Biecz czcił Kromera

Ok. 1542 r. uzyskał święcenia kapłańskie. Błyskotliwie rozwijała się jego kariera - w latach 1545-58 był sekretarzem królewskim, uczestnicząc m.in. w licznych i ważnych poselstwach. W 1552 r. otrzymał od króla nobilitację.

W 1579 r., po śmierci bp. Stanisława Hozjusza, którego był współpracownikiem i koadiutorem, został mianowany biskupem warmińskim. Był zaangażowany w działalność kontrreformacyjną. W 1583 r. erygował zgromadzenie zakonne katarzynek.

Zasłużył się dla rodzinnego Biecza, gdzie wsparł odbudowę wieży ratuszowej; dbał o biecką oświatę. W 1553 roku szkoła w Bieczu otrzymała od niego humanistyczny program nauczania. W testamencie ufundował stałe stypendium dla czterech studentów z Biecza na Akademii Krakowskiej.

Bieckie upamiętnianie średniowiecznego sponsora rozpoczęło się od odprawienia mszy świętej w Kolegiacie Bożego Ciała, w trakcie której okolicznościową homilie wygłosił ks. prof Sławomir Zych.

Tuż po mszy, jej uczestnicy udali się na plac Kromera, gdzie odsłonięto pomnik Kromera, który zastąpił popiersie Kromera. Autorem pomnika jest wybitny gorlicki twórca dyrektor Muzeum Dwory Karwacjanów i Gładyszów, Zdzisław Tohl. Pomnik odsłonili Burmistrz Biecza Urszula Niemiec oraz Bogumił Kawa, Przewodniczący Rady Miejskiej w Bieczu. Kolejnym punktem programu „Kromeriany” była oficjalna uroczystość na bieckim rynku w trakcie której dziękowano, nagradzano i chwalono się efektami „rewitalizacji” bieckiego starego miasta. Ta część bieckiego spotkania z Kromerem nie cieszyła się zbytnim zainteresowaniem mieszkańców, na widowni miejsca zajmowali głównie przybyli do Biecza oficjele.

Niestety podobna sytuacja miała miejsce w trakcie prezentacji na bieckim rynku spektaklu teatralnego przygotowanego przez zespół Teatru Nomina Rosae z Nowego Sącza. Sztuka „Vita Cromeri” to barwna opowieść, w formie retrospekcji o życiu Marcina Kromera. Był to główny punkt pierwszego dnia bieckiego święta.

Równolegle w okolicy murów miejskich i Kolegiaty trwały eliminacje do turnieju rycerskiego, gdzie główną nagrodą miał być mieszek zbója Becza, członkowie bractw rycerskich potykali się wręcz jak również w turnieju łuczniczym.

Drugi dzień "Kromeriany” upływał bieczanom w leniwym oczekiwaniu na wieczorne atrakcje muzyczne. Od godzin południowych organizatorzy zapewnili widzom sporo innych ciekawych i atrakcyjnych imprez. Były pokazy sokolników, odbywał się turniej rycerski, całkowicie za darmo zwiedzać można było bieckie muzea, na tych sprawniejszych fizycznie oczekiwała wieża ratusza, z której rozpościera się widok na okolice. Plac Kromera opanowali rycerze i toczyli tam swoje boje i potyczki na celności oka.

Wokół rynku rozłożyli się z kramami wędrowni przekupnie, tak, że można było poczuć się jak w czasach Kromera w dzień targowy.

Wraz ze zbliżającym wieczorem na placu rynku robiło się coraz ciaśniej. To coraz liczniejsze rzesze chętnych do obejrzenia zespołu Enej zajmowali dogodne miejsca obserwacyjne przed główną sceną „Kromeriany”

W atmosferę wschodniej „melodyjki” przybywających na rynek wprowadziły dwa lokalne zespoły, chór „Zoria” i formacja „Burjan”. Nie jest łatwo opisać muzykę, to po prostu trzeba usłyszeć i samemu ocenić.

Gdy biecki rynek osiągnął zapełnienie jakiego ponoć nigdy wcześniej nie doświadczył, na scenę wkroczyli muzycy z olsztyńskiej formacji „ENEJ”. Ich rytmiczna muzyczka porwała publiczność do zabawy, jednak ja ze swej strony mogę stwierdzić, że szału nie było, choć dotarły do mnie głosy, że szał był, bo w powietrzu latały ponoć stanik fanek tego zespołu.

Organizatorzy tegorocznej „Kromeriany” zapowiedzieli, że ta impreza będzie w Bieczu cykliczna i już zaprosili na przyszłoroczne obchody ku czci średniowiecznego sponsora bieckiej szkoły i fundatora stypendiów.

(Lek)

fot:Sławomir Tokarski

fot: Kinga Pastuszczak