Kadencyjność burmistrzów pod znakiem zapytania. Co oznacza to dla Gorlic?

Słowa prof. Jarosława Flisa zwróciły uwagę na fundamentalne założenie systemu wyborczego, w którym presja kolejnych elekcji ma mobilizować rządzących do intensywniejszej pracy.

Prof. Flis zauważył, że demokracja lokalna funkcjonuje w oparciu o prosty mechanizm: politycy starają się bardziej, bo obawiają się przegranej. W jego ocenie zmiana zasad kadencyjności może ten mechanizm osłabić. Jednocześnie podkreślił, że los projektu ustawy znoszącej limity kadencji nie jest przesądzony. Decydujące mogą okazać się wewnętrzne układy w koalicji rządzącej oraz kalkulacje posłów, a także prezydenta, którzy biorą pod uwagę zarówno interesy partyjne, jak i reakcje wyborców.

W debacie przywoływane są twarde dane dotyczące samorządów. Statystyki pokazują, że aż 80 procent burmistrzów urzędujących w 2006 roku przegrało wybory do 2024 roku. To wskaźnik wyższy niż rotacja wśród posłów, co zdaniem komentatorów potwierdza, że lokalna demokracja działa w sposób bardziej bezpośredni i bezwzględny. Z tego punktu widzenia zniesienie kadencyjności może realnie wpłynąć na poczucie odpowiedzialności osób pełniących funkcje wykonawcze w gminach.

W kontekście ogólnopolskiej dyskusji naturalnie pojawiają się pytania o lokalne przykłady. W Gorlicach od grudnia 2014 roku funkcję burmistrza pełni Rafał Kukla, który obecnie realizuje swoją trzecią kadencję. Teoretyczne rozważania o ewentualnej czwartej kadencji mogą stać się więc dla mieszkańców miasta punktem odniesienia do szerszej debaty o sensie ograniczeń czasowych w samorządach.

Zapytaliśmy burmistrza, czysto hipotetycznie, czy gdyby pojawiła się taka możliwość, rozważałby ponowny start w wyborach. Odpowiedź była jednoznaczna i mocno osadzona w logice demokracji lokalnej.
 

Zależałoby to od wyborców – mówi Rafał Kukla.

Demokratycznie, jeśliby mnie poparli to mógłbym działać dalej. Mam jeszcze trochę planów i pomysłów na budowanie Gorlic przyszłości. Sądzę, że trochę pieniędzy jeszcze pozyskamy do końca tej trzeciej, mojej kadencji.

Zwolennicy zniesienia kadencyjności podnoszą argument ciągłości władzy i możliwości długofalowego planowania rozwoju gmin. Przeciwnicy wskazują natomiast na ryzyko osłabienia kontroli społecznej i mniejszą motywację do intensywnej pracy, o której mówił prof. Flis. Warto przy tym zaznaczyć, że projekt ustawy wciąż pozostaje w sferze politycznych zapowiedzi, a jego przyszłość jest niepewna. Różne środowiska eksperckie podkreślają, że kluczowe znaczenie będzie miało zachowanie realnej konkurencyjności wyborów.

Burmistrz Rafał Kukla w pytaniach i odpowiedziach

Dyskusja o kadencyjności pokazuje, jak ważna jest wiedza o osobach sprawujących lokalną władzę. Dlatego zapraszamy Czytelników portalu do udziału w specjalnym quizie poświęconym Rafałowi Kukli. 

Przygotowaliśmy nieoczywiste pytania i ciekawe odpowiedzi, które pozwolą spojrzeć na burmistrza Gorlic z mniej formalnej, a momentami zaskakującej perspektywy.