Rok Łukasiewiczowski w pełni

Spektrum ekspozycji stanowią różnorodne lampy naftowe powstałe w latach 1855 -1925, uzupełnione zdjęciami i grafikami o tematyce naftowej oraz pamiątkami po Ignacym Łukasiewiczu i Janie Zehu, przedstawicielach wybitnej myśli technicznej związanej z przemysłem naftowym i wynalazkami z dziedziny oświetlenia. Przedstawione obiekty są dowodem kunsztu polskiego oraz europejskiego rzemiosła artystycznego II połowy XIX w. Na wystawie najliczniejszą grupę stanowią będą lampy naftowe z lat 1865 — 1900. Pochodzą one głównie z wytwórni niemieckich, austriackich i węgierskich. W ich stylistyce przeważa dekoracja eklektyczna nawiązująca do okresu biedermeieru, baroku, antyku a także zapowiadająca początki secesji. Eksponaty te są odbiciem trwających w II połowie XIX wieku wzmożonych poszukiwań twórczych. Ówcześni mistrzowie metaloplastyki, szkła i ceramiki znacznie wzbogacili swój warsztat o zdobycze techniczne XIX wieku, co znalazło szerokie zastosowanie głównie w wyrobach rzemiosła artystycznego, jakimi niewątpliwie są niektóre lampy naftowe. Przedstawione obiekty poprzez swoją różnorodność, bogactwo form i kształtów, doskonale obrazują zręczność artystyczną ich twórców Mamy nadzieję, że wystawa ta przyczyni się do lepszego poznania kultury materialnej tego okresu, a także dziejów polskiego i europejskiego rzemiosła artystycznego.

Lampy naftowe poza swoim zastosowaniem praktycznym, oświetleniowym stanowiły ważny element wystroju wnętrz, niejednokrotnie wykonywane były na indywidualne zamówienie z bardzo drogich materiałów Wartość artystyczna i jakość materiałów użytych do wykonania konkretnej lampy uzależniona była przede wszystkim od zasobności finansowej odbiorcy Występowały one niejednokrotnie w komplecie z zegarem, świecznikiem tworząc razem jedną spójną całość, np. z dekoracją kominka czy sztukaterią w salonie. Bogato zdobione lampy naftowe były wówczas obowiązkowym wyposażeniem domów mieszczańskich, pałaców i dworów na ziemiach polskich.

Ulotność kruchych materiałów takich jak szkło, porcelana czy fajans, z których wykonane są elementy najcenniejszych lamp naftowych sprawiła, że tylko nieliczne egzemplarze przetrwały w nienaruszonym stanie do czasów współczesnych. Prezentowane na wystawie eksponaty pochodzą ze zbiorów Muzeum Podkarpackiego w Krośnie, gdzie znajduje się jedna z największych na świecie kolekcji przedstawiających historię oświetlenia.

Z pewnością dla zwiedzających nasza ekspozycja będzie miała dużą wartość historyczną, edukacyjną i poznawczą.

Krzysztof Gierlach
kurator wystawy

Wystawa lamp naftowych

Wernisaż rysunku satyrycznego, czyli Jajecznica z Roponioski

foto: rb, tes

źródło: własne, gorlice.art.pl