Wrotycz – Właściwości zdrowotne, działanie i zastosowanie

Bez wątpienia wrotycz jest jednym z najwszechstronniejszych i najskuteczniejszych ziół chroniących nas przed wszelkimi pasożytami, robakami i mikrobami, jednak trzeba też wiedzieć, że ze względu na obecność toksycznej substancji o nazwie tujon, może on wywoływać pewne działania niepożądane. Jakie właściwości ma wrotycz? Jak go stosować i kto nie powinien z niego korzystać? 

Co to jest wrotycz i jak wygląda? 

Wrotycz (Tanacetum vulgare L.) to niezwykle pospolite ziele z rodziny astrowatych, na które każdy z nas zapewne choć raz się natknął. Ma bardzo małe wymagania, jeśli chodzi o glebę i stanowisko, dlatego rośnie praktycznie wszędzie. Można go spotkać w parkach, lasach, na polach, łąkach, miedzach, na przydrożach, w rowach i nieużytkach. Występuje głównie w Europie, Azji i Ameryce Północnej. Kwitnie od lipca do października. 
 
Wrotycz wyróżnia się bardzo mocnym aromatem, dzięki któremu stanowi silną broń przeciwko insektom. Roślina osiąga ponad metr wysokości. Wyposażona jest w charakterystyczne płaskie, drobne, bezpłatkowe, żółte kwiaty zebrane w koszyczki. Ponieważ wrotycz jest jednocześnie rośliną leczniczą i trującą, trzeba zachować rozwagę w trakcie jego użytkowania.  
 

Wrotycz - działania niepożądane zioła 

Wrotycz pospolity to dla jednych cenny pomocnik w wielu niedomaganiach, dla innych niezawodny odstraszacz owadów, a jeszcze dla innych roślina, od której lepiej trzymać się z daleka. Właściwości zdrowotne wrotyczu idą niestety w parze z toksycznymi, jednak dobra wiadomość jest taka, że przy odpowiednim sposobie stosowania wrotyczu, nie stanowi on dla nas niebezpieczeństwa.  
 
Wrotycz pospolity zawiera spore ilości tujonu – związku terpenowego o właściwościach toksycznych. Spożyty w nadmiarze wrotycz może powodować: halucynacje, drgawki, wymioty, biegunki, wzdęcia, bóle brzucha, zawroty głowy, przyspieszenie akcji serca, podrażnienie przewodu pokarmowego, przekrwienie błon śluzowych przewodu pokarmowego, nerek i macicy, silne skurcze. 

Jeśli podoba Ci się artykuł, to swoją wiedzę o ziołach, witaminach i suplementacji możesz poszerzyć na stronie Zielares.
 

Jak stosować wrotycz wewnętrznie? 

Żeby uniknąć zatrucia i działań niepożądanych, napary z wrotyczu trzeba stosować w odpowiednich dawkach. Zaleca się 1-2 łyżeczki kwiatów wrotyczu zalać szklanką wrzącej wody i naparzać pod przykryciem około pół godziny. Pić 2-4 razy dziennie, maksymalnie po 1 szklance naparu. 
 

Jak stosować wrotycz zewnętrznie? 

W celu odstraszenia owadów stosuje się napar z wrotyczu, który należy przelać do butelki z atomizerem, a następnie spryskać nim skórę. Można też użyć stężonego olejku z wrotyczu, jednak przed aplikacją na skórę trzeba go rozcieńczyć z innym olejem (np. rzepakowym lub słonecznikowym). 
 
W zastosowaniu zewnętrznym w celu redukcji bólu (np. stawów) lub dolegliwości skórnych dobrze sprawdza się też nalewka, którą przygotujemy, zalewając 70% alkoholem suszone ziele wrotyczu (w proporcji 5:1). Po około tygodniu macerowania nalewka jest gotowa. Nalewkę wcieramy w bolące lub objęte zmianami chorobowymi miejsca. W przypadku stanów zapalnych i chorób skóry możemy też zastosować maść wrotyczową. 
 

Właściwości wrotyczu 

Wrotycz obfituje w cenne substancje, między innymi we flawonoidy, kwasy organiczne, laktony, kumaryny, garbniki, olejki eteryczne. Ze względu na działanie rozkurczowe, poprawiające trawienie i pobudzające błony żołądka do wydzielania śluzu, często stosowany jest w rozmaitych dolegliwościach ze strony układu pokarmowego.  
 
Wrotycz ma też działanie moczopędne i napotne, dzięki którym stymuluje intensywne oczyszczanie organizmu z toksyn. Zakres właściwości wrotyczu jest jednak znacznie szerszy. Wykazuje między innymi: 
 
   • działanie odstraszające owady (odstrasza muchy, mszyce, kleszcze, mole, mrówki, pająki, komary), 
   • działanie przeciwpasożytnicze (zwalcza glisty, owsiki, wszy, świerzbowce),  
   • właściwości przeciwzapalne,  
   • działanie żółciopędne i żółciotwórcze,  
   • właściwości przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwgrzybicze,  
   • właściwości immunomodulujące (aktywizuje komórki odpornościowe), 
   • właściwości antyalergiczne,  
   • działanie dezynfekujące, 
   • działanie antywysiękowe,  
   • działanie ściągające, 
   • działanie pobudzające krwawienie miesiączkowe,  
   • właściwości przeciwbólowe (łagodzi bóle związane z reumatyzmem i artretyzmem, redukuje też bóle menstruacyjne). 
 

Wrotycz - przeciwwskazania  

Wrotyczu nie należy spożywać w okresie ciąży i karmienia piersią. Ponieważ wrotycz wywołuje przekrwienie macicy, może prowadzić do poronienia. Inne przeciwwskazania do stosowania tego zioła to alergia na rośliny z rodziny astrowatych oraz otwarte rany i ostre stany zapalne skóry głowy.