Rozburzą obecny Rynek. Powstanie nowy, mniej betonowy, a więcej zielony [FOTO]

Z komunikatu Ratusza wynika, że kluczowym elementem będzie uporządkowanie przestrzeni i dołożenie jej w kilku punktach śródmieścia. W planach są zmiany na samym Rynku oraz na ul. 3 Maja, ale też akcenty zieleni i małej architektury w rejonie ul. Bardiowskiej, ul. Bieckiej, ul. Słowackiego, ul. Krasińskiego i ul. Cichej. Wskazywane są również okolice pomnika Niepodległości, Sklarczykówki oraz Placu Dworzysko.

W zapowiedziach dotyczących ul. 3 maja pojawia się powrót zieleni, prace związane z kanalizacją oraz porządkowanie układu drogowego na ul. Łukasiewicza i ul. Jagiełły. W praktyce, sądząc po udostępnionych wizualizacjach, ulica ma zyskać bardziej spacerowy, uporządkowany charakter, z wyraźnie zaznaczonymi pasami zieleni, ławkami i nowymi nasadzeniami drzew.

Na obrazach widać także detale, które zwykle budzą zainteresowanie mieszkańców, donice i rabaty rozdzielające przestrzeń, większą liczbę ławek oraz oświetlenie, w tym efekt podświetlenia elementów małej architektury w nocnym ujęciu. To estetyka deptaka z ogrodem, która dobrze wygląda na planszach, ale w odbiorze ulicy kluczowe będą materiały, wykonanie i późniejsze utrzymanie.

Najbardziej symboliczna zmiana ma dotyczyć Rynku. Miasto zapowiada przebudowę fontanny w kierunku rozwiązania wielofunkcyjnego, które ma posłużyć jako plenerowa scena z oświetleniem i kurtyną wodną. W praktyce ma to oznaczać, że w jednym miejscu da się zorganizować występy, a podczas wybranych wydarzeń także pokazy multimedialne.

Wizualizacje pokazują Rynek z większą liczbą drzew i rozbudowanymi rabatami. Widać pergole oraz zadaszone wiaty z zielonymi dachami, a także strefy gastronomiczne z parasolami i miejscami do siedzenia. Kompozycja jest czytelna: więcej zielonych wysp, mniej otwartej, jednolitej płyty.

Projekt otrzymał dofinansowanie w wysokości blisko 7 mln zł, a całkowita wartość przedsięwzięcia została wskazana na nieco ponad 9 mln zł.

W komentarzach, które zwykle pojawiają się przy takich informacjach, pojawiają się pytania, czy ta kwota wystarczy na tak rozległy zakres prac, obejmujący i przebudowę nawierzchni, i prace pod ziemią, nowe elementy architektury, i nasadzenia? To wątpliwość zrozumiała, bo ostateczne koszty często rozstrzygają się dopiero po przetargach, a skala robót w centrum bywa trudna do precyzyjnego oszacowania na etapie zapowiedzi.

Na Rynku dominuje wrażenie większego zacienienia i podziału przestrzeni na strefy. Z jednej strony takie rozczłonkowanie może sprzyjać codziennemu użytkowaniu, bo łatwiej znaleźć miejsce na chwilę i schować się przed słońcem. Z drugiej strony część mieszkańców może pytać, czy przy takiej liczbie nasadzeń i elementów stałych nie ucierpi funkcja dużych wydarzeń, gdy potrzebna jest szeroka, otwarta przestrzeń. Widać też mocny nacisk na zieleń urządzoną, rabaty, krzewy, wyraźnie poprowadzone linie nasadzeń, a także pergole i pawilony. 

To wygląda efektownie, ale rodzi pytania praktyczne, o które warto dopytywać już teraz, jak będzie rozwiązane podlewanie, jak miasto zabezpieczy rośliny w okresach suszy i kto będzie odpowiadał za pielęgnację, żeby po kilku sezonach nie wrócił problem zieleni, z którym miasto boryka się teraz.

Wątki o półśrodkach zwykle dotyczą dwóch spraw, jakości materiałów i tego, co zostanie ostatecznie zrealizowane względem wizualizacji. Projekt może obiecać gładkie nawierzchnie, idealnie równe obrzeża i soczystą zieleń przez cały sezon. Rzeczywistość weryfikuje to w momencie wyboru wykonawcy, warunków gwarancji i tego, czy specyfikacja przetargowa twardo broni standardów.

Wizualizacja potrafi sprzedać marzenie w kilka sekund, ale miasta nie buduje się na planszach. Centrum Gorlic ma być wizytówką na co dzień, nie tylko efektownym tłem do zdjęć w dniu otwarcia. Dlatego przy tej inwestycji wraca ważny wątek, jak sprawić, by nowy Rynek i ul. 3 Maja nie były chwilowym projektem, lecz przestrzenią, która obroni się w czasie.

W Gorlicach pamięć jest świeża. Rewitalizacja Rynku z 2012 roku przetrwała około 14 lat i dla wielu mieszkańców to symbol tego, jak szybko potrafią zużyć się nawierzchnie, elementy małej architektury i rozwiązania, które w momencie oddania wyglądały dobrze, a po kilku sezonach zaczęły zdradzać słabości. Jeśli teraz miasto zapowiada zieloną rewolucję, naturalnym oczekiwaniem jest, by jej fundamentem była trwałość, a nie tylko pierwsze wrażenie.

Ten wątek jest kluczowy także dlatego, że różne grupy patrzą na rewitalizację inaczej. Jedni oczekują centrum do życia z cieniem, zielenią i ławkami. Inni boją się, że po latach zostanie tylko kosztowny w utrzymaniu układ rabat i elementów, które szybko się zestarzeją. Obie perspektywy da się pogodzić, ale pod warunkiem, że projekt będzie prowadzony z myślą o cyklu życia inwestycji, a nie o dacie przecięcia wstęgi.

Jednocześnie jest też drugi punkt widzenia, miasto ma określony budżet i jeśli dobrze poukłada priorytety, może zrealizować zakres, który odczują wszyscy, nawet jeśli część rozwiązań zostanie uproszczona. Dla mieszkańców ważne jest, by uproszczenia nie dotyczyły jakości nawierzchni, trwałości elementów i kondycji zieleni, bo to właśnie te trzy rzeczy najszybciej wychodzą w codziennym użytkowaniu.

Właśnie dlatego dziś, kiedy emocje rozgrzewają wizualizacje, warto postawić sprawę jasno, nie sposób wybudować wizualizację. Da się natomiast zbudować przestrzeń, która będzie dobrze wyglądać i dobrze działać także po 14 latach, a nie tylko w pierwszym sezonie po oddaniu. To powinno być podstawowe kryterium oceny tego projektu.

Mocno kibicujemy planowanym zmianom i możemy powiedzieć wprost... tęsknimy do zielonego, tętniącego życiem Rynku, z koncertami na żywo i z gwarem spotkań mieszkańców.
 

Jak wam się podobają te wizualizacje Rynku i ul. 3 maja? Czy bardziej przekonuje was kierunek „zielonego centrum”, czy wolicie zachować większą otwartość płyty Rynku? Interesuje nas też, co jest dla was ważniejsze w takim projekcie: cień i odpoczynek wśród drzew, czy możliwość organizacji dużych wydarzeń bez przeszkód w przestrzeni.

Jeśli macie własne uwagi, dajcie znać, na co miasto powinno uważać w realizacji.