Szczęśliwej podróży. Do zobaczenia za kilka miesięcy

Trasa z Polski do Afryki

Polskie bociany białe wyruszają w dwie główne trasy. Część z nich kieruje się na zachód, przez Niemcy, Francję i Hiszpanię, by pokonać Cieśninę Gibraltarską i dotrzeć do Afryki Zachodniej. 

Druga, znacznie liczniejsza grupa, wybiera trasę wschodnią – przez Słowację, Węgry, Bałkany i Turcję, dalej wzdłuż Bosforu, przez Bliski Wschód aż do Afryki Wschodniej. Tam spędzą zimę na sawannach i terenach bogatych w owady, gryzonie oraz drobne płazy.

Ile trwa bociani lot?

Podróż bocianów z Polski do Afryki trwa zazwyczaj od 6 do 8 tygodni. W tym czasie ptaki pokonują tysiące kilometrów, lecąc w charakterystycznych grupach i często zatrzymując się na dłuższy odpoczynek w dogodnych miejscach. 

Wędrówka nie jest lotem ciągłym – bociany wykorzystują dzień na przemieszczanie się, a noc spędzają na odpoczynku.

Siła prądów powietrznych

Bociany lecą przede wszystkim szybowcowo, korzystając z tzw. kominów termicznych, czyli wznoszących prądów ciepłego powietrza. Dzięki temu oszczędzają energię i mogą przemieszczać się na duże odległości bez intensywnego machania skrzydłami. Gdy nie ma sprzyjających prądów, ptaki siadają i czekają na poprawę warunków, co również wydłuża całą wędrówkę.

Sejmiki bocianie i inne rytuały

Zanim bociany ruszą w drogę, gromadzą się w stadach liczących nawet kilkaset osobników. Takie zbiorowiska nazywane są sejmikami bocianimi. Tam ptaki intensywnie żerują, wzmacniają się przed wyprawą i ćwiczą wspólne starty. 

Z punktu widzenia obserwatora to niezwykle efektowny spektakl – dziesiątki bocianów unoszą się spiralnie w górę, by złapać odpowiedni prąd powietrza i wspólnie obrać kurs na południe.

Kiedy bociany powrócą do Polski?

Pierwsze bociany zaczną wracać do Polski już pod koniec marca, choć większość pojawi się w kwietniu 2026 roku. Powrócą do swoich gniazd – zazwyczaj tych samych, które zajmowały w poprzednich latach. Bociany są wierne zarówno partnerom, jak i miejscom lęgowym, dlatego wiele rodzinnych gniazd w regionie co roku tętni życiem od pokoleń.

Co z bocianami, które nie odlecą?

Nie wszystkie bociany wyruszą w daleką podróż. Czasem młode, osłabione lub chore ptaki decydują się pozostać. Zdarza się też, że osobniki przyzwyczajone do dokarmiania przez człowieka zostają w Polsce na zimę. 

Niestety, dla takich ptaków szanse na przetrwanie bez pomocy człowieka są niewielkie. Zimujące bociany trafiają często pod opiekę ośrodków rehabilitacji dzikich zwierząt, które zapewniają im bezpieczne warunki do wiosny.

Pożegnanie bocianów na koniec lata 2025 roku

Widok bocianów zbierających się do odlotu to dla wielu mieszkańców symbol kończącego się lata i nadchodzącej jesieni. Choć ich podróż jest pełna wyzwań i zagrożeń, powrót wiosną przypomina, że cykl natury zatacza pełne koło. 

Dziś, w czwartek 21 sierpnia, mogliśmy po raz kolejny doświadczyć tej wyjątkowej chwili – sejmiku bocianiego, który zapowiada wielką wędrówkę ptaków ku afrykańskim sawannom.

W tym roku przyglądaliśmy się bacznie jednemu z bocianich gniazd, które zostało wyposażone w kamerę. Teraz jest już puste.