Apele nie pomagają. Są tacy, którzy nie widzą problemu w trzymaniu psów w śniegu. Tak było w Wójtowej [FOTO]

Jeden z psów, który został zaobserwowany w Wójtowej miał być przetrzymywany w klatce niewielkich rozmiarów, przypominającej te, w których zwykle trzyma się króliki. Kolejne psy miały być trzymane na łańcuchu, przy budzie bez ocieplenia, w dodatku zasypanej śniegiem, którego napadało już i nawiało kilkadziesiąt centymetrów.

To ważny kontekst, bo w regionie utrzymują się cały czas ujemne temperatury i opady śniegu. Według prognoz dla okolic Gorlic w niedzielę 11 stycznia notowane są wartości około -5°C, a Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej wydał ostrzeżenie o intensywnym śniegu. W takich warunkach pies pozostawiony na zewnątrz, na krótkiej uwięzi, bez ocieplonego schronienia i bez możliwości swobodnego ruchu, bardzo szybko traci ciepło. Ryzyko wychłodzenia rośnie szczególnie wtedy, gdy zwierzę ma mokrą sierść, leży bezpośrednio na śniegu albo jest zamknięte w ciasnej klatce.

Prawo przewiduje procedurę czasowego odebrania zwierzęcia, gdy jest traktowane w sposób wskazujący na znęcanie się. W praktyce funkcjonują dwa tory działania. W trybie administracyjnym decyzję o odebraniu wydaje wójt, burmistrz lub prezydent miasta. W sytuacjach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawienie psa u właściciela zagraża jego życiu lub zdrowiu, przepisy dopuszczają tryb natychmiastowy, czyli interwencyjne odebranie, a decyzje formalne „dochodzi się” już po zabezpieczeniu zwierzęcia.

Interwencyjne odebranie nie jest samowolką. Ustawa wskazuje, że fizycznego odbioru w trybie niecierpiącym zwłoki mogą dokonać funkcjonariusze policji, straży gminnej oraz przedstawiciele organizacji społecznej, której statutowym celem jest ochrona zwierząt. Następnie podmiot, który odebrał psa, zawiadamia niezwłocznie organ wykonawczy gminy, a ten rozstrzyga o zasadności odebrania. W praktyce w takich sprawach ważną rolę odgrywa też lekarz weterynarii, bo informacje od niego mogą stanowić podstawę do uruchomienia procedury po stronie gminy.

W rozmowach o „odebraniu psa” często umyka pytanie: co dalej. Po interwencji zwierzę trzeba przewieźć w bezpieczne miejsce, zapewnić mu opiekę i leczenie, a później utrzymać. Zwykle odbywa się to poprzez współpracę gmin z gabinetami weterynaryjnymi i schroniskami, bo bez takich rozwiązań szybka interwencja byłaby fikcją. Ten etap rodzi koszty i formalności, które w realnym świecie zbyt często odstraszają instytucje i świadków.

Z relacji osób uczestniczących w podobnych interwencjach wynika, że problemem bywa nie brak narzędzi, ale niechęć do „dokładania sobie” postępowań, skarg, wezwań i rozpraw. Po odebraniu zwierzęcia pojawiają się pretensje o koszty, spory o zasadność interwencji i wielokrotne wizyty w sądzie w charakterze świadka. Rzecznik Praw Obywatelskich zwraca uwagę, że praktyka stosowania przepisów o odbiorze interwencyjnym od lat ujawnia problemy i pola konfliktu, m.in. wokół kosztów i odpowiedzialności. To nie usprawiedliwia bierności, ale tłumaczy, dlaczego w części przypadków reakcja przychodzi dopiero wtedy, gdy zwierzę jest już na granicy wytrzymałości.

Nie zostawiaj psa na śniegu

Ta historia ma mówić jedno, stanowcze NIE. Nie dla trzymania psów na śniegu i na krótkiej uwięzi. Nie dla bud bez ocieplenia, w których zwierzę ma przetrwać noc w mrozie, gdy zaspy przysypują wejście. Nie dla ciasnych klatek, które odbierają możliwość ruchu, a więc i naturalnego ogrzewania organizmu. Jeśli widzisz taką sytuację u sąsiada albo w okolicy, reaguj i rozmawiaj. Czasem wystarczy, by ktoś po prostu wpuścił psa do ciepłego pomieszczenia, do budynku gospodarczego, garażu czy domu, pod dach, tam gdzie zwierzę ma sucho, dostęp do wody i może się ogrzać.

W czasie intensywnych opadów i mrozu liczy się zwykła ludzka decyzja: przenieść zwierzę w bezpieczne miejsce, zanim dojdzie do cierpienia, odmrożeń albo skrajnego wychłodzenia. Jeśli rozmowa nie działa, zostają instytucje: zgłoszenie na policję lub do straży gminnej, a także kontakt z organizacją prozwierzęcą, która ma doświadczenie w interwencjach i potrafi uruchomić właściwą ścieżkę formalną. To właśnie dlatego tak ważne jest dokumentowanie stanu zwierzęcia i warunków na miejscu oraz szybka reakcja, zanim sytuacja stanie się nieodwracalna.