Przejdź do głównych treściPrzejdź do wyszukiwarkiPrzejdź do głównego menu
Reklama Auto-Centrum Woźniak - profesjonalny serwis samochodowy - stacja kontroli pojazdów - Gorlice, ul. 11 Listopada 37a, tel. 18 533 17 53 ; 500 281 660
ReklamaZnajdź swój wymarzony rower w IwoBike
Reklama Zapraszamy na zakupy do Delikatesów Szubryt w Gorlicach przy ul. Kościuszki
ReklamaHydrotech - skład budowlany, stacja diagnostyczna, mechanika pojazdowa, wulkanizacja - Siedliska 116, tel. 513 184 054 | Kwiaciarnia Gabi - dekoracje kościołów, dekoracje samochodów ślubnych, dekoracje sal weselnych, bukiety ślubne i okolicznościowe - ul. Węgierska 5, Bobowa, tel. 510 199 110
ReklamaDom Weselny GALICJA, Klęczany 213, tel. 696 255 088 - restauracja, ruszamy z dowozami od listopada! Zorganizuj z nami wesele, chrzciny, komunię, wigilię firmową, inne imprezy okolicznościowe

Był symbolem klęski. Dziś jest świadectwem niezłomności

Podziel się
Oceń

To kolejne, bardzo charakterystyczne miejsce na cmentarzu parafialnym w Gorlicach. Jeśli wybieracie się tam z dziećmi bądź znajomymi, przeczytajcie krótką historię tego obiektu: będziecie mieli o czym opowiadać!
Był symbolem klęski. Dziś jest świadectwem niezłomności

Autor: Fot. haloGorlice

 

To niezwykle charakterystyczne miejsce na terenie gorlickiego cmentarza parafialnego. Warto przypomnieć sobie, dlaczego jest nie tylko niezwykłe, ale i bardzo ważne.


Pomnik powstańców 1863 r. – twierdza obronna w czasie I wojny światowej

Powracamy dziś do publikacji „Gorlicki cmentarz” ks. Jana Wilka. W opisie cmentarza wyróżnia się m.in. historia tego niezwykłego pomnika, który był świadkiem wielu niezwykłych wydarzeń w naszym mieście. Inicjatywa do powstania pomnika sięga XIX wieku i wiąże się, zdaniem ks. Wilka z postacią ks. L. Ruczka, prałata tarnowskiego i posła do wiedeńskiej Rady Państwa oraz Wojciecha Biechońskiego. Jak czytamy w książce ks. Wilka:

(...) Pierwsze zabiegi o zorganizowanie zinstytucjonalizowanej opieki nad weteranami Powstania Styczniowego podjął w byłek Galicji ks. L. Ruczka (...) Wychodził z założenia, iż społeczeństwo ma obowiązek opieki materialnej nad nękanymi represjami carskimi powstańcami. Gdy więc po roku 1870 zaczęli z Sybiru powracać powstańcy, idea ks. Ruczki zaczęła się upowszechniać (...)


Należy przypuszczać, ze tak światły człowiek, powstaniec, równocześnie członek Rządu Powstańczego, Wojciech Biechoński, będąc spiritus movens wielu znakomitych akcji pośród grona ludzi swego czasu w Gorlicach, był też zaczynem działań na rzecz upamiętnienia Powstania i uczczenia tych, którzy do Powstania poszli z Galicji (...).

 

W rocznicę powstania organizowane były spotkania i nabożeństwa patriotyczne, ale dopiero w 1913 roku, w pięćdziesiątą rocznicę powstania, poświęcono pamiątkowy krzyż zlokalizowany na terenie gorlickiego cmentarza parafialnego. Z opisu zawartego w książce dowiadujemy się, że Krzyż powstańców powstał na podstawie projektu autorstwa Zygmunta Fedorskiego, staraniem Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”.

Zaledwie dwa lata po powstaniu, krzyż stał się jednym z miejsc, przy którym chronili się rosyjscy żołnierze. W czasie ofensywy z 1915 roku pocisk artyleryjski uderzył w pobliżu pomnika. To spowodowało złamanie krzyża u podstawy i jego powalenie. Do dziś oryginalny krzyż pozostaje w tej samej pozycji.

 

Symbol klęski, czy znak niezłomności?

Jak stwierdza ks. Wilk:

W takim stanie trwał dziesiątki lat i symbolizował klęskę.

 

Słowa te zostały napisane po uwzględnieniu faktu, że w setną rocznicę Powstania Styczniowego (1963) krzyż został odnowiony. Wtedy też pojawił się na nim nowy element: charakterystyczny łańcuch. Współczesny wygląd pomnika jest nieco zmieniony: krzyż wykonany z siatki, stojący w miejscu oryginalnego, jest efektem renowacji dokonanej w 2013 roku, w 150 rocznicę powstania. Dziś jest pamiątką trwania ideałów, które zawsze ostatecznie zwyciężają.

Więcej o pomniku przeczytacie we wspomnianej książce ks. Wilka, Gorlicki cmentarz,  Gorlice 1995 ( s.61-63).
Krótkie informacje znajdziecie również na stronie UM Gorlice, na stronie fundacji Hereditas i na wielu stronach miłośników historii, którzy dzielą się zdjęciami i pocztówkami, których tematem był właśnie ten pomnik.

Do dziś poszukiwane są nowe zdjęcia tego miejsca, w szczególności te, które utrwaliły pierwotny wygląd pomnika z pierwszych dwóch lat jego istnienia. Choć istnieje przekonanie, że takie zdjęcia gdzieś istnieją, dziś nie mamy do nich dostępu.


Napisz komentarz

Komentarze

Swój 31.10.2021 18:30
"Do dziś oryginalny krzyż pozostaje w tej samej pozycji." Nie zgodzę się z tą opinią polecam poczytać troszkę na ten temat

ReklamaJARO-SAT-NET - obszar działania: Nowy Sącz - Gorlice - Limanowa - Krynica i okolice - nowoczesne technologie dla Twojego domu i firmy! Przyjeżdżamy, dobieramy i wykonujemy instalację od A do Z | zadzwoń i umów się na bezpłatną wycenę: 731 764 543
AKTUALNOŚCI
Reklama
POPULARNE
mężczyzna który dekoruje innych mężczyzn, kobieta trzyma tacę Powiatowa Gala Honorowych Dawców Krwi. W Gorlicach uhonorowano ludzi o wielkich sercach [FOTO] Ponad dwa tysiące litrów oddanej krwi, tysiące donacji i dziesiątki osób, które od lat bezinteresownie pomagają ratować ludzkie życie. Powiatowa Gala Honorowych Dawców Krwi Polskiego Czerwonego Krzyża była okazją do podziękowania mieszkańcom powiatu gorlickiego za ich niezwykłe zaangażowanie. Podczas uroczystości wręczono odznaczenia, wyróżnienia i podziękowania, a szczególne miejsce poświęcono młodym wolontariuszom, którzy kontynuują wieloletnią tradycję działalności czerwonokrzyskiej. Data dodania artykułu: 07.11.2026 16:27Liczba pozytywnych reakcji użytkowników do artykułu: 5 grupa młodych chłopców w czerwonych strojach piłkarskich na murawie dużego stadionu Z Biecza na wielkie piłkarskie stadiony. Jakub Jamro podbija Polskę i rusza do FC Porto Jeszcze kilka lat temu stawiał pierwsze piłkarskie kroki na boiskach Podhalanina Biecz. Dziś gra w Centralnej Lidze Juniorów, zdobywa bramki i ma za sobą triumf w jednym z największych młodzieżowych turniejów piłkarskich w Polsce. Jakub Jamro, młody zawodnik pochodzący z Biecza, wraz z SMS Resovią Rzeszów wywalczył wyjątkową nagrodę – wyjazd do akademii słynnego FC Porto. Już 6 grudnia ma rozpocząć kolejny rozdział swojej sportowej przygody. Data dodania artykułu: 15.11.2026 19:36Liczba pozytywnych reakcji użytkowników do artykułu: 4 Gorlice planują budowę krytej strzelnicy za 10 milionów złotych. Radni podjęli ważną decyzję Gorlice planują budowę krytej strzelnicy za 10 milionów złotych. Radni podjęli ważną decyzję Przed kilkoma chwilami w Urzędzie Miejskim w Gorlicach zakończyła się nadzwyczajna sesja Rady Miasta. Radni podjęli decyzję dotyczącą zmian w wieloletniej prognozie finansowej, które otwierają drogę do realizacji inwestycji wartej 10 milionów złotych. Miasto planuje budowę krytej strzelnicy sportowo-szkoleniowej i stara się o 6 milionów złotych dofinansowania z Ministerstwa Obrony Narodowej. Znamy szczegóły przedsięwzięcia. Data dodania artykułu: 09.11.2026 16:03Liczba komentarzy artykułu: 2Liczba pozytywnych reakcji użytkowników do artykułu: 4
Reklama

Temperatura: 7°C Miasto: Gorlice

Ciśnienie: 1008 hPa
Wiatr: 16 km/h

Reklama
Reklama