Programowo i przestrzennie na nowym cmentarzu

Celem konkursu było przeprowadzenie możliwie szerokiej konfrontacji twórczych prac projektowych i wybranie najlepszego rozwiązania. Autor zwycięskiej pracy opracuje w przyszłości dokumentację projektową nowego cmentarza.

14 grudnia Sąd Konkursowy przedstawił podczas otwartego posiedzenia w gorlickim ratuszu ocenę nadesłanych prac i wyniki konkursu.
W skład Sądu, weszli architekci i urbaniści z SARP (Stowarzyszenie Architektów Polskich), a także pracownicy Urzędu Miejskiego w Gorlicach.

Przy ocenie prac uwzględniano następujące kryteria: atrakcyjność proponowanych rozwiązań architektonicznych i przestrzennych, funkcjonalność, koszt wykonania dokumentacji projektowej oraz planowany koszt realizacji inwestycji.

Do Urzędu wpłynęło osiem prac konkursowych.

Wyniki ogłosił przewodniczący Sądu Konkursowego prof. architekt Piotr Burak – Gajewski z Politechniki Krakowskiej.

Pierwsze miejsce przyznano zespołowi autorskiemu firmy eM4. Pracownia Architektury. Brataniec z Krakowa w składzie: arch. Marcin Brataniec, arch. Urszula Forczek-Brataniec, arch.Maciej Gozdecki, arch. Damian Mierzwa, arch krajobr Paulina Nosalska.
W opinii Sądu nagroda została przyznana za „rzetelną analizę ukształtowania terenu i nałożenie wyrazistej struktury przestrzennej pól grobowych rozwiązującej problem spadku terenu tak w aspekcie pejzażowym, jak i użytkowym. W rozwiązaniu przebiegu murów oporowych widać również subtelną reminiscencję tradycji cmentarzy wojennych tego rejonu”. 
Ponadto Sąd docenił „prawidłowe urządzenie relacji przestrzennych budynków, pól grobowych i otoczenia oraz dobrze rozplanowany budynek o trafnej stylistyce i właściwym klimacie dobrze wyznaczający granicę atmosfery zadumy”.
W przypadku realizacji tej pracy Sąd zaleca „bardziej intensywne wykorzystanie terenu zwłaszcza po północno-zachodniej stronie, która stanowi przedpole cmentarza przy najeździe od strony miasta oraz analizę komunikacji na cmentarzu w kierunku prostopadłym do poziomic”.

Drugą nagrodę uzyskała praca przygotowana przez BR Pracowni Architektoniczną Spółka Cywilna z Łańcuta. 
Sąd Konkursowy uzasadniając swój wybór orzekł, iż nagroda została przyznana za „logiczny i efektywny układ pól grobowych o układzie zgodnym z topografią terenu”. W opinii Sądu czytamy także: „regularny układ komunikacji nałożony na krzywizny terenu da grę kontrastu ortogonalnego rygoru kompozycji i swobody spadku terenu”.
Mankamentem pracy jest „brak kulminacji osi poszczególnych pól dającej spięcie całości i prawidłowe skomunikowanie z wejściem i obiektami domu pogrzebowego”.

Trzecią nagrodę uzyskała praca Biura Studiów i Projektów Architekt Barbara Średniawa z Bytomia. 
Sąd Konkursowy przyznał trzecią nagrodę za „odważną i monumentalną kreację krajobrazową dającą interesującą alternatywę dla tradycyjnie przyjętych form i układów planowania cmentarzy. Jest to z pewnością całościowy sposób rozwiązania problemów cmentarza położonego na pagórkowatym terenie”. Są i mankamenty: „koncepcja narzuca całościową realizację założenia przynajmniej jednej części w formie liścia, a zespół budynków jest przeskalowany, nakierowany na węzeł komunikacyjny i marginalny w stosunku do całości kompozycji”.

Od 20 grudnia do 4 stycznia udostępnione zostaną publiczności plansze z graficznymi częściami nagrodzonych koncepcji.  Ekspozycję będzie można oglądać w Domu Polsko – Słowackim.

Dziś prezentujemy jedynie fragmenty koncepcji przedstawionej przez zwycięzcę konkursu – eM4 Pracownia Architektury Brataniec.

Z uwagi na fakt, że w ciągu najbliższych kilku lat skończą się miejsca do pochówku na istniejącym cmentarzu komunalnym w Gorlicach, zachodzi potrzeba budowy nowej nekropolii w naszym mieście. Nowy cmentarz znajdował się będzie na obrzeżach Gorlic, przy ulicy Dukielskiej. Bez wątpienia, wszystkim powinno zależeć, by w tym miejscu powstał obiekt funkcjonalny, umiejętnie wkomponowany w krajobraz, o sporych walorach estetycznych. Stąd pomysł na rozpisanie konkursu na koncepcję programowo – przