Muzyczne otwarcie festiwalu
Piątkowy wieczór będzie symbolicznym rozpoczęciem tegorocznego Beskidzkiego Klimatyzatora. Otwarcie festiwalu zaplanowano na piątek (31 lipca) na godz. 17.45 w Gorlickim Centrum Kultury. Kwadrans później rozpocznie się koncert Kapeli Maliszów. Będzie to pierwszy koncert muzyczny w czteroletniej historii przyrodniczego wydarzenia.
Organizatorzy zdecydowali się rozpocząć festiwal od muzyki mocno związanej z krajobrazem, historią i wielokulturowością regionu. Trudno o zespół lepiej pasujący do takiego wydarzenia. Kapela Maliszów pochodzi z Męciny Małej w Beskidzie Niskim, a jej repertuar wyrasta z melodii granych w okolicach Gorlic i na Pogórzu.
To właśnie tutaj przez pokolenia spotykały się wpływy polskie, łemkowskie, węgierskie i żydowskie. W muzyce Maliszów można usłyszeć dawne tańce, przyśpiewki, mazurki i melodie karpackie, ale także autorskie kompozycje tworzone przez członków zespołu.
Rodzinna kapela Maliszów
Kapela Maliszów jest zespołem rodzinnym założonym przez Jana Malisza, multiinstrumentalistę, kompozytora i budowniczego instrumentów. Trzon grupy tworzą również jego dzieci – Kacper i Zuzanna Maliszowie. Muzycy wychowali się w domu, w którym granie było naturalną częścią codzienności, a wiele melodii przechodziło z pokolenia na pokolenie.
Jan Malisz gra między innymi na skrzypcach, basach, lirze korbowej i akordeonie, a także śpiewa. Kacper Malisz odpowiada przede wszystkim za skrzypce i basy, natomiast Zuzanna Malisz śpiewa oraz gra na bębnie i basach. W różnych okresach działalności instrumentarium kapeli obejmowało również nyckelharpę, moraharpę, gitarę i inne instrumenty budowane w rodzinnej pracowni.
Ważną częścią rodzinnej historii jest Józef Malisz, ojciec Jana, który już w latach 30. XX wieku grywał na weselach. To po nim Jan odziedziczył instrument, pierwsze umiejętności oraz przekonanie, że muzyki nie trzeba wyłącznie odtwarzać – można ją również tworzyć. Kapela korzysta między innymi z barabana wykonanego przez Józefa Malisza w latach 50. XX wieku.
Tradycja bez muzealnej ciszy
Podczas koncertów Kapeli Maliszów dawne melodie nie brzmią jak eksponaty zamknięte w gablocie. Muzycy pozostawiają sobie przestrzeń na improwizację, energię i spontaniczne reagowanie na to, co dzieje się na scenie. Skrzypce prowadzą melodię, basy i bęben wyznaczają rytm, a śpiew przywołuje charakter dawnych wiejskich spotkań.
Zespół sięga po tańce i przyśpiewki z okolic powiatu gorlickiego, ale wykonuje również własne kompozycje inspirowane muzyką Karpat. W jego brzmieniu słychać swobodę, radość i żywiołowość. Muzyka zachowuje lokalny charakter, a jednocześnie pozostaje zrozumiała dla słuchaczy, którzy wcześniej nie mieli kontaktu z tradycyjnymi melodiami.
To ważne szczególnie podczas Beskidzkiego Klimatyzatora. Festiwal ma być miejscem otwartym również dla osób, które dopiero zaczynają interesować się przyrodą, krajobrazem i lokalnym dziedzictwem. Podobnie będzie z piątkowym koncertem – nie trzeba znać nazw tańców, historii instrumentów ani odmian muzyki tradycyjnej. Wystarczy przyjść i pozwolić prowadzić się rytmowi.
Znani z 4 Stron Karpat
Kapela Maliszów jest dobrze znana publiczności uczestniczącej w gorlickich wydarzeniach poświęconych muzyce folkowej. Zespół pojawił się między innymi na festiwalu „4 Strony Karpat”, który od lat prezentuje artystów wykonujących muzykę etniczną z Polski, regionu karpackiego i innych części świata.
