Zwycięski przepis na wielkanocną potrawę z historią

Koło Gospodyń i Gospodarzy Wiejskich w Bieczu wzięło udział konkursie organizowanym przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa w Krakowie „MałoPolska Smakuje na Wielkanoc”.

Bieckie Koło zgłosiło do konkursu potrawę Wielkanocną o nazwie: Polewka w wersji świątecznej nazywana czasem Święconką. Komisja konkursowa wyróżniła dziesięć nadesłanych potraw w tym potrawę zgłoszoną przez bieckie koło. A oto przepis, który pozwolił Gospodyniom zwyciężyć:

Produkty na ok. 4 litry potrawy:

• 3 litry serwatki z mleka krowiego,
• 1  litr wody,
• 1 szklanka mleka,
• 3 łyżki kwaśnej śmietany,
• 1-2 jajka na podbitkę + kilka jajek do ugotowania na twardo,
• 3 duże łyżki mąki,
• 20 – 30 dkg surowego wędzonego boczku (wędzonka),
• 20 – 30 dkg kiełbasy wiejskiej najlepiej wykonanej wg starej receptury,
• sól, pieprz i ew. tarty chrzan do smaku.

Przygotowanie potrawy:

Serwatkę wymieszać z wodą. Podgrzewać na wolnym ogniu aż do zagotowania. Boczek pokroić w plastry i obsmażyć obustronnie na patelni. Po zawrzeniu roztworu wrzucić do niego obsmażone plastry boczku. Następnie gotować na wolnym ogniu przez 15 – 20 minut.

W tym czasie należy przygotować tzw. podbitkę do zupy w następujący sposób; mleko, śmietanę, 1 – 2 jajka i mąkę dokładnie wymieszać, najlepiej używając do tego tradycyjnego ręcznego mieszadła tzw. montewki (wykonanej z drewna). Mieszać starannie, aby nie pozostały grudki.  Następnie cały czas  mieszając dodać podbitkę.  Pokroić kiełbasę w talarki i obsmażyć na patelni. Ugotować kilka jajek na twardo a po ich zahartowaniu zimną wodą obrać. Zupę doprawić do smaku solą i pieprzem.

Po nałożeniu na talerze dodać pokrojone w ćwiartki bądź połówki gotowane jajka oraz obsmażoną kiełbasę. Podawać z chlebem lub ziemniakami i tartym chrzanem do indywidualnego doprawienia.

SMACZNEGO!

Potrawa przedstawiona przez bieckie Koło Gospodyń i Gospodarzy Wiejskich w Bieczu jest nie tylko pyszna, ale jej miejsce w naszej tradycji jest w pełni uzasadnione historią potrawy.

Skąd się wzięła Polewka–Święconka?

Na przełomie XIX – XX wieku ziemia Biecka znajdowała się na terenie zaboru austriackiego wchodząc w skład tzw. Galicji. Był to region mocno zaniedbany, bez większego przemysłu i tworzącej warunki do jego rozwoju infrastruktury. Nie zmieniła przez lata nawet powstała za czasów cesarza Franciszka-Józefa linia kolejowa relacji Zagórz – Stróże. Faktycznie jednak miejscowej ludności nie było stać na zakup biletu kolejowego. Większość mieszkańców utrzymywała się z pracy na roli. Nie było to jednak łatwe.

Znaczące rozdrobnienie gospodarstw, i niska klasa ziemi powodowały, że na pagórkowatym terenie plony były niskie, a rolnicy ubodzy. Uprawiano głównie zboża oraz ziemniaki. Zboża mielono na mąkę w napędzanych ręcznie żarnach uzyskując ciemną mąkę razową, z której pieczono chleb. Biała mąka z młyna była droższa, a więc stanowiła luksus. Jedyną żywicielka rodziny była często krowa, od której pochodziło mleko. W biedniejszych rodzinach taką rolę pełniła koza.

Przy ograniczonych zasobach gospodynie musiały więc wykazywać się ogromną wyobraźnią i umiejętnością wykorzystania nawet produktów, które dziś traktowalibyśmy jako odpady.

Polewka to danie, które stało się popularne na przełomie XIX i XX wieku. Była jedzona na co dzień w okresie przednówka i Wielkiego Postu. Jadano ją zarówno na śniadanie jak i na obiad. W wersji bogatszej, czyli z boczkiem, kiełbasą i jajkami stawała się Święconką. Jadano ją tradycyjnie w Niedzielę Wielkanocną przeważnie na obiad, a najbogatsi zagryzali ją białym chlebem. Obecnie Polewka – Święconka jest potrawą tradycyjnie nawiązującą do Świąt Wielkanocnych.

Jak wyjaśnia bieckie Koło Gospodyń i Gospodarzy Wiejskich:

W trakcie przygotowywania niniejszego materiału przeprowadziliśmy nieskończoną liczbę głównie telefonicznych rozmów (kochana Pandemia) z doświadczonymi Gospodyniami zamieszkałymi na naszym terenie.  Dzięki temu udało się nam stworzyć opisany przepis. Szczególne podziękowania składamy niezastąpionej Pani „Halince”, której polewka słynie wśród miejscowych i nie tylko miejscowych koneserów i ich zgodnym zdaniem nie ma sobie równych. Opracowanie niniejsze zostanie umieszczone na naszej stronie internetowej w celu propagowania tradycji kulinarnych naszego regionu. Bowiem nasze Młode Pokolenie, wbrew pozorom wykazuje zainteresowanie tradycją kulinarną Naszych Przodków.

źródło info: UM Biecz