Ropa i Sękówka w centrum projektu „Źródła życia” – Dziki Projekt rusza z ochroną przyrody i edukacją

Jak podkreśla Wojciech Wójcik, założyciel Fundacji Dziki Projekt, konkurencja była duża.
 

Jako jedna z nielicznych organizacji w Polsce otrzymaliśmy wsparcie – mówi w rozmowie z nami Wojciech Wójcik, założyciel fundacji.

Tych organizacji było dziewięć. W zasadzie nasz projekt był drugim najlepszym napisanym w Polsce. Dla niewielkiej organizacji z Beskidu Niskiego to sygnał, że lokalne działania mogą zyskać ogólnopolski wymiar. 

Projekt koncentruje się na rzekach Ropa, Sękówka oraz źródliskach Wisłoki. Celem projektu jest kompleksowa ochrona i rewitalizacja ekosystemów wodnych dorzecza Wisły w Beskidzie Niskim – wyjaśnia Wójcik. 

Chodzi zarówno o poprawę warunków rehabilitacji dzikich zwierząt, jak i o realne działania w terenie, które mają chronić rodzimą bioróżnorodność.

Ochrona rzek Ropa i Sękówka

Jednym z filarów projektu jest rozbudowa infrastruktury rehabilitacyjnej dla zwierząt wodno-lądowych. Fundacja planuje budowę czterech specjalistycznych wolier – dwóch dla ssaków i dwóch dla ptaków. Całość ma być wyposażona w małe stawy, baseny oraz naturalną roślinność brzegową.
 

Ta infrastruktura nam umożliwi rehabilitację wydr, bobrów i ptaków wodno-lądowych w warunkach zbliżonych do naturalnych, co jest ekstremalnie ważne w przypadku, w którym chcemy zwierzę przywrócić naturze – podkreśla Wojciech Wójcik. 

W praktyce oznacza to większe szanse na skuteczny powrót zwierząt do środowiska naturalnego.

Projekt obejmuje również działania w terenie związane z ochroną brzegów rzek. W ocenie fundacji są one jednymi z najcenniejszych ekosystemów lądowych, a jednocześnie coraz silniej zagrożonych.
 

Gatunki inwazyjne pod kontrolą

Silny akcent w projekcie położono na problem inwazyjnych gatunków obcych.
 

Inwazyjne gatunki obce są szkodliwe dla środowiska naturalnego i wiemy o tym, że trzeba je ze środowiska eliminować – mówi Wójcik. 

Jednocześnie fundacja proponuje rozwiązanie, które ma łączyć skuteczność z podejściem nieletalnym. Planowane jest utworzenie trzech ogrodzonych zbiorników wodnych o łącznej powierzchni 1 700 m², w nich znajdą swoje miejsce nutrie, bernikle kanadyjskie, gęsiówki egipskie i żółwie ozdobne – wylicza założyciel fundacji. 

Azyle mają ograniczyć presję tych gatunków na środowisko, a jednocześnie stać się przestrzenią edukacyjną.

Wojciech Wójcik wskazuje też na problem roślin inwazyjnych.
 

Brzegi rzek zarastają po prostu masowo gatunkami roślin, pod którymi nic innego nie rośnie. I to nie są nasze rodzime gatunki – zaznacza. 

Mogę podać tu przykład rdestowca ostrokończystego. Mamy jego stanowiska nawet w centrum Gorlic. Tworzą nam się takie monokultury, takie wyspy, na których nie znajdują się żadne inne rośliny i nie żyją żadne zwierzęta.

W ramach projektu zaplanowano monitoring 100 kilometrów brzegów rzek Ropy, Sękówki i źródlisk Wisłoki. Stanowiska roślin inwazyjnych mają być precyzyjnie opisane przy użyciu koordynatów GPS, udokumentowane fotograficznie i zgłaszane do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska za pośrednictwem samorządów.
 

Edukacja i wolontariat ekologiczny

Projekt „Źródła życia” ma również silny komponent edukacyjny. Fundacja planuje osiem cykli warsztatowych w ośmiu szkołach powiatu gorlickiego. Dowiadujemy się, że będzie to będzie pięć różnych tematycznych lekcji kierowanych do dzieci, między innymi Tajemnice rzecznych brzegów.

