Jak przygotować się do mammografii i jak przebiega to badanie?

Czym jest mammografia?

Mammografia to badanie wykonywane za pomocą urządzenia nazywanego mammografem. Wykorzystuje ono promienie rentgenowskie, które umożliwiają wykrycie zmian w tkance, w tym również tych nowotworowych. Obecnie możliwe jest również wykonanie tego badania z zastosowaniem rezonansu magnetycznego (wykorzystującego promieniowanie jonizujące), które daje nawet do 98% czułości. 

Ogromną zaletą mammografii jest możliwość wykrycia także zmian bezobjawowych, czyli tych niewyczuwalnych palpacyjnie (przy dotyku). Ta procedura diagnostyczna najczęściej zalecana jest kobietom po 40. roku życia, podczas gdy młodszym paniom zazwyczaj zaleca się USG piersi. 

Wszystko ze względu na zmiany w składzie tkanki postępujących wraz z wiekiem. U młodszych pań dominująca jest tkanka gruczołowa, jednak z biegiem czasu w piersiach zanika ona na rzecz tkanki tłuszczowej. Mammografia zazwyczaj trwa ok. 15 minut i powinna być wykonywana między 5. a 15. dniem cyklu miesiączkowego.

Jak przebiega badanie?

Badanie mammograficzne nie jest inwazyjne, a pacjentki zazwyczaj nie odczuwają większego dyskomfortu. Przed procedurą należy rozebrać się od pasa w górę. Następnie pierś należy umieścić na płycie mammografu, gdzie zostanie ona lekko dociśnięta przez drugą płytkę. W trakcie badania pierś jest powoli coraz bardziej dociskana. 

Pozwala to między innymi na regularne, równomierne rozłożenie wszelkich ewentualnych zmian, w tym np. zgrubień w obrębie tkanek. Niweluje także zmiany w gęstości tkanek, a także zapobiega poruszaniu się piersi, co ułatwia uzyskanie precyzyjnego obrazu. Pacjentka przez całe badanie pozostaje w pozycji stojącej. Mammografia zazwyczaj trwa ok. 15 minut i jest wykonywana osobno dla każdej z piersi.

Jakie są wskazania do mammografii?

Mammografia to badania diagnostyczne, które należy wykonywać profilaktycznie w odstępach czasu zależnych od wieku:

• kobiety powyżej 40. roku życia – co 2 lata;
• kobiety powyżej 50. roku życia – co 1 rok.

Wskazania te mogą zmienić się zależnie od sytuacji pacjentki, w tym aktualnego stanu zdrowia, chorób już przebytych oraz ewentualnych schorzeń występujących w rodzinie. Do wykonania mammografii powinny skłonić również takie czynniki, jak:

• powiększenie węzłów chłonnych w okolicach pachy lub obojczyka;
• wyczucie zgrubienia w piersi;
• stwierdzenie u danej pacjentki mutacji genów BRCA1 lub BRCA2;
• wykrycie nieprawidłowości podczas wykonywania USG piersi;
• stosowanie przez pacjentkę hormonalnej terapii zastępczej przez co najmniej 10 lat;
• podejrzenie występowania patologicznych zmian w obrębie sutka (np. wciągnięcie brodawki, wyciek płynu z sutka lub guzek).

Jak się przygotować do mammografii?

Przygotowania do mammografii nie są szczególnie uciążliwe. W dniu zabiegu powinno się założyć wygodny strój, który pozwoli bez problemu rozebrać się do badania. Nie należy używać jakichkolwiek kremów czy balsamów w okolicy zabiegowej. Niewskazane jest też zakładanie biżuterii, takiej jak naszyjniki. Konieczne jest też zabranie ze sobą wszelkich dodatkowych wyników badań. Warto pamiętać, że mammografię najlepiej wykonywać między 5. a 15. dniem cyklu.

Przeciwwskazania do wykonania mammografii

Mammografia jest badaniem bezpiecznym dla pacjenta. Należy jednak pamiętać, że istnieją pewne przeciwwskazania do jej wykonania. Najważniejszym z nich jest ciąża pacjentki, która jest przeciwwskazaniem bezwzględnym. W tym okresie kobieta powinna zdecydować się na USG piersi. Zazwyczaj mammografię odradza się również kobietom poniżej 35. roku życia ze względu na najczęściej niską wartość diagnostyczną.