Raport o środowisku i... rafinerii

Dzisiejsza Sesja Rady Powiatu Gorlickiego rozpoczęła się punktualnie o godzinie 10:00.

W programie obrad wyróżniły się:

• Informacja Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o stanie środowiska na terenie powiatu gorlickiego za rok 2016.
• Informacja na temat realizacji zadań statutowych przez Wydział Ochrony Środowiska.
• Przedstawienie przez Zarząd Powiatu informacji o przebiegu wykonania budżetu powiatu za I półrocze 2017 r.
• Ocena sytuacji ekonomiczno-finansowej Szpitala Specjalistycznego im. H. Klimontowicza w Gorlicach, Centrum Terapii Uzależnień w Gorlicach.

Podjęto także kolejne uchwały w sprawie: uchwalenia Statutu Centrum Terapii Uzależnień, pozbawienia kategorii dróg powiatowych na terenie Miasta Gorlice, zaliczenia drogi do kategorii dróg powiatowych na terenie Miasta Gorlice, zmiany Uchwały Budżetowej Powiatu Gorlickiego na 2017 rok, zmiany Wieloletniej Prognozy Finansowej Powiatu Gorlickiego, udzielenia pomocy finansowej Powiatowi Chojnickiemu.

Co z tym środowiskiem?

Innformacja z WIOŚ na temat stanu środowiska w powiecie małopolskim od począku wydawała się mieć jednoznaczny kontekst. Mimo, że wiadomości dotyczyły podsumowania badań w zakresie jakości powietrza, zachowania norm hałasu czy wpływu pola elektromagnetycznego na jakość środowiska, nieustannie wydawało się, że zawieszone zostało pytanie, które w końcu padnie.

Nie przeszkodziło to jednak w udzieleniu najpierw pełnej informacji na temat stanu środowiska w powiecie, który na tle Małopolski wypada niezwykle korzystnie. Pełen raport dostępny jest TUTAJ.

Jakość wszystkich badanych składników środowiska nie tylko mieścił się w dopuszczalnych normach, ale w niektórych przypadkach wykazywał nawet tendencję spadkową w porównaniu do lat ubiegłych. Ze względu na podniesienie w ostatnim czasie dopuszczalnych norm w zakresie hałasu, także tu, w naszym powiecie (punk pomiarowy w Bieczu) nie zostały przekroczone dopuszczalne wartości.

W latach 2005-2016 nie został przekroczony dopuszczalny roczny poziom dwutlenku siarki w powietrzu. Od 2005 roku, na stacji pomiarowej w Szymbarku, nie stwierdzono przekroczenia docelowego poziomu ozonu w powietrzu, wynoszącego 18000μg/m3*h, obowiązującego na terenie
całego kraju, ustalonego w celu ochrony roślin. W zakresie badania tlenków azotu (NOx) w punkcie pomiarowym w Szymbarku wartość rocznego stężenia w roku 2016 wyniosła 9,5μg/m3, co stanowi 31,6% wartości dopuszczalnych.

Strefa małopolska w 2016 roku pod kątem ochrony zdrowia ludzi została zakwalifikowana do klasy C. Przekroczenia dotyczyły wskaźników takich jak: pył zawieszony PM10 (zarówno poziom średnioroczny i 24-godzinny), pył zawieszony PM2,5 (poziom średnioroczny), benzo(α)piren (poziom średnioroczny). Przekroczenia w tym zakresie przedstawione zostały jako okresowe, dopuszczalne. W ostatnich altach znacząco spadł poziom stężenia niebezpiecznych dla człowieka pyłów zawartych w powietrzu (szczególnie w sezonie grzewczym).

Optymistyczna prognoza i dobry wynik powiatu gorlickiego nie wymazał jednak z pamięci radnych najpoważniejszych, aktualnych problemów i w czasie zadawania pytań do przedstawicielki WIOŚ w końcu pojawiła się nurtująca wszystkich kwestia:

"Co z problemem nielegalnego składowiska odpadów niebezpiecznych w Glimarze?"

Należy w tym przypadku wyraźnie rozdzielić dwa problemy, które pojawiły się w tym obszarze - choć obydwa okazują się potencjalnym źródłem zagrożenia, warto przeanalizować je odrębnie, co też uczyniła Pani dyrektor.

