Lotnictwo w operacji gorlickiej 1915-konferencja i wystawy

Konferencja ta zgromadziła miłośników lotnictwa oraz historyków, którzy za cel postawili sobie przybliżyć czas I wojny światowej na froncie wschodnim, ze szczególnym uwzględnieniem pamiętnego przełomu gorlickiego z roku 1915. Skoncentrowano się na udziale lotnictwa wojskowego Austro-Węgier w tym ważnych dla losów Europy wydarzeniach. Konferencja odbyła się przy współudziale Instytutu Historii Uniwersytetu Rzeszowskiego, Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie,Starostwa Powiatowego w Gorlicach i Muzeum Dwory Karwacjanów i Gładyszów w Gorlicach.

Wydarzenia w Szymbarku są częścią projektu „Lotnictwo w operacji gorlickiej” finansowanego przez Województwo Małopolskie. Realizowany jest on w ramach Małopolskiego Programu Obchodów „100-lecie I wojny światowej” przy wsparciu finansowym Województwa Małopolskiego.

O godzinie 10.00 rozpoczęła się I część międzynarodowej konferencji. Otworzyła ją  dr hab. Jolanta Kamińska-Kwak prof. UR - dyrektor Instytutu Historii Uniwersytetu Rzeszowskiego. Po niej głos zabrał dr hab. Andrzej Olejko prof. UR – opiekun merytoryczny konferencji, a następnie mgr Katarzyna Zielińska - kurator wystawy z krakowskiego Muzeum Lotnictwa Polskiego. Po tych wstąpieniach przemówił Starosta Gorlicki, Karol Górski. Kolejnym punktem tej konferencji były referaty wygłoszone przez dr Zbigniewa Palskiego  („Bitwa gorlicka 1915 r. i jej znaczenie - stan badań po 100 latach”), dr hab. Jerzego Grzybowskiego  („Materiałowe planowanie wojenne Rosji i możliwości mobilizacyjne jej przemysłu. Kryzys zaopatrzenia armii rosyjskiej (1914–1915)” ). Dr Gerald Artl z Wiednia wystąpił z referatem pt. „Militarne operacje lotnictwa austro-węgierskiej Monarchii nad Galicją zima 1914/1915 – wiosna 1915 r ”. Z kolei prof. Andrij Haruk  reprezentujący Lwów  przedstawił temat: „Technika lotnicza rosyjskiego lotnictwa nad Galicją 1914-1915 r”. Ostatni referat wygłosił  dr Zbigniew Moszumański. Bohaterem jego był „Franciszek Janik - zapomniana gwiazda polskiego sportu balonowego”. Panel ten poprowadził Zdzisław Tohl.

Kolejnym punktem dzisiejszych wydarzeń była uroczystość odsłonięcia pomnika wspomnianego w referacie prof. Franciszka Janika. Pochodzący z Mszaki lotnik, konstruktor i miłośnik lotów balonowych nie tylko doczekał się swojego pomnika na placu przed budynkiem Centrum Kształcenia Praktycznego i Ustawicznego przy  ulicy 11 Listopada 43, ale także jego imieniem nazwano  salę audiowizualną w tutejszej placówce. W tym doniosłym wydarzeniu wzięli udział uczestnicy konferencji, przedstawiciele władz miasta, starostwa, poczty sztandarowe oraz młodzież CKRiU.  

W godzinach od 16 do 19 odbyła się II części konferencji. Tym razem prowadzącym panel był mgr Krzysztof Michalik. Swoje referaty zaprezentowali: prof. Andrij Kozyckyj z Lwowa („Lotnictwo rosyjskie nad Galicją 1914-1915 i w bitwie gorlickiej”), dr hab. Andrzej Olejko prof. UR - Rzeszów („ Lotnictwo austro-węgierskiej Monarchii w przełamaniu gorlickim 1915 r.”). Z Pragi przybył dr Michal Plavec  z referatem „Austro-węgierska poczta lotnicza Wiedeń-Kraków-Proskurów-Kijów-Wiedeń - pierwsza na świecie pocztowa linia lotnicza 1918 r.”, z Gdańska dr Maciej Bakun („ Lotnictwo niemieckie na Froncie Wschodnim w okresie 1914-1915”). Ostanim referującym był dr Krzysztof Mroczkowski z Muzeum Lotnictwa Polskiego Kraków i jego praca „Pomiędzy propagandą a rzeczywistością - Wielka Wojna w Galicji w oparciu o doniesienia prasowe i pamiętniki”.

Po zakończonej konferencji miało miejsce otwarcie dwóch okolicznościowych wystaw: w oficynie dworskiej zaprezentowano ekspozycję muzealną ze zbiorów Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie zatytułowaną „100 rocznica Bitwy Gorlickiej - udział lotnictwa w przełamaniu frontu”.
Natomiast w holu kasztelu otwarto wystawę fotogramów i grafiki pod nazwą „Lekcja historii / Retrospekcja” autorstwa Michała Piotrowskiego.