Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
niedziela, 1 listopada 2026 10:11
ZOBACZ
Reklama ERSTE - Jesteśmy blisko Ciebie - zapraszamy do naszej placówki - Placówka partnerska nr 1 w Gorlicach, ul. Legionów 12, tel. 18 353 77 03
ReklamaZnajdź swój wymarzony rower w IwoBike
Reklama Zapraszamy na zakupy do Delikatesów Szubryt w Gorlicach przy ul. Kościuszki
ReklamaHydrotech - skład budowlany, stacja diagnostyczna, mechanika pojazdowa, wulkanizacja - Siedliska 116, tel. 513 184 054 | Kwiaciarnia Gabi - dekoracje kościołów, dekoracje samochodów ślubnych, dekoracje sal weselnych, bukiety ślubne i okolicznościowe - ul. Węgierska 5, Bobowa, tel. 510 199 110
ReklamaDom Weselny GALICJA, Klęczany 213, tel. 696 255 088 - restauracja, ruszamy z dowozami od listopada! Zorganizuj z nami wesele, chrzciny, komunię, wigilię firmową, inne imprezy okolicznościowe

„Co dzisiay gotować?” Nie masz pomysłu na obiad, ale jest 1822 rok

Podziel się
Oceń
Czy te dania znalazłyby uznanie także dzisiaj? Sprawdziliśmy dzisiaj, jakie propozycje na obiad królowały w książce kucharskiej sprzed 200 lat!
05.08.2021 12:00
Monika Kulka-Smołkowicz
„Co dzisiay gotować?” Nie masz pomysłu na obiad, ale jest 1822 rok

Autor: Fot. ilustracyjne/unsplash

 

Sześć dań: nawet tyle mogła przygotowywać gospodyni w kuchni sprzed 200 lat. Takie właśnie wyzwanie możemy podjąć i dzisiaj, jeśli będziemy wzorować się na książce kucharskiej z 1822 roku: „Co dzisiay gotować czyli sposób sporządzenia smakowitych potraw z mięsiwa, ryb, iarzyny i ciasta, przyprawiania rozmaitey podlewy, czyli sosów, tudzież robienia przednich galaret, tortów i pasztetów”.

Co na wspomnianych sześć dań się składało?

Pierwsze danie: rosoły, zupy i sztuka mięsa
Drugie danie: zieleniny czyli iarzyny
Trzecie danie: potrawka
Czwarte danie: legómina
Piąte danie: pieczyste
Szóste danie: galaretki i pieczywa

Przepisy proponowane w lwowskim przewodniku kulinarnym sprzed 200 lat pozwalały na stworzenie bardzo bogatego obiadu, który zachwyciłby i współczesnych. Co najważniejsze, większość przepisów proponowanych wówczas pozwalało uzyskać pożądany także dzisiaj efekt: znakomity smak, który wynikał z wykorzystania dość prostych i łatwo dostępnych półproduktów połączonych w określony sposób.

Co zatem możemy zaproponować na pyszny, letni obiad?

 

Podstawa kuchni naszych przodków? Rośliny strączkowe

 

Jak zachwala autor książki „Co dzisiay gotować?” (zachowano oryginalną pisownię):

Szparagi rosną w Europie dziko na piaszczystych gruntach. Dla wyśmienitego smaku pielęgnuią ich troskliwie ogrodnicy, albowiem uprawiane rosną nietylko byiniey, ale nawet tłuścieysze są i soczystsze, przeciwnie zaś zostaią chude i suche. (...) Smak szparagów jest przyjemny, słodkawy i łagodny, przytem szparagi czyszczą krew i łatwe są do strawienia, lecz używane nad miarę rozpalaią. Jakkolwiek wielorakim sporządza się sposobem, nayczęściey iednak gotują się w osoloney wodzie i daią z sosem z masła. Zielone i cienkie szparagi sieką się na kształt grochu.

 

Fasolka stanie dziś w centrum obiadowych podróży w czasie

Jeszcze niedawno mogliśmy je kupić w cenie około 30 złotych za kilogram! Teraz sezon w pełni, dlatego ich dostępność jest zdecydowanie większa, a ceny niższe.

Jak więc możemy podać fasolki zgodnie z recepturą sprzed 200 lat?

