Budowa Lokalnej Grupy Wsparcia

Odbyła się ona w Starostwie Powiatowym w Gorlicach z udziałem m.in. Marii Stankiewicz dyrektora Biura Stowarzyszenia Gmin Polska Sieć „Energie Cités”, Jarosława Kotyzy specjalisty ds. badań naukowych z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, Stanisława Nowackiego z Urzędu Gminy Niepołomice, Bartosza Szymusika prezesa Firmy Konsultingowej BaSz oraz  starosty Mirosława Wędrychowicza i Daniela Markowicza głównego specjalisty w wydziale rozwoju Starostwa Powiatowego w Gorlicach.

Konferencja rozpoczęła się od podpisania umowy na  opracowanie analizy SWOT powiatu gorlickiego w dziedzinie energii odnawialnych i wydajności energetycznej. Podpisy pod dokumentem złożyli: starosta Mirosław Wędrychowicz oraz Bartosza Szymusika prezesa Firmy Konsultingowej BaSz, która będzie wykonawcą opracowania. Starosta M. Wędrychowicz stwierdził „...bardzo liczę na energetyczną analizę SWOT dla powiatu gorlickiego, bo obserwujemy wiele niepokojących zjawisk dotyczących np. spalania w kotłowniach różnego rodzaju odpadów, co powoduje powstawanie bardzo szkodliwych dla zdrowia pyłów zawieszonych. Musimy bić na alarm w tej sprawie. Takie opracowanie powinno pokazać czym ogrzewamy nasze domy, z jakich rodzajów energii korzystamy oraz jakie są możliwości energetyczne powiatu w zakresie pozyskiwania energii odnawialnej np. ze źródeł geotermalnych.” Starosta zauważył, że do różnego rodzaju strategii podchodzi się często nieufnie, ale są one bardzo potrzebne, aby należycie przygotować się do wykorzystania środków europejskich w latach 2014 – 2020 a nawet później. Zachęcał także uczestników spotkania, wśród których byli m.in. prezesi spółdzielni mieszkaniowych, przedstawiciele urzędów gmin, dyrektorzy przedsiębiorstw oraz jednostek organizacyjnych powiatu, do włączenia się w projekt Vis Nova, aby powstała lokalna grupa wsparcia, która będzie aktywnie uczestniczyć w tworzeniu strategii energetycznej dla powiatu gorlickiego. Starosta apelował także o społeczny nacisk na parlament i rząd, aby tworzyli przyjazną politykę energetyczną, w tym cenową np. na gaz, która będzie skłaniać do ogrzewania domów i mieszkań ekologicznym a równocześnie tanim gazem, który teraz jest zbyt drogi dla przeciętnego mieszkańca.

Następnie uczestnicy konferencji wysłuchali kilku prelekcji związanych z projektem Vis Nova oraz wykorzystaniem energii odnawialnych. 
O szczegółach dotyczących projektu Vis Nova w powiecie gorlickim mówił Daniel Markowicz, główny specjalista w Wydziale Rozwoju Starostwa Powiatowego w Gorlicach. Podkreślił, że działania projektu koncentrują się  w pięciu obszarach wiejskich: powiat gorlicki, północna Saksonia – Niemcy, Tullan – Austria, SchwabischHall – Niemcy i Tolna – Węgry. Łączy je potężny potencjał w postaci zasobów energetycznych tj. energia słoneczna, biomasa i geotermia. Brakuje natomiast jednolitych strategii i odpowiadających im instrumentów, aby ten potencjał wykorzystać efektywnie. Brakuje również lokalnych porozumień w tej dziedzinie, aczkolwiek jest świadomość w zakresie braków w infrastrukturze i zasobach ludzkich, aby właściwie eksploatować inteligentne technologie energetyczne. Daniel Markowicz zaznaczył, że powiat gorlicki realizuje już procesy termomodernizacyjne oraz prowadzi wymianę przestarzałych systemów ogrzewania. Rozpoczął się także proces wykorzystania energii słonecznej. Ta sfera dotyczy głównie obiektów użyteczności publicznej. Bardziej zaawansowane w wykorzystaniu źródeł energii odnawialnych są rejony w Niemczech - np. w północnej Saksonii aż 42 % energii pochodzi z takich źródeł (93 turbiny wiatrowe i 24 miejsca produkcji energii z biogazu) zaś rejon Schwabisch Hall zajmuje pierwsze miejsce w landzie w kategorii instalacji solarnych i ma w planie, aby 100% energii pochodziło ze źródeł odnawialnych przy zakazie energii nuklearnej. To na pewno przykłady godne naśladowania w powiecie gorlickim.

