Jedzie ułan jedzie, szablą pobrzękuje

Wystawę zatytułowaną „ Historia jazdy polskiej rok 1920 i 1939” rozpoczęła przed budynkiem Kasztelu żywiołowa prezentacja w postaci salwy honorowej, do której użyto działa, moździerzy, a także karabinów maszynowych. Zebrani goście zostali powitani przez Dyrektora Muzeum „Dwory Karwacjanów i Gładyszów” w Gorlicach Zdzisława Tohla oraz Kierownika Ośrodka Konferencyjno-Wystawienniczego „Kasztel” w Szymbarku” Janusza Ziębę.

Przedstawiono historię jazdy konnej, której barwną reprezentację stanowiły dwie grupy rekonstrukcyjne: I Pułku Ułanów Krechowieckich im. Bolesława Mościckiego oraz II szwadron 8 Pułku Ułanów Księcia Józefa Poniatowskiego – Garnizon Biecz. Patrząc na przystojnych ułanów, ich mundury i broń poznaliśmy dzieje ich formacji.

1 Pułk Ułanów Krechowieckich im. Pułkownika Bolesława Mościckiego powstał w 1915 roku ( nazwa pochodzi od miejscowości Krechowce, gdzie stoczył pierwszą zwycięska bitwę). Reaktywowany ponownie po odzyskaniu niepodległości brał udział w wojnie polsko-ukraińskiej (1919-1919), potem zaś w wojnie polsko-bolszewickiej. W latach 1921-1939 stacjonował w koszarach w Augustowie, by ponownie chwycić za broń wraz z wybuchem II Wojny Światowej. Po kampanii wrześniowej, odtworzony został w ramach Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR. Los rzucił ułanów do ziemi irackiej, palestyńskiej, egipskiej, by na koniec dotrzeć do Europy i walczyć pod Monte Cassino, wsławić się w bitwie o Ankonę, czy Bolonię. Odział ten został ostatecznie rozformowany w 1947 roku. W czasie wojny podobny pułk został odtworzony również w składzie Armii Krajowej.

Druga formacja , o której wiele mogliśmy się dowiedzieć, to 8 Pułk Ułanów Księcia Józefa Poniatowskiego ( wcześniejsze jego nazwy to 1 Pułk Ułanów Austriackich, a potem 1 Pułk Ułanów Ziemi Krakowskiej). Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej wsławili się pod Komarowem, w 1939 zaś roku 8 Pułk wszedł w skład Krakowskiej Brygady Kawalerii, która podlegała Armii „Kraków”. Potem po niepowodzeniach, przyłączył się do Armii „Lublin” . Rozbity został podczas przeprawy do Rumunii i tylko jego I szwadron dotarł na Węgry. Odtworzony w 1940 pod nazwą 1 Oddziału Rozpoznawczego im. Księcia Józefa Poniatowskiego, wszedł wkrótce w skład 1 Dywizji Grenadierów. Pułk przestał istnieć w 1945 roku.

Wykład, wykładem, ale zebrani goście oczekiwali prezentacji dalszych (poza salwami) umiejętności zaproszonych grup rekonstrukcyjnych i oczywiście się ich doczekali. Podziw wzbudziły pokazy cięcia szablami butelek z wodą, a także dostojna musztra kawaleryjska. Żeby poczuć klimat wojskowy , każdy chętny mógł posilić się prawdziwą żołnierską grochówką.

Budynek oficyny dworskiej był miejscem właściwego wernisażu poświęconego polskiej jeździe z czasów Polski międzywojennej, jak i II wojny światowej.

Wystawa czynna od 14 lutego do 13 marca 2014 roku jest pełna ciekawych ekspozycji, której gospodarze tak oto ja reklamują: Wystawa prezentuje niezwykłą kolekcję wyposażenia i uzbrojenia należącego do polskich ułanów w 1920 i 1939 roku (kulbaki wojskowe, mundury, karabiny maszynowe, moździerze, armatę Bofors 36, szable, lance, wóz taborowy i kuchnię polową).

Wzbogacono ją planszami zawierającymi informacje na temat historii jeździectwa w Polsce oraz opisami funkcji prezentowanych eksponatów. Dzięki ekspozycji wyruszą Państwo w sentymentalną podróż do czasów opiewanych w pieśni Hej, hej ułani malowane dzieci…”.

Po obejrzeniu naszej galerii z powyższej wystawy, oczekujemy iż zachęci Was drodzy czytelnicy do osobistego jej zwiedzenia .

 Iwa

fot. Jacek Spyra (www.fotogorlice.pl)