Kup w miarę potrzeby strączków czyli łopatek fasoli, oczyść, poobłamuy koniuszki i poobciągay grubą z boków skórkę ieżeli taką już maią, potem gotuy w mocno osoloney wodzie w miedzianym lecz niebielonym kociołku, dopóki nie zmiękną przez pół godziny albo i mniey, iak tego miękkość lub twardość fasoli wymagać będzie, naostatek odcedź i duś w dwunastu łótach masła albo czystey z rosołu zebraney tłustości, tak długo na mocney grani aż się obfita woda którą z początku wydadzą, wydusi. Tak przyprawioną fasolę obłożywszy iakiem mięsiwem możesz daż za iarzynę na stół.

Podobnie polawszy ią gęstym sosem z potrawki, i posypawszy miałko utłuczonym cukrem, tudzież wimięszawszy i ozdobiwszy iakiemi przysmaczkami, można ią przed pieczystem za Entements dawać. (...)

 

Zachęcamy do zapoznania się z tą niezwykłą książką w serwisie >>>POLONA

 

 

Data dodania: 05.08.2021 12:00
Wyświetleń: 772

Napisz komentarz

Komentarze

strona wuwuwu 05.08.2021 17:15
"Co dzisiay gotować?" Autor tego tytułu to o Mikołaju Reju słyszał? Kolejny, który sili się na oryginalność.
Baron Wolańsky 05.08.2021 17:50
do – strona wuwuwu Ty to Chłopie jak od czasu do czasu „rypniesz tekstem” to słabo się robi i strach odpowiadać. No, ale... Przeczytaj dalej, to będziesz wiedział? Czy już Ci tam pod lasem internet odcięło? Czy na żeton dalej macie? I tych żetonów też Ci brakło? Daj znać. Podrzucę! xD
strona wuwuwu 05.08.2021 20:49
Kiedyś francuski i włoski, teraz angielszczyzna. Po co zaśmiecać język?
do strona wuwuwu 06.08.2021 11:25
To jest język staropolski baranku, tak się właśnie dawniej pisało przez y
strona wuwuwu 06.08.2021 21:20
Dziękuję waszmości owieczce za wyjaśnienie. Dodam jednak, że przecinków i kropek też się używało i nadal się ich używa.
ReklamaAQUAPLAST - rynny, pokrycia dachowe
AKTUALNOŚCI
słup energetyczny z liniami, w tle niebo z chmurami W tym tygodniu nie będzie prądu w tych miejscowościach Mieszkańcy Gorlic i powiatu gorlickiego powinni przygotować się na kolejne przerwy w dostawie energii elektrycznej. Planowane wyłączenia prądu mogą utrudnić codzienne obowiązki zarówno w domach, jak i w miejscach pracy. Sprawdź, gdzie i kiedy mogą wystąpić utrudnienia. Data dodania artykułu: 01.11.2026 07:52 Moszczenica. Duży pożar w środku nocy [FOTO] Moszczenica. Duży pożar w środku nocy [FOTO] Dziś (1 listopada) w Moszczenicy w powiecie gorlickim doszło do poważnego pożaru budynku gospodarczego. Ogień objął dużą stodołę znajdującą się w sąsiedztwie innych zabudowań. Skala pożaru była ogromna – płomienie strawiły cały obiekt, a jego dach uległ zawaleniu. Data dodania artykułu: 01.11.2026 07:18
Jaka aura w Święto Wszystkich Świętych? | Prognoza pogody na dziś - halogorlice.info Jaka aura w Święto Wszystkich Świętych? | Prognoza pogody na dziś - halogorlice.info Przed nami najzimniejszy w naszej okolicy 1 listopada od 7 lat. W porównaniu do soboty pogoda będzie bardziej stabilna. Data dodania artykułu: 01.11.2026 06:27 rozbity biały samochód stojący na jezdni Groźne zdarzenie w Śnietnicy. Samochód uderzył w drzewo, na miejscu były służby ratunkowe [FOTO] Dzisiaj (31 października) w miejscowości Śnietnica w powiecie gorlickim doszło do zdarzenia drogowego z udziałem dwóch samochodów osobowych. Jeden z pojazdów wypadł z łuku drogi, uderzył w kępę drzew i częściowo znalazł się w przydrożnym rowie. Na miejscu interweniowały służby ratunkowe. Data dodania artykułu: 31.10.2026 23:38
siatkarze grający w hali sportowej w gorlicach Siatkarski thriller w Gorlicach. GKPS pokonał Wawel Kraków po pięciosetowej batalii Kibice zgromadzeni w sobotę (31 października) w hali OSiR w Gorlicach byli świadkami niezwykle emocjonującego widowiska. W trzeciej kolejce małopolskiej I ligi siatkówki seniorów GKPS Gorlice podejmował WKS Wawel Kraków. Spotkanie, w którym nie brakowało zwrotów akcji, nerwów i efektownych zagrań, rozstrzygnęło się dopiero w tie-breaku. Gorliczanie pokazali charakter, odrobili straty w decydującej partii i zwyciężyli 3:2, zachowując miano niepokonanej drużyny. Data dodania artykułu: 31.10.2026 21:05 GKPS Gorlice walczy o ligowe punkty z Wawelem Kraków [RETRANSMISJA] GKPS Gorlice walczy o ligowe punkty z Wawelem Kraków [RETRANSMISJA] Dziś czas na 3. kolejkę rozgrywek 1. ligi małopolskiej w siatkówce seniorów. Gorlicki GKPS podejmuje we własnej hali ekipę Wawelu Kraków. Data dodania artykułu: 31.10.2026 17:25