Pozytywnym przykładem w dodatku znacznie bliżej nas jest gmina Niepołomice nazywana „Gminą z Klimatem”. Gmina ta realizuje projekt instalacji systemów energii odnawialnej w obiektach użyteczności publicznej i domach prywatnych. Projekt wart jest 70 mln zł, a 60 % środków pochodzi z Szwajcarsko – Polskiego Programu Współpracy. Zostanie zainstalowanych 3842 instalacje solarne, 4 pompy ciepła, ogniwa fotowoltaiczne na 2 krytych pływalniach. Gmina Niepołomice uczestniczy także w kilku innych projektach międzynarodowych, dzięki którym opracowano strategię energetyczną, wydawane są kalendarze ekologiczne wyjaśniające jak dokładnie zmniejszyć zużycie energii w życiu codziennym i jak poprawić efektywność energetyczną. Niepołomice posiadają ponadto Miejski Plan Energetyczny w oparciu o który wykonano audyt zużycia i zapotrzebowania na energię elektryczną obiektów gminnych, powołano głównego specjalistę ds. energetycznych oraz opracowano projekt techniczny dla budowy docelowej struktury układów pomiarowo – rozliczeniowych oraz systemu zarządzania gospodarką energetyczną dla obiektów komunalnych. 
Są to na pewno dobre wskazówki dla powiatu gorlickiego w jakim należy podążać kierunku, jakich szukać rozwiązań oraz jakie korzyści może dać udział w projektach związanych z wykorzystaniem energii odnawialnej.
Kolejny prelegent Maria Stankiewicz - dyrektor Biura Stowarzyszenia Gmin Polska Sieć „Energie Cités” w prezentacji ph. „Gminy dla ochrony klimatu” zwróciła uwagę, że Unia Europejska w 2007 roku przyjęła Pakiet Energetyczny UE „Energia dla zmieniającego się świata” zobowiązując się do roku 2020 ograniczyć emisję CO2 o 20%, zmniejszyć zużycie energii o 20%, zwiększyć udział energii ze źródeł odnawialnych także o 20% oraz zwiększyć wykorzystanie biopaliw w transporcie do 10%.Przedstawiła także zadania reprezentowanego przez siebie stowarzyszenia, które od 1994 roku aktywnie działa na rzecz kształtowania lokalnej polityki energetycznej i ochrony klimatu oraz promuje poprawę efektywności energetycznej i wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych. Członkami stowarzyszenia są miasta i gminy z całej Polski.
Następnie Jarosław Kotyza - specjalista ds. badań naukowych z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie zapoznał uczestników konferencji z potencjałem wykorzystania OZE i poszanowania energii na przykładzie Laboratorium AGH w Miękini. Z udziałem środków MRPO powstało tam Laboratorium Edukacyjno-Badawczego Odnawialnych Źródeł i Poszanowania Energii AGH. Są to niezwykle nowoczesne obiekty wyposażone w  instalacje odnawialnych źródeł energii, mające równocześnie znaczenie dydaktyczno-edukacyjne jak i będące źródłem ciepła dla budynku. Wyposażenie w zakresie źródeł odnawialnych obejmie instalację pomp ciepła i kolektorów słonecznych, ogniwa fotowoltaiczne oraz elektrownię wiatrową. Instalacje OŹE umożliwią dzięki odpowiedniemu opomiarowaniu prowadzenie zajęć laboratoryjnych, a studentom zapoznanie się z technologią grzewczą opartą na technologii pomp ciepła i kolektorów słonecznych, problematykę konwersji energii promieniowania słonecznego na energię elektryczną z wykorzystaniem ogniw fotowoltaicznych, charakterystykę działania elektrowni wiatrowej.
Znajduje się tam także pawilon modelowy uznawany za najbardziej energooszczędny dom na świecie. 
Pozytywne przykłady wykorzystania energii odnawialnej oraz projekt Vis Nova wzbudziły zainteresowanie wśród uczestników konferencji. Należy mieć nadzieję, że wyzwolą na terenie powiatu gorlickiego nie tylko większe zainteresowanie tym tematem ale także oddolne inicjatywy sprzyjające opracowaniu strategii i wdrożeniu konkretnych projektów z tej dziedziny.

Ewa Żarnowska