Rezerwat przyrody w Szymbarku ma wspaniałego patrona

Jak opisano na stronie naszej MBP, pomysł nadania rezerwatowi tego imienia pojawił się kilka lat temu. Informacja ta pojawiła się w jednym z wywiadów przygotowanym w ramach cyklu „Świadkowie lokalnej historii” (serdecznie polecamy!). Chodzi konkretnie o rozmowę z panem Leonem Jagodą. 

Ten emerytowany leśnik opowiedział o znacznym wkładzie Stanisława Gabryela w powstanie nowego rezerwatu na terenie naszego regionu. Miało to miejsce prawie pół wieku temu. Pod koniec lat 70. XX wieku, podjęte zostały działania, w które włączyło się Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Gorlickiej i Prezydium Rady Narodowej w Gorlicach z aktywnym udziałem Nadleśnictwa Gorlice. Działania te miały na celu utworzenie rezerwatu znanego nam dotychczas jako „Jelenia Góra”.

Rezerwat powstał formalnie 18 maja 1984 r. Sam Stanisław Gabryel nie doczekał tej chwili, ponieważ zmarł w 1980 r.

Jego zaangażowanie w sprawę powstania tej bezpiecznej przestrzeni dla przyrody przetrwała i dziś możemy już oficjalnie posługiwać się nową nazwą rezerwatu: Jelenia Góra im. Stanisława Gabryela w Szymbarku.
 

Biblioteka i przyroda: połączenie niezwykłe?

Postać Stanisława Gabryela była wielowymiarowa, wiec nadanie jego imienia zarówno bibliotece, jak i chronionemu obszarowi o walorach przyrodniczych nie jest nieuzasadnione. 

Jak wyjaśnia na swojej stronie internetowej Nadleśnictwo Gorlice:

W swojej pracy społecznej angażował się w bibliotekarstwo, za filar którego jest obecnie uważany i które było jego wielką pasją. W kręgu jego zainteresowań znajdowała się także turystyka i krajoznawstwo. Wielką troską otaczał zabytki, szczególnie ważne były dla niego obiekty kultury łemkowskiej. Angażował się wraz z żoną m.in. w restaurację gotyckiego kościoła w Sękowej czy w prace porządkowe na cmentarzach wojennych z I wojny światowej. 

Stanisław Gabryel działał również jako prezes zarządu naszego lokalnego PTTK, gdzie aktywnie działał na rzecz utworzenia Głównego Szlaku Beskidzkiego. Jego inicjatywie zawdzięczamy też powstanie w Gorlicach muzeum regionalnego i utworzenie schroniska na Magurze Małastowskiej.

Co chroni rezerwat Jelenia Góra im. Stanisława Gabryela?

Na terenie Nadleśnictwa Gorlice istnieją obecnie dwa rezerwaty przyrody. 

Jak wyjaśnia Nadleśnictwo na swojej stronie, ten, który nosi obecnie imię Stanisława Gabryela został stworzony po to

by chronić jaworzynę górską (Phyllitido-Aceretum) z występującym na nim, objętym ochroną gatunkową, języcznikiem zwyczajnym (Phyllitis skolopendrium). 

Sama jaworzyna języcznikowa jest tak rzadkim w Polsce i w Europie zbiorowiskiem ze została uznana za siedlisko priorytetowe w Unii Europejskiej. 

Drugim siedliskiem, które chroni rezerwat „Jelenia Góra” jest żyzna buczyna karpacka (Dentario glandulosae-Fagetum). Rezerwat swoim zasięgiem obejmuje oddział 345 a Leśnictwa Stróże i do tej pory zajmował powierzchnię 12.97 ha.

Od 21 grudnia 2022 obszar zajmowany przez rezerwat jest większy o wydzielenie 345 b i wynosi aktualnie 15,91 ha. 

Zmiana ta miała ogromne znaczenie praktyczne. Jak bowiem wyjaśnia Nadleśnictwo:

W momencie tworzenia rezerwatu w 1984 r.  postanowiono, że granice rezerwatu będą pokrywać się z granicami już istniejącego wydzielania 345a. Jednakże największe skupisko języcznika zwyczajnego znajdowało się  przy granicy z wydzieleniem sąsiednim 345b. Taki stan rzeczy spowodował że Nadleśnictwo już kilkanaście lat temu wydzieliło poza granicami rezerwatu wewnętrzna strefę buforową dla ochrony języcznika zwyczajnego i zaniechało w niej wykonywania jakichkolwiek zabiegów gospodarczych. 

Teraz zmiana została sformalizowana, a to ułatwi ochronę cennych okazów. Nowa nazwa będzie zaś już zawsze przypominać o tym, czyją zasługą jest uczynienie tego obszaru bezpiecznym od ingerencji człowieka.