Ministra Marta Cienkowska uprzedziła burmistrza Gorlic. Ważna informacja pojawiła się już wczoraj rano

Środa, 11 listopada 2026 roku, przyniosła Gorlicom długo oczekiwaną wiadomość. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oficjalnie ogłosiło zamiar utworzenia w mieście muzeum poświęconego historii frontu wschodniego I wojny światowej.

Informacja miała zostać przekazana mieszkańcom przez burmistrza Rafała Kuklę podczas wieczornych uroczystości patriotycznych w Gorlickim Centrum Kultury. Okazało się jednak, że resort kultury ujawnił ją znacznie wcześniej.

Już o godz. 8.01 na oficjalnym profilu ministerstwa na platformie X pojawił się wpis informujący o planach utworzenia nowej instytucji. Nie zmienia to znaczenia samej wiadomości. Gorlice wykonały ważny krok w kierunku realizacji przedsięwzięcia, o które lokalne środowiska zabiegały od wielu lat.

Porozumienie podpisano wcześniej

Jak wynika z oficjalnego komunikatu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, kluczowe ustalenia zapadły jeszcze przed Narodowym Świętem Niepodległości.

6 listopada 2026 roku ministra Marta Cienkowska i burmistrz Rafał Kukla podpisali list intencyjny dotyczący zamiaru utworzenia Muzeum Frontu Wschodniego I Wojny Światowej.

Dokument stanowi podstawę dalszych rozmów pomiędzy ministerstwem a samorządem. Nowa instytucja ma być prowadzona wspólnie przez obie strony.

Co istotne, szczegółowe warunki współpracy mają zostać określone w umowie, której zawarcie zaplanowano do 30 czerwca 2027 roku. Oznacza to, że oficjalna zapowiedź nie jest jeszcze równoznaczna z rozpoczęciem budowy.

Muzeum na Górze Cmentarnej

Nowa placówka ma powstać w rejonie Cmentarza Wojennego nr 91 na Górze Cmentarnej w Gorlicach. Lokalizacja jest związana z wydarzeniami z 2 maja 1915 roku, kiedy rozpoczęła się jedna z najważniejszych operacji wojskowych na froncie wschodnim I wojny światowej.

Wówczas wojska niemieckie i austro-węgierskie przełamały rosyjskie pozycje obronne. Bitwa gorlicka odegrała istotną rolę w dalszym przebiegu konfliktu, a według danych przywoływanych przez ministerstwo życie straciło około 20 tysięcy żołnierzy obu stron.

Do dziś o tych wydarzeniach przypominają liczne nekropolie wojenne. Na terenie powiatu gorlickiego znajduje się 83 takich miejsc, w tym cmentarze w Sękowej, Ropicy Górnej, Stróżówce, Bieczu i Łużnej.

Przyszłe muzeum ma wykorzystywać ten historyczny potencjał, łącząc ekspozycję z miejscami pamięci rozsianymi po całym regionie.

Historia w europejskiej perspektywie

Zgodnie z ministerialnymi założeniami gorlickie muzeum ma być pierwszą w Europie Środkowo-Wschodniej nowoczesną instytucją w pełni poświęconą dziejom frontu wschodniego I wojny światowej.

Ekspozycja przedstawi historię walk, ale również codzienność żołnierzy i losy ludności cywilnej. Ważne miejsce zajmie doświadczenie Polaków przymusowo wcielanych do armii państw zaborczych.

W przygotowanie koncepcji zaangażowano Międzynarodową Radę Doradczą z udziałem ekspertów z Belgii, Włoch, Słowenii, Łotwy i Słowacji.

Takie podejście ma umożliwić przedstawienie wydarzeń sprzed ponad stu lat z różnych perspektyw narodowych, a także zwrócić większą uwagę na historię frontu wschodniego, często pozostającego w cieniu walk prowadzonych na zachodzie Europy.

Co zobaczą zwiedzający?

W planowanych zbiorach muzeum mają znaleźć się oryginalne przedmioty związane z Wielką Wojną: broń, mundury, wyposażenie żołnierskie, fotografie, listy, dzienniki, pocztówki i rodzinne pamiątki.

Istotną część przyszłej ekspozycji mają stanowić eksponaty zgromadzone obecnie w Muzeum Regionalnym PTTK im. Ignacego Łukasiewicza w Gorlicach.

Projekt przewiduje również otwartą czytelnię ze zbiorami bibliotecznymi i archiwalnymi. Placówka ma prowadzić działalność naukową, organizować wystawy czasowe, warsztaty i lekcje muzealne dla uczniów.

Muzeum mogłoby także stać się ważnym punktem na turystycznej mapie regionu, zachęcając do poznawania cmentarzy wojennych i innych pozostałości po działaniach militarnych z lat 1914–1918.

Kiedy powstanie muzeum?

Na ostateczne szczegóły realizacji przedsięwzięcia trzeba jeszcze poczekać. Ministerstwo nie podało dotychczas terminu rozpoczęcia budowy, daty udostępnienia ekspozycji ani szacunkowych kosztów inwestycji.

Najbliższym istotnym etapem będzie zawarcie umowy pomiędzy Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego a Miastem Gorlice.

Wizyta ministry owiana tajemnicą

Warto zwrócić uwagę również na okoliczności wizyty Ministry Kultury i Dziedzictwa Narodowego Marty Cienkowskiej, która 6 listopada 2026 roku odwiedziła Gorlice. Choć podczas spotkania z burmistrzem Rafałem Kuklą podpisano ważny list intencyjny dotyczący utworzenia Muzeum Frontu Wschodniego I Wojny Światowej, informacja o tym wydarzeniu nie została od razu przekazana opinii publicznej.

Taki przebieg wydarzeń może sugerować, że publikację informacji Burmistrz Rafał Kukla celowo zaplanował na 11 listopada, aby nadać jej szczególną rangę i zaskoczyć mieszkańców wiadomością o przyszłości gorlickiej inicjatywy. Symbolika daty była zresztą oczywista – planowana placówka ma przypominać o wydarzeniach I wojny światowej i drodze do odzyskania przez Polskę niepodległości.