Pałac w Lisówku popada w ruinę. Znacie jego historię?

Mimo monitorowania przez służby konserwatorskie, zabytek, będący własnością wielu osób prywatnych, nie jest objęty planem ratunkowym ze strony gminy, głównie z powodu zawiłości formalnoprawnych. Zabytkowy dwór z dawną gorzelnią, będący częścią zespołu folwarcznego, jest widoczny w pełnej okazałości zimą i wczesną wiosną, zanim liście zasłonią niszczejącą budowlę. 

Wpisany do rejestru zabytków w 1987 roku, pałac prawdopodobnie został wzniesiony przez Siemieńskich po 1777 roku. Jego klasycystyczne cechy architektoniczne i imponujące wymiary – około 5600 metrów sześciennych kubatury i 942 metrów kwadratowych powierzchni – podkreślają jego historyczną wartość.

Zespół folwarczny w Skołyszynie-Lisówku

Zdaniem historyków, zespół budynków folwarcznych w Skołyszynie-Lisówku jest jednym z ciekawszych zachowanych kompleksów gospodarczych w województwie podkarpackim. Powstał najprawdopodobniej w I połowie XIX wieku. Wszystkie murowane budynki, wzniesione przed połową XIX wieku, stanowią cenny materialny zapis architektoniczno-przestrzennych, politycznych, społecznych oraz gospodarczych zjawisk w regionie.

Stan techniczny i zalecenia konserwatorskie

Służby konserwatorskie przeprowadzają regularne kontrole, badania i ekspertyzy dotyczące stanu technicznego pałacu. W 2023 roku zlecono nową kartę ewidencyjną zabytku, której autorka, Anna Kozłowska-Ryś, oceniła stan techniczny jako katastrofalny. Najpilniejsze zalecenia obejmują zabezpieczenie dachu i konstrukcji drewnianych przed zawaleniem oraz wykonanie prac konserwatorskich, takich jak odtworzenie drenażu, izolacji oraz restauracja drewnianych elementów budynku.

Własność i przyszłość pałacu

Gmina Skołyszyn nie jest zainteresowana przejęciem pałacu ze względu na złożoną sytuację własnościową i priorytetowe zadania finansowe. Jednym z właścicieli pałacu jest Bogusław Kuciakowski, który wskazuje na konieczność zabezpieczenia budynku, szczególnie dachu, jako pierwszego kroku do jego renowacji. Kuciakowski opłaca prąd i gaz w swojej części pałacu, jednak brak wody spowodowany zamarznięciem rur uniemożliwia zamieszkanie.

Historyczna wartość pałacu

Pałac w Lisówku, którego historia sięga XIV wieku, przechodził przez ręce wielu właścicieli, w tym rodziny Siemieńskich, Jabłonowskich, Wodzickich i Zborowskich. Po II wojnie światowej w budynku mieściła się Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna „Odnowa”. Obecnie pałac jest w rękach prywatnych właścicieli, a jego przyszłość zależy od możliwości finansowych i organizacyjnych związanych z renowacją zabytku.

Pomimo trudności, pałac w Lisówku wciąż ma szansę na ratunek, jednak wymaga to zdecydowanych działań i współpracy między właścicielami oraz służbami konserwatorskimi.