Uczniowie mają poznawać gatunki występujące nad wodą i pod jej powierzchnią, a także badać jakość wody przy użyciu zestawów edukacyjnych. Zaplanowano także spacery ornitologiczne „śladami zimorodka” oraz zajęcia terenowe poświęcone gatunkom rodzimym i obcym.

Istotnym elementem będzie program wolontariatu „Strażnicy Przyrody Beskidu Niskiego”. Po szkoleniach prowadzonych przez specjalistów z Magurskiego Parku Narodowego oraz Szkoły Głównego Gospodarstwa Wiejskiego wolontariusze mają uczestniczyć w monitoringu terenowym.
 

Chcemy, żeby to był program oparty na wiedzy i odpowiedzialności – podkreśla Wójcik.

Fundacja zapowiada również przygotowanie broszury naukowo-edukacyjnej oraz filmu dokumentującego realizację projektu. Ma to być model działań, który będzie można powielić w innych regionach.
 

Codzienna praca i wyzwania

Obok dużych projektów grantowych fundacja prowadzi codzienną rehabilitację dzikich zwierząt. Skala tej działalności rośnie. 
 

Poprzedni rok zamknęliśmy liczbą prawie dwukrotnie większą, jeśli chodzi o zwierzęta przyjęte, niż rok 2024 – mówi Wojciech Wójcik. 

W bieżącym roku organizacja przygotowuje się na przyjęcie ponad 800 zwierząt. To oznacza konieczność zapewnienia leków, badań laboratoryjnych oraz specjalistycznej opieki weterynaryjnej. 

Największy problem jest jednak z finansowaniem takiej bieżącej rehabilitacji i pracy tych wszystkich ludzi – przyznaje założyciel Dzikego Projektu.

Współpraca z częścią gmin powiatu gorlickiego pozwala pokryć część kosztów, ale potrzeby są znacznie większe.

Fundacja rozwija również program praktyk dla studentów weterynarii i kierunków pokrewnych. Zgłaszają się osoby nie tylko z Polski, lecz także z Turcji, Słowacji czy Słowenii. 

Dzięki temu możemy skalować naszą wiedzę poza Gorlice – podkreśla Wójcik.

1,5% podatku dla Dziki Projekt

Fundacja Dziki Projekt realizuje ambitny projekt „Źródła życia”, rozwija infrastrukturę rehabilitacyjną i każdego dnia przyjmuje kolejne dzikie zwierzęta wymagające specjalistycznej pomocy. Aby te działania mogły być kontynuowane, potrzebne jest realne wsparcie mieszkańców powiatu gorlickiego i całego regionu.

W obliczu rosnącej liczby przyjmowanych zwierząt i ambitnych planów związanych z ochroną rzek Ropa i Sękówka wsparcie mieszkańców pozostaje jednym z kluczowych elementów dalszego rozwoju fundacji.

Jedną z najprostszych form pomocy jest przekazanie 1,5% podatku. Na zakończenie rozmowy Wojciech Wójcik zwraca się bezpośrednio do mieszkańców.
 

1,5% to jest taka formuła, która nic nie kosztuje tak naprawdę – mówi. 

Środki z odpisu podatkowego oraz darowizn pozwalają fundacji zapewnić wkład własny do projektów grantowych. Ten wkład własny bardzo często mamy dzięki darczyńcom. Dzięki rozpisywaniu projektów de facto pomnażamy ten kapitał często wielokrotnie – zaznacza.

Fundację można wesprzeć również bezpośrednimi wpłatami darowizn. To właśnie z takich środków finansowane są leki, badania laboratoryjne, specjalistyczne zabiegi i codzienna opieka nad setkami zwierząt, które trafiają pod opiekę zespołu.

Dodatkową formą wsparcia jest zakup gadżetów w tzw. dzikim sklepie. Każdy produkt to nie tylko symboliczny gest solidarności z ideą ochrony przyrody, ale także konkretna pomoc finansowa dla ośrodka.

Szczegóły dotyczące przekazania 1,5% podatku, numerów kont do wpłat oraz oferty dzikiego sklepu znajdują się na oficjalnym profilu Fundacji Dziki Projekt na Facebooku, facebook.com/dzikiprojekt. To tam na bieżąco publikowane są informacje o działaniach, interwencjach i projektach realizowanych w Beskidzie Niskim.