Policjanci odebrali dzieci nietrzeźwym opiekunom

Tego samego dnia mieszkanka powiatu gorlickiego powiadomiła, że rodzice pięciorga małoletnich w wieku od 5 do 13 lat znajdują się pod działaniem alkoholu, podczas gdy dzieci nie mają zapewnionej opieki. Interweniujący funkcjonariusze Policji potwierdzili nietrzeźwość rodziców. W czasie interwencji rodzeństwo znajdowało się pod opieką sąsiadów, którzy poinformowali policjantów, że podobne sytuacje w tej rodzinie zdarzały się już wcześniej, a także, że rodzice nie interesują się losem swoich dzieci. Trzema dziewczynkami i dwoma chłopcami zgodzili się zaopiekować babcia i dziadek, mieszkający w innym powiecie.

To już kolejne w tym roku zgłoszone przypadki zaniedbań, których dopuszczają się osoby zobowiązane do opieki nad dziećmi. Tylko w 2013 roku na terenie powiatu gorlickiego odnotowano 16 interwencji związanych z niewłaściwym sprawowaniem opieki nad małoletnimi. W 13 przypadkach, z uwagi na nietrzeźwość opiekunów prawnych, konieczne było przekazanie dzieci pod opiekę osób najbliższych lub umieszczenie ich w pieczy zastępczej.

Część wspomnianych interwencji podejmowana była z inicjatywy pracowników socjalnych. Nowelizacja ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z dnia 10 czerwca 2010 roku uprawniła przedstawicieli pomocy społecznej do odebrania z rodziny małoletniego, którego życie lub zdrowie jest zagrożone w związku z przemocą w rodzinie. Procedura taka wdrażana jest przez pracownika socjalnego w trakcie wykonywania przez niego obowiązków służbowych. Zgodnie z art. 12a znowelizowanej ustawy, pracownik socjalny nie decyduje o odebraniu dziecka sam, lecz w uzgodnieniu z wezwanym na miejsce funkcjonariuszem Policji oraz przedstawicielem służby zdrowia: lekarzem, ratownikiem medycznym bądź pielęgniarką. Jeżeli przedstawiciele tych trzech służb uznają, że takie działanie jest konieczne, mają obowiązek zapewnienia dziecku właściwej opieki. W pierwszej kolejności ustawodawca wymienił inną niezamieszkującą wspólnie „osobę najbliższą” jako taką, której można tymczasowo powierzyć małoletniego. Jeżeli żadna z niezamieszkałych wspólnie osób najbliższych nie jest zdolna do zapewnienia bezpieczeństwa dziecku odebranemu z rodziny, bądź nie wyraża chęci sprawowania nad nim opieki, niezbędne jest umieszczenie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej. Informacja o odebraniu dziecka z rodziny w trybie art. 12a ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie niezwłocznie, nie później niż w ciągu 24 godzin, przekazywana jest do Sądu Rodzinnego, który wydaje orzeczenie o umieszczeniu dziecka w rodzinie zastępczej, w placówce opiekuńczo-wychowawczej lub o powrocie dziecka do rodziny.

Do czasu wejścia w życie nowelizacji wspomnianej ustawy, uprawnienia do interwencyjnego odebrania dziecka z rodziny przysługiwały wyłącznie funkcjonariuszom Policji. Podkreślić należy, że art. 12a ustawy nie dokonuje przeniesienia kompetencji Policji w zakresie ochrony życia i zdrowia ludzi na pracownika socjalnego. Policjanci, realizując w codziennej służbie zadania wynikające z ustawy o Policji, także podejmują czynności, które mogą zakończyć się tymczasowym odebraniem małoletnich rodzicom bądź opiekunom. Najczęściej do takich sytuacji dochodzi, kiedy dorośli odpowiedzialni za opiekę nad dziećmi, nie mogą jej sprawować w należyty sposób, zwłaszcza ze względu na stan nietrzeźwości.

Przypominamy, że w każdym przypadku zgłoszenia dotyczącego zaniedbań w opiece nad dziećmi Policja podejmuje czynności mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa małoletnim. Ponadto, o każdej tego rodzaju interwencji informowany jest Sąd Rodzinny.

W trosce o dobro i bezpieczeństwo najmłodszych mieszkańców powiatu apelujemy do rozsądku rodziców i opiekunów oraz do wrażliwości społecznej świadków nieodpowiedzialnego zachowania osób sprawujących opiekę nad dziećmi.

Zgodnie z art. 162 k.k., nieudzielanie pomocy osobie znajdującej się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu jest przestępstwem zagrożonym karą pozbawienia wolności do lat 3. Każda osoba ma zatem obowiązek udzielenia pomocy dziecku znajdującemu się w sytuacji objętej tym przepisem, a brak takiej pomocy wyczerpuje znamiona przestępstwa.

aspirant Grzegorz Szczepanek