Uczniowie i nauczyciele muszą szykować się na zmiany. Co z bezpieczeństwem w szkołach?

Konferencja prasowa pod murami kampusu UW

W czwartek (8 maja) przed bramą kampusu głównego Uniwersytetu Warszawskiego odbyła się nadzwyczajna konferencja prasowa. Wspólnie wystąpili minister nauki Marcin Kulasek oraz rektor UW prof. Alojzy Nowak. Spotkanie z dziennikarzami odbyło się w cieniu dramatycznych wydarzeń z poprzedniego dnia, a jego celem było przedstawienie pierwszych konkretnych działań mających na celu zwiększenie bezpieczeństwa w instytucjach edukacyjnych w Polsce.

Minister Kulasek zapowiedział audyt systemów zabezpieczeń na wszystkich publicznych uczelniach wyższych oraz stworzenie ogólnopolskiego programu poprawy bezpieczeństwa. Rektor Nowak zaapelował o pilne zwiększenie obecności ochrony fizycznej na kampusach i przeszkolenie kadry administracyjnej z zakresu reagowania w sytuacjach kryzysowych. Władze uczelni nie ukrywają, że dramatyczne wydarzenia obnażyły systemowe braki w infrastrukturze bezpieczeństwa.

Musimy jako społeczeństwo wyciągnąć wnioski. Nie wolno nam dopuścić, by ktokolwiek czuł się zagrożony w miejscu nauki czy pracy – mówił minister.

Musimy działać systemowo, by przeciwdziałać takim tragediom w przyszłości. To nasz wspólny obowiązek.

Kryzys psychiczny po pandemii

Kwestia bezpieczeństwa w szkołach i na uczelniach nie ogranicza się jedynie do ochrony fizycznej. Eksperci alarmują, że Polska od lat zmaga się z narastającym kryzysem psychicznym wśród dzieci i młodzieży, który znacząco pogłębiła pandemia COVID-19. Izolacja społeczna, brak kontaktu z rówieśnikami, edukacja zdalna i niepewność jutra odcisnęły trwałe piętno na najmłodszym pokoleniu.

Z danych Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę wynika, że aż 44% nastolatków w wieku 13–17 lat deklarowało w 2022 roku objawy depresji. Liczba prób samobójczych wśród nieletnich osiągnęła rekordowy poziom – tylko w 2023 roku odnotowano ponad 2000 takich przypadków. Tymczasem w wielu szkołach nadal brakuje dostępu do psychologa, pedagoga specjalnego czy psychiatry dziecięcego.

Dzieci i młodzież zmagają się z samotnością, lękiem i frustracją. Potrzebują profesjonalnej pomocy, ale także obecności dorosłych, którzy ich wysłuchają – mówiła w rozmowie z TVN24 psycholog Ewa Woydyłło.

Rząd zapowiada powołanie programu wsparcia psychicznego dla uczniów i studentów. Obejmie on m.in. dodatkowe środki na zatrudnienie specjalistów w szkołach oraz uruchomienie centrów interwencji kryzysowej dostępnych również poza godzinami lekcyjnymi. Ministerstwo Zdrowia zapowiedziało także uproszczenie ścieżki kierowania do leczenia psychiatrycznego dzieci.

Szkoła jako bezpieczna przestrzeń

Zarówno tragiczne wydarzenia w Warszawie, jak i pogłębiający się kryzys zdrowia psychicznego młodzieży pokazują, że system edukacji wymaga pilnej reformy nie tylko w zakresie nauczania, ale przede wszystkim troski o dobrostan psychiczny i fizyczny uczniów oraz pracowników oświaty.

Szkoła powinna być miejscem rozwoju, a nie źródłem stresu czy zagrożeń. W obliczu dramatów takich jak ten z Uniwersytetu Warszawskiego, priorytetem staje się stworzenie bezpiecznego i wspierającego środowiska, w którym każdy – niezależnie od wieku – będzie mógł czuć się spokojnie i bezpiecznie.

Konferencja prasowa ministra Marcina Kulaska i rektora UW Alojzego Nowaka

Według informacji potwierdzonych przez źródła TVN24, sprawcą środowego morderstwa na kampusie Uniwersytetu Warszawskiego jest 22-letni Polak, pochodzący z Gdyni. Mężczyzna studiował na trzecim roku prawa na UW. Obecnie przebywa w policyjnej izbie zatrzymań w jednej z warszawskich komend. Śledczy nie zdołali jeszcze przeprowadzić z nim przesłuchania, dlatego motywy jego działania pozostają nieznane. Według komunikatów policji, do czynności procesowych z udziałem zatrzymanego ma dojść w czwartek, 8 maja.

Podczas konferencji prasowej rektor Uniwersytetu Warszawskiego, prof. Alojzy Nowak, ujawnił nowe szczegóły dotyczące sprawcy. Z jego słów wynika, że nic nie wskazywało wcześniej na to, iż student ten może stanowić zagrożenie.
 

Wiemy, że był bardzo dobrym licealistą i dobrym studentem. Niewyróżniającym się ani w jedną, ani w drugą stronę. To wymaga głębokich analiz, dlaczego dokonał tego czynu – powiedział rektor Nowak.

Wypowiedź ta podkreśla, jak trudne może być rozpoznanie w porę zagrożenia, zwłaszcza gdy dotyczy ono osób funkcjonujących dotąd bez zarzutów w środowisku akademickim. Tym bardziej pilna wydaje się potrzeba wdrożenia narzędzi wczesnej interwencji i szerszej opieki psychologicznej także na poziomie uczelni wyższych.

Minister nauki Marcin Kulasek, obecny na miejscu tragedii, zapowiedział z kolei przegląd procedur dotyczących bezpieczeństwa na wszystkich polskich uczelniach oraz wyciągnięcie wniosków z tego dramatycznego incydentu.

Tragedia na UW wstrząsnęła środowiskiem akademickim w całym kraju i zapoczątkowała dyskusję, która – jak zgodnie twierdzą eksperci – była konieczna od dawna.