budynek policji oraz straży pożarnej Policja wskazała dwa miejsca w gminie Łużna. Co dzieje się w ich okolicy? Dzielnicowi z Posterunku Policji w Łużnej wskazali kolejne miejsca w powiecie gorlickim, w których prowadzą działania mające poprawić bezpieczeństwo mieszkańców. Tym razem pod szczególną uwagę trafiły Biesna oraz Mszanka. Funkcjonariusze zwrócili uwagę na zachowania osób gromadzących się w pobliżu obiektów użyteczności publicznej. Z policyjnych ustaleń wynika, że problemy występują przede wszystkim podczas weekendów, w godzinach popołudniowych, wieczornych i nocnych. Data dodania artykułu: 31.10.2026 15:04 piłkarze pod bramką walczą o piłkę Glinik Gorlice wraca z meczu w Ryczowie. Jeden moment zdecydował o wyniku Piłkarze Glinika Gorlice nie zdołali powiększyć swojego dorobku punktowego w 15. kolejce IV ligi małopolskiej. W sobotę, 31 października, gorliczanie zmierzyli się na wyjeździe z Orłem Ryczów. O losach spotkania zdecydowała jedna sytuacja w końcówce meczu, a bohaterem gospodarzy został były zawodnik Glinika. Data dodania artykułu: 31.10.2026 13:09
Reklama
POPULARNE
drzwi sali sądowej Niepokojące nagranie nastolatki z gminy Łużna postawiło policję na równe nogi. Została zatrzymana Niepokojące materiały dotyczące jednej ze szkół podstawowych w gminie Łużna pojawiły się w mediach społecznościowych. Sprawa została zgłoszona gorlickiej policji, a funkcjonariusze z Bobowej ustalili osobę odpowiedzialną za publikację. Okazała się nią 11-letnia uczennica. Zebrane materiały mają trafić do sądu rodzinnego. Data dodania artykułu: 22.10.2026 16:23Liczba komentarzy artykułu: 3Liczba pozytywnych reakcji użytkowników do artykułu: 5 Brutalny atak w powiecie gorlickim. 26-latek wtargnął przez okno i pobił 62-latka Brutalny atak w powiecie gorlickim. 26-latek wtargnął przez okno i pobił 62-latka Prokuratura Rejonowa w Gorlicach ujawniła szczegóły brutalnego ataku, do którego doszło 21 października 2026 roku na terenie powiatu gorlickiego. Według ustaleń śledczych 26-letni mężczyzna dostał się do domu 62-latka przez otwarte okno, a następnie zaatakował gospodarza. Pokrzywdzony odniósł obrażenia zagrażające życiu. Podejrzany usłyszał trzy zarzuty i decyzją sądu trafił do tymczasowego aresztu. Data dodania artykułu: 28.10.2026 20:16Liczba komentarzy artykułu: 3Liczba pozytywnych reakcji użytkowników do artykułu: 4 ludzie stojący przy samochodzie w środku lasu Rumuńscy grzybiarze masowo wywożą grzyby z Beskidu Niskiego. Komu taki interes się opłaca? Zorganizowane grupy grzybiarzy z Rumunii ponownie pojawiły się w lasach Beskidu Niskiego, niedaleko Gorlic. Przyjeżdżają samochodami, przeczesują całe połacie lasów, a zebrane grzyby pakują do skrzynek i wywożą za granicę. Skala zjawiska zaniepokoiła mieszkańców i zmobilizowała służby do działania. Sprawdzamy, dlaczego obcokrajowcom opłaca się pokonywać setki kilometrów po polskie grzyby i co na tym traci nasz region. Data dodania artykułu: 25.10.2026 11:36Liczba komentarzy artykułu: 5Liczba pozytywnych reakcji użytkowników do artykułu: 4
Policyjny radiowóz 16-latka zatrzymana za opublikowanie filmu w sieci. Przestroga także dla uczniów z Gorlic Jedno nagranie opublikowane w mediach społecznościowych może wywołać poważne konsekwencje. Przekonała się o tym 16-letnia mieszkanka powiatu krakowskiego, która zamieściła w sieci materiał sugerujący zagrożenie dla uczniów jednej ze szkół. Data dodania artykułu: 16.10.2026 10:40Liczba pozytywnych reakcji użytkowników do artykułu: 4 mężczyzna z plecakiem i kobieta na tle katedry 30 dni, ponad 1 000 kilometrów i wielkie emocje. Artur Grądalski dotarł do celu! Jesteśmy z Ciebie dumni! 30 października 2026 roku zapisze się w historii niezwykłej wyprawy 64-letniego Artura Grądalskiego z Gorlic. Po 30 dniach pieszej wędrówki przez Portugalię i Hiszpanię gorliczanin dotarł przed katedrę w Santiago de Compostela, kończąc charytatywne Camino dla Poli Betkier i Nikoli Woźniak. Ostatnie metry pokonał na żywo, z kamerą w ręku, a mieszkańcy Gorlic mogli wspólnie z nim przeżywać finał podróży. Były gratulacje, wzruszenie i słowa, które najlepiej pokazują, jak wielkie znaczenie miała dla niego ta wyprawa. Choć marsz dobiegł końca, najważniejsza misja Artura nadal trwa. Data dodania artykułu: 30.10.2026 14:15Liczba pozytywnych reakcji użytkowników do artykułu: 3
Reklama
POGODA
zachmurzenie duże