Zapytana o aktywność WIOŚ w sprawie problemu byłej Rafinerii, rozpoczęła od podsumowania działań, które wiązały się z kwestią rozszczelnienia zbiorników z kwasem siarkowym, co miało miejsce w połowie sierpnia.

W sytuacji, w której dostrzeżono nieprawidłowy pomiar pH płynów rozprowadzanych przez wewnętrzną oczyszczalnię byłej rafinerii, natychmiast zaczopowano wylot przy ujściu do rzeki Ropy. Pozostającą w systemie część płynów cofnięto na teren zakładu, gdzie w wyniku podjętych działań udało się uzyskać optymalny poziom stężenia pH. Jednocześnie czyniono starania, by rozszczelnienie zbiornika nie stwarzało dalszego zagrożenia.

Biorąc pod uwagę nieustannie kontrolowany stan prac w tym zakresie na terenie samej oczyszczalni, jak i badanie przeprowadzone w terenie, stwierdzono, że rozszczelnienie nie wiązało się z żadnym skażeniem na terenie rzeki Ropy i terenach przyległych. Mimo pojawienia się problemu, odpowiednio szybko podjęte działania pozwoliły uniknąć niebezpieczeństwa.

Odrębnym problemem jest kwestia nielegalnego składowania odpadów niebezpiecznych na terenie byłej rafinerii, co należy do problemów, w kórych wiodącą rolę ma miasto Gorlice, a nie sam powiat. Dyrekcja WIOŚ także w tym przypadku określiła jednak aktualny stan prac nad rozwiazaniem tej kwestii.

Rozpoczęto od krótkiego podsumowania działań z minionego tygodnia, w czasie którego grupa około 100 osób pod kierownictwem prokuratora weszła na teren zakładu i dokonała inwentaryzacji składowanych tam odpadów. Pobrano próbki do badań, wykonano niezbędne pomiary. Całość działań jest jednak obecnie objęta ścisłą tajemnicą śledztwa prokuratora. Nie jest więc możliwe uzyskanie informacji wykraczających poza te, których już udzielono.

Warto jednak przypomnieć niektóre kwestie, które są szczególnie nurtujące w tej wielowątkowej sprawie. WIOŚ wydał decyzję adminsitracyjną o wstrzymaniu wwozu odpadów. Decyzja ta miała rygor natychmiastowej wykonalności. Jak się jednak okazuje, adresat złożył odwołanie do GIOŚ od tej decyzji. W chwili obecnej ostateczna decyzja nie zapadła.

Druga kwestia to fakt, że WIOŚ stara się obecnie o wymierzenie odpowiedniej kary, w związku z zaistniałą sytuacją. Wszczęta w tej sprawie procedura napotyka jednak na pewne trudności natury formalnej.

Ujawnia się tutaj problem, który w opinii przedstawicielki WIOŚ stoi u podstaw wszystkich trudności, z jakimi obecnie się borykamy. Dla nas oznacza to brak informacji, dla urzędników wiele działań, których efekty są czasem niewielkie. Chodzi o prawo.

Aby wydać decyzje, które będą mogłby obowiązywać i zobowiązywać podmioty do pewnych działań, muszą być wydane wedle prawa i obowiązujących procedur. Oznaczać może to m.in. konieczność wskazania konkretnego adresata decyzji, jej zakres, określenie podstaw faktycznych i prawnych podjecia pewnych działań. W przypadku, w którym najcześciej zadawanymi obecnie pytaniami jest to: kto? dlaczego? na jakiej podstawie? kiedy? w jaki sposób?... wwiózł odpady na teren byłej rafinerii, ujęcie wszystkich niezbędnych informacji w akcie administracyjnym, w niektórych przypadkach przekracza aktualne możliwości działania urzędów. Stąd prowadzone śledztwo prowadzi m.in. do umożliwienia dalszej pracy takim organom jak WIOŚ.

One muszą działać na podstawie i w granicach prawa. Osoby łamiące ustalone reguły postępują wprost przeciwnie.

Powoduje to, że droga do prawdy i zakończenia sprawy powodzeniem jest długa.

Co to dla nas oznacza?

Brak informacji o niektórych detalach sprawy, czasem całkowitą dezinformację, a najczęściej brak możliwości przekazania wiadomości, które pojawiły się nieoficjalnie. Wszystko ze względu na wspomnianą wielowątkowość sprawy i liczne osoby powiązane z naszym głównym problemem.