a także rozwijanie regionalnej kultury. Wszystkie wydarzenia w znaczny sposób przybliżają społeczności lokalnej dziedzictwo kulturowe regionu, a zaangażowanie i innowacyjne pomysły Zdzisława Tohla w ich realizacji podnoszą atrakcyjność i przystępność wymienionych działań.

Odznaczony został brązowym i złotym Krzyżem Zasługi RP za działalność w zakresie upowszechniania kultury, Srebrną Odznaką „Zasłużony dla Województwa Nowosądeckiego”, Złotą Odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” oraz Medalem „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis” nadawany przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego osobom szczególnie wyróżniającym się w dziedzinie twórczości artystycznej, działalności kulturalnej lub ochronie kultury i dziedzictwa. 

W dziedzinie opieki nad zabytkami odznaczony: Medalem Węgierskiego Ministerstwa Obrony Narodowej, Krzyżem z Wawrzynem Austriackiego „Czarnego Krzyża”, Medalem Legionu Czesko-Słowackiego, Krzyżem Pamiątkowym Austriackiego Stowarzyszenia Miłośników Dawnej Broni i Barwy, Srebrnym Medalem Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej (Rada Ochrony Pamięci Walki i Męczeństwa), a także Odznaką Honorową PCK IV stopnia.

Więcej zdjęć z uroczystego pożegnania w Starostwie znajdziecie TUTAJ