Gorlickie Centrum Kultury wymienia Kapelę Maliszów wśród ważnych wykonawców sześciu edycji tego wydarzenia.
Piątkowy koncert będzie więc okazją do ponownego spotkania z zespołem, który reprezentował okolice Gorlic podczas jednego z najważniejszych lokalnych wydarzeń poświęconych muzyce etnicznej. Tym razem Maliszowie wystąpią w innej formule – jako artyści otwierający festiwal przyrodniczy.
Takie połączenie nie jest przypadkowe. Muzyka kapeli wyrasta z konkretnego miejsca, jego krajobrazu, rytmu życia i rodzinnych historii. Beskid Niski nie pojawia się w niej jako dekoracja. Jest źródłem melodii, sposobu grania i opowieści przekazywanych kolejnym pokoleniom.
Docenieni w całej Polsce
Kapela Maliszów występowała podczas ważnych festiwali muzyki tradycyjnej, folkowej i etnicznej w Polsce. Zespół pojawiał się między innymi na Ethno Porcie w Poznaniu, EtnoKrakowie, festiwalu Rozstaje oraz warszawskim Skrzyżowaniu Kultur.
Muzycy zostali również zauważeni podczas konkursów i wydarzeń poświęconych polskiej muzyce tradycyjnej. W 2013 roku zdobyli pierwszą nagrodę oraz nagrodę publiczności w konkursie Stara Tradycja podczas festiwalu Wszystkie Mazurki Świata w Warszawie. Rok później zajęli drugie miejsce na festiwalu Nowa Tradycja, a Kacper Malisz otrzymał Złote Gęśle dla najlepszego instrumentalisty. Kapela zwyciężyła również w konkursie Scena Otwarta podczas Mikołajków Folkowych w Lublinie.
Ich występ podczas konkursu Nowa Tradycja pokazywał, jak szeroki repertuar potrafią zaprezentować. Obok autorskich wiązanek mazurków znalazła się między innymi tradycyjna ballada pogórzańska z okolic Biecza.
Muzyka zespołu została utrwalona również na albumach. Debiutanckie „Mazurki niepojęte” połączyły dawne melodie i tańce Pogórza z kompozycjami Jana i Kacpra Maliszów. Kolejnym ważnym wydawnictwem był album „Wiejski dżez”, którego tytuł dobrze oddaje swobodę i improwizacyjny charakter grania zespołu.
Koncert dla każdego
Piątkowy występ może zainteresować osoby, które słuchają folku i muzyki etnicznej, ale również tych, którzy Kapelę Maliszów zobaczą po raz pierwszy. To koncert dla mieszkańców ciekawych muzyki własnego regionu, rodzin z dziećmi, uczestników festiwalu przyrodniczego oraz osób szukających wartościowego pomysłu na rozpoczęcie weekendu.
Najmłodsi będą mogli zobaczyć instrumenty rzadko pojawiające się podczas popularnych koncertów. Starsi słuchacze mogą odnaleźć w melodiach rytmy i brzmienia pamiętane z rodzinnych uroczystości, wiejskich zabaw lub opowieści dziadków. Dla pozostałych będzie to spotkanie z muzyką, która potrafi być jednocześnie surowa, melodyjna, taneczna i pełna emocji.
Nie będzie potrzebna znajomość tradycji ani wcześniejsze przygotowanie. Kapela Maliszów pokazuje, że lokalna muzyka może poruszać również wtedy, gdy słuchacz nie potrafi nazwać melodii, tańca czy instrumentu. Najważniejsze pozostają energia wykonawców i bezpośredni kontakt ze sceną.
Piątek w GCK
Czwarta edycja Beskidzkiego Klimatyzatora rozpocznie się w piątek, 31 lipca, w Gorlickim Centrum Kultury przy ul. Michalusa 4. Oficjalne otwarcie odbędzie się o godz. 17.45, a koncert Kapeli Maliszów rozpocznie się o godz. 18. Wstęp na wydarzenie jest wolny.
Pełen program 4. Festiwalu Przyrodniczego Beskidzki Klimatyzator w dziale Zwiastuny, link do wydarzenia poniżej.
Napisz komentarz
Komentarze