Temperatura: 8°C Miasto: Gorlice

Ciśnienie: 1029 hPa
Wiatr: 7 km/h

Reklama
NAJCZĘŚCIEJ CZYTANE
drzwi sali sądowej Niepokojące nagranie nastolatki z gminy Łużna postawiło policję na równe nogi. Została zatrzymana Niepokojące materiały dotyczące jednej ze szkół podstawowych w gminie Łużna pojawiły się w mediach społecznościowych. Sprawa została zgłoszona gorlickiej policji, a funkcjonariusze z Bobowej ustalili osobę odpowiedzialną za publikację. Okazała się nią 11-letnia uczennica. Zebrane materiały mają trafić do sądu rodzinnego. Data dodania artykułu: 22.10.2026 16:23Liczba komentarzy artykułu: 3
widok z góry na zbiornik wodny pomiędzy wzniesieniami Klimkówka po nocnych opadach. Dopływ wody wzrósł nieznacznie. Jakie są prognozy? Po nocnych opadach deszczu zwiększył się dopływ wody do zbiornika Klimkówka w powiecie gorlickim. Najnowsze przekazane dane wskazują, że do zalewu wpływa obecnie więcej wody, niż jest z niego odprowadzane. Data dodania artykułu: 26.10.2026 11:22Liczba komentarzy artykułu: 4
Niedźwiedź brunatny Niedźwiedź pojawił się na granicy powiatów. Jak zachować się podczas spotkania z tym drapieżnikiem? Zauważono niedźwiedzia, który podszedł w pobliże zabudowań mieszkalnych. Zwierzę obserwowano w Wolicy w sobotę (17 października) wieczorem, a miejscowi strażacy zaapelowali do mieszkańców o zachowanie szczególnej ostrożności. Data dodania artykułu: 19.10.2026 10:16
pociąg na stacji Studenci z Gorlic mają powód do zadowolenia. Nowe połączenie już wkrótce Mieszkańcy Gorlic i okolic zyskają dodatkową możliwość powrotu z Rzeszowa na weekend. POLREGIO zapowiedziało wydłużenie jednego z piątkowych połączeń kolejowych, które dotychczas kończyło trasę w Jaśle. Pierwszy kurs do Gorlic zaplanowano na 30 października 2026 roku. Zmiana ma ułatwić podróżowanie przede wszystkim studentom. Pasażerowie muszą jednak przygotować się na utrudnienia związane z remontami torów. Data dodania artykułu: 20.10.2026 21:32Liczba komentarzy artykułu: 5
zniszczony pojazd w rowie Kobylanka. Dachowanie samochodu osobowego. Na miejscu wszystkie służby ratunkowe [AKTUALIZACJA] Dzisiaj (21 października) około godz. 19.20 służby ratunkowe zostały zaalarmowane o groźnie wyglądającym zdarzeniu drogowym w Kobylance, w powiecie gorlickim. Doszło tam do dachowania samochodu osobowego marki Ford. Data dodania artykułu: 21.10.2026 19:55Liczba komentarzy artykułu: 3
