Diorama na Pustkach

 

W rozmowie uczestniczyli także: wicestarosta Karol Górski, członek Zarządu Powiatu Gorlickiego Stanisław Kaszyk, wójt gminy Łużna Kazimierz Krok, dyrektor Muzeum Dwory Karwacjanów i Gładyszów Zdzisław Tohl, były radny Rady Powiatu, orędownik upamiętnienia Bitwy pod Gorlicami dr Franciszek Rachel oraz główny specjalista z wydziału rozwoju Daniel Markowicz.

Diorama Bitwy Gorlickiej ma powstać w dawnym kamieniołomie w Łużnej na

Pustkach. Jest tam wyrobisko o wymiarach 50 metrów na 30 metrów i wysokości ok. 14 metrów. Właśnie w tym idealnym dla celu dioramy miejscu miałby powstać obiekt, w którym upamiętniono by wojenne zmagania sprzed 100 lat w sposób nowoczesny, atrakcyjny dla turystów i nastawiony na przyciągnięcie ludzi z całej Europy – przekonywał Z. Tohl. Diorama powinna stać się ideą międzynarodową, bo Bitwą pod Gorlicami interesują się m.in. Węgrzy, Słowacy, Austriacy, Niemcy, Rosjanie, którzy tutaj na blisko 100 cmentarzach rozsianych po wzgórzach Beskidu Niskiego mają pochowanych swoich rodaków. Od lat państwa te angażują się w odnowę wojennych nekropoli. Należy więc spodziewać się, że chętnie poprą i włączą się w powstanie dioramy. Byłaby ona najważniejszym muzeum frontu wschodniego I wojny światowej, z pełną dokumentacją historyczną i atrakcyjną wizualnie ekspozycją rozlokowaną na powierzchni 1500 metrów kwadratowych.

Starosta M. Wędrychowicz przypomniał, że obecnie realizowany jest projekt Szlaku I wojny światowej, w którym uczestniczy powiat gorlicki i 9 partnerów samorządowych. Powstają ścieżki pieszo-rowerowe, przystanki edukacyjno-rekreacyjne oraz ekspozycja sztabu dowodzenia 11 Armii Niemieckiej generała Augusta von Mackensena  w Szymbarku, wydawane są profesjonalne materiały promocyjne, a co najważniejsze odbudowywana jest gontyna na cmentarzu na Pustkach w Łużnej. To pierwszy etap upamiętniania Bitwy pod Gorlicami ale także tworzenia nowego produktu turystycznego. Drugim etapem jest budowa dioramy w Łużnej, gdzie znajduje się największy w powiecie gorlickim cmentarz z czasów I wojny światowej. Na ten właśnie cel musimy wspólnie szukać programów, także bezpośrednio w Parlamencie Europejskim, bo projekt wykracza daleko poza powiat gorlicki i poza Polskę.

Wójt K. Krok podkreślił, że gmina Łużna jest bardzo zainteresowana budową dioramy i dokłada wszelkich starań, by w tym roku odbudować gontynę i wyremontować cmentarze na swoim terenie, bo właśnie w Łużnej w maju 2015 roku odbywać się będą główne uroczystości upamiętniające 100. rocznicę przełomowej bitwy frontu wschodniego, która zmieniła bieg I wojny światowej. Do połowy kwietnia ma powstać studium wykonalności dioramy, które będzie podstawą do aplikowania o dotacje z programów unijnych.

 F. Rachel, jeden z głównych inicjatorów i orędowników budowy panoramy Bitwy pod Gorlicami, zaznaczył, że to od tej bitwy zaczęła się klęska zaborców i to ona dała pierwszy powiew wolności i zmian, dlatego wymaga godnego upamiętnienia.

Poseł C. Siekierski wyraził duże zainteresowanie tym oryginalnym projektem, który niesie w sobie przesłanie pamięci i pojednania międzynarodowego i zadeklarował, że pomoże szukać rozwiązań, aby projekt stał się rzeczywistością.

źródło: SP Gorlice

fot: SP Gorlice