Gorlice pamiętają. 84 lata od likwidacji miejskiego getta [FOTO]

Podziel się

Oceń

Dziś (19 sierpnia) dokładnie w 84. rocznicę likwidacji gorlickiego getta, mieszkańcy i przedstawiciele lokalnych władz spotkali się, by oddać hołd żydowskim mieszkańcom Gorlic zamordowanym podczas niemieckiej okupacji. Uroczystości rozpoczęły się o godz. 12 przy pomniku u zbiegu ul. Krzywej i ul. Strażackiej.

Jakub Kędzior
Dzisiaj, 15:56

Pamięć o ofiarach

W miejscu związanym z tragiczną historią gorlickich Żydów odbył się Apel Pamięci. Uroczystość poprowadził dr Łukasz Połomski ze Stowarzyszenia Sądecki Sztetl. Wśród uczestników znaleźli się m.in. burmistrz Gorlic Rafał Kukla oraz wicestarosta powiatu gorlickiego Marcin Krzemiński.

Podczas spotkania przypomniano los społeczności, która przez dziesięciolecia stanowiła ważną część przedwojennych Gorlic. Żydowscy mieszkańcy byli sąsiadami, przedsiębiorcami, rzemieślnikami i współtwórcami życia społecznego miasta. Zagłada przerwała tę historię w ciągu zaledwie kilku lat.

Getto w Gorlicach

Getto utworzono w Gorlicach w październiku 1941 roku. Trafiło do niego około 3,5 tys. miejscowych Żydów, a także osoby przesiedlane z okolicznych miejscowości. Od wiosny 1942 roku rozpoczęła się stopniowa likwidacja społeczności zamkniętej w getcie.

Najtragiczniejsze wydarzenia rozegrały się w sierpniu 1942 roku. Między 14 a 19 sierpnia Niemcy przeprowadzili egzekucje m.in. na terenie tzw. Buciarni oraz w lesie Garbacz. Według informacji przywoływanych przez Urząd Miejski w Gorlicach zamordowano tam około 900 osób. Pozostałych deportowano do niemieckiego obozu zagłady w Bełżcu, gdzie zostali zamordowani.

Ubiegłoroczne obchody przypominały również, że w czasie funkcjonowania getta w Gorlicach znajdowało się ponad 4 tys. Żydów z miasta i okolicznych miejscowości.

Kwiaty pod pomnikiem

Po Apelu Pamięci odbyła się modlitwa w intencji ofiar. Poprowadzili ją ks. dr Krzysztof Wymazała z parafii św. Andrzeja Boboli w Gorlicach oraz ks. Vitalii Boiko, proboszcz parafii pw. Przemienienia Pańskiego w Gorlicach.

Burmistrz Rafał Kukla i wicestarosta Marcin Krzemiński złożyli pod pomnikiem kwiaty w imieniu społeczności ziemi gorlickiej. Hołd ofiarom oddali również przedstawiciele lokalnych stowarzyszeń i środowisk, w tym Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Gorlickiej, Gorlickiej Rady Seniorów, gorlickich Sybiraków, Uniwersytetu Złotego Wieku oraz Sądeckiego Sztetlu.

Wystawa o Bełżcu

Rocznicy towarzyszy także wystawa otwarta w Pawilonie Historii Miasta. Ekspozycja poświęcona jest deportacjom do niemieckiego obozu zagłady w Bełżcu oraz mechanizmom eksterminacji ludności żydowskiej podczas II wojny światowej.

Na planszach znalazły się fotografie, dokumenty archiwalne oraz relacje świadków. Wystawa powstała przy wsparciu Sądeckiego Sztetlu oraz Muzeum i Miejsca Pamięci w Bełżcu i będzie dostępna do końca sierpnia.

Historia jako przestroga

Tegoroczne obchody ponownie zwracały uwagę na znaczenie pamięci historycznej. Podczas swojego wystąpienia burmistrz Rafał Kukla przypominał, że wraz z wymordowaniem żydowskiej społeczności Gorlice utraciły znaczną część swojej dawnej wspólnoty, historii i tożsamości. Wskazywał również na współczesne zagrożenia związane z mową nienawiści, uprzedzeniami, ksenofobią i społecznym wykluczeniem.

Podobny ton miały uroczystości przed rokiem. Wtedy również podkreślano, że pamięć o Zagładzie powinna być przestrogą przed obojętnością wobec przemocy i nienawiści.

Powiązane galerie zdjęć:

84. rocznica likwidacji gorlickiego getta (19 sierpnia 2026)