Brutalny atak w powiecie gorlickim. 26-latek wtargnął przez okno i pobił 62-latka Brutalny atak w powiecie gorlickim. 26-latek wtargnął przez okno i pobił 62-latka Prokuratura Rejonowa w Gorlicach ujawniła szczegóły brutalnego ataku, do którego doszło 21 października 2026 roku na terenie powiatu gorlickiego. Według ustaleń śledczych 26-letni mężczyzna dostał się do domu 62-latka przez otwarte okno, a następnie zaatakował gospodarza. Pokrzywdzony odniósł obrażenia zagrażające życiu. Podejrzany usłyszał trzy zarzuty i decyzją sądu trafił do tymczasowego aresztu. Data dodania artykułu: 28.10.2026 20:16Liczba komentarzy artykułu: 3
ludzie stojący przy samochodzie w środku lasu Rumuńscy grzybiarze masowo wywożą grzyby z Beskidu Niskiego. Komu taki interes się opłaca? Zorganizowane grupy grzybiarzy z Rumunii ponownie pojawiły się w lasach Beskidu Niskiego, niedaleko Gorlic. Przyjeżdżają samochodami, przeczesują całe połacie lasów, a zebrane grzyby pakują do skrzynek i wywożą za granicę. Skala zjawiska zaniepokoiła mieszkańców i zmobilizowała służby do działania. Sprawdzamy, dlaczego obcokrajowcom opłaca się pokonywać setki kilometrów po polskie grzyby i co na tym traci nasz region. Data dodania artykułu: 25.10.2026 11:36Liczba komentarzy artykułu: 5
OSTATNIE KOMENTARZE
Autor komentarza: bzik Treść komentarza: aha, czyli kto się ze mną nie zgadza - to do pierdla! skądś to znamy. Stalin, Hitler, Putin, Fidel, Xi - który to twój idol? ps. masz tu trochę przecinków, możesz cobie kopiować: ,,,,,,,,,,, będzie się lepiej czytało ten twój bełkot Republikowego przygłupa. Data dodania komentarza: 1.11.2026, 07:48 Źródło komentarza: Kryzys w Trybunale Konstytucyjnym. Gdy zabrakło rozmowy, pojawiły się przepychanki. Tak mają zachowywać się najważniejsze osoby w państwie? Autor komentarza: Bolek Treść komentarza: Moje ulubione peowskie media 🤣 Data dodania komentarza: 31.10.2026, 11:09 Źródło komentarza: Kryzys w Trybunale Konstytucyjnym. Gdy zabrakło rozmowy, pojawiły się przepychanki. Tak mają zachowywać się najważniejsze osoby w państwie? Autor komentarza: kanyky Treść komentarza: Polska polityka to syf i cyrk Data dodania komentarza: 31.10.2026, 10:16 Źródło komentarza: Kryzys w Trybunale Konstytucyjnym. Gdy zabrakło rozmowy, pojawiły się przepychanki. Tak mają zachowywać się najważniejsze osoby w państwie? Autor komentarza: katrina X 190000000 Treść komentarza: Treść komentarza za to wszystko są odpowiedzialni wyborcy koalicji moze jak by odpowiedzialność karna spadla na nich to by nauczyło ze za zdrade powinna być najwyzsza kara dożywocie bez możliwosci wczesciejszego wyjscia i najlepiej izolatka i o chlebie i wodzie Data dodania komentarza: 31.10.2026, 09:45 Źródło komentarza: Kryzys w Trybunale Konstytucyjnym. Gdy zabrakło rozmowy, pojawiły się przepychanki. Tak mają zachowywać się najważniejsze osoby w państwie?
Reklama