Podstępna jaskra – na co musisz uważać?

Jaskra, czyli degeneracja nerwu wzrokowego

Nasze oczy nie są puste – w sensie metaforycznym i dosłownym. Tym, co wypełnia sporą część gałki ocznej jest tzw. ciecz wodnista, która nadaje całej gałce kształt i generuje odpowiednie ciśnienie. Jaskra to choroba polegająca na wzroście tego ciśnienia, przez co dochodzi do uszkodzenia (degeneracji) bardzo ważnej struktury - nerwu wzrokowego. Ten proces zwykle jest powolny; stopniowo obumierają kolejne włókna nerwu, co po pewnym czasie powoduje pogorszenie widzenia. Bez podjęcia odpowiedniej terapii może dojść nawet do całkowitej utraty wzroku.

Rodzaje jaskry

Degeneracja nerwu wzrokowego w jaskrze przebiega na różne sposoby. Wyróżniamy kilka rodzajów tego schorzenia. Do głównych należą:

• Jaskra pierwotna otwartego kąta przesączania – najczęstsza i najbardziej podstępna. Charakteryzuje się zaburzeniem odpływu cieczy wodnistej z oka mimo otwartego kąta przesączania. Jej konkretna przyczyna nie jest znana; prawdopodobnie ma związek z nieprawidłową budową kąta i czynnikami genetycznymi. A dlaczego ta postać jest najbardziej podstępna? Bo całymi latami może nie dawać żadnych objawów – a kiedy już się ujawnia, zwykle jest bardzo zaawansowana i grozi utratą wzroku.
• Jaskra pierwotna zamkniętego kąta przesączania – w tym przypadku odpływ cieczy wodnistej z oka jest zablokowany, np. w wyniku wadliwej budowy kąta. Ta postać jaskry występuje rzadziej. Potrafi przebiegać gwałtownie i w krótkim czasie doprowadzić do poważnych uszkodzeń wzroku.
• Jaskra wtórna – może rozwinąć się w wyniku innej choroby lub urazu oka. Podobnie jak jaskra pierwotna również występuje w postaciach z otwartym i zamkniętym kątem przesączania.
• Jaskra wrodzona – glaukoma nie jest tylko chorobą osób starszych – może pojawiać się także we wczesnych latach życia, np. ujawnić się niedługo po narodzinach, jak również dopiero po kilku lub kilkunastu latach. Do jej najczęstszych przyczyn należą zaburzenia w budowie lub w rozwoju kąta przesączania.

Objawy jaskry

Wiemy już, że objawy jaskry mogą przez wiele lat być nieobecne mimo rozwijającego się schorzenia. Na tym też polega główna trudność w walce z tą chorobą – szczególnie, że wielu pacjentów zaniedbuje wizyty u okulisty. A przecież tylko regularne badanie wzroku pozwoli wykryć tak podstępnie przebiegające schorzenie!

W niektórych postaciach jaskra może powodować jednak pewne objawy. Do najczęstszych symptomów zaliczamy:

• bóle głowy i oczu;
• pogorszenie ostrości wzroku;
• zawężone pole widzenia;
• „mroczki” przed oczami;
• przymglenie widzenia.

Jak można walczyć z jaskrą?

W przypadku jaskry otwartego kąta przesączania pełne wyleczenie nie jest możliwe – ale można hamować postępy schorzenia, by zachować dobre widzenie na lata. Z kolei jaskra zamkniętego kąta może być wyleczalna – ale trzeba działać szybko. Pacjentowi, u którego rozwija się ta choroba, pomaga obniżenie ciśnienia wewnątrz gałki ocznej. Możliwości są dwie: stosowanie leków o takim działaniu oraz operacja jaskry. Dostępnych jest kilka rodzajów takich zabiegów:

• Selektywna trabekuloplastyka laserowa (SLT) – która polega na pobudzeniu procesu usuwania nadmiaru barwnika z kąta przesączania, co obniża ciśnienie wewnątrz gałki ocznej. To często stosowany, bezpieczny zabieg, który w razie potrzeby można wielokrotnie powtarzać.
• Irydotomia laserowa – polegająca na wytworzeniu małego otworu w górnej części tęczówki, dzięki czemu ciecz wodnista ma dodatkową drogę odpływu i tym samym obniża się ciśnienie wewnątrzgałkowe. To często stosowana technika w przypadku jaskry zamkniętego kąta przesączania.
• Wstawienie mikroimplantu – nowoczesny zabieg polegający na wstawieniu maleńkich implantów obniżających ciśnienie wewnątrz gałki ocznej.

Wymienione formy terapii możesz znaleźć w ofercie Specjalistycznego Centrum Korekcji Wzroku – Vidium Medica, które ma swoje placówki w Krakowie i Warszawie.

Domowe sposoby na walkę z jaskrą

Jeśli wystąpiła u Ciebie jaskra – albo po prostu chcesz zwiększyć szansę na uniknięcie jej w przyszłości – pamiętaj o kilku prostych zasadach, które wspomagają leczenie i są przydatne w profilaktyce tej choroby:

• staraj się jeść więcej przeciwutleniaczy (np. luteiny, antocyjanów) i witamin; kondycję wzroku poprawiają np. borówki, a także zielone warzywa;
• unikaj w diecie tego, co znacznie podnosi poziom cukru we krwi (np. słodyczy, kolorowych napojów; warto też np. zamienić białe pieczywo na ciemne lub pełnoziarniste) - cukrzyca zwiększa ryzyko wystąpienia jaskry;
• ogranicz spożycie alkoholu;
• postaraj się rzucić palenie;
• w miarę możliwości staraj się unikać stresu.

Stosowanie się do tych zasad pomaga eliminować czynniki ryzyka jaskry i poprawia kondycję organizmu. Nie jest to trudne – spróbuj, a na pewno nie pożałujesz! Więcej o różnych sposobach leczenia glaukomy przeczytasz także tutaj: https://vidiummedica.pl/5-domowych-i-gabinetowych-sposobow-leczenia-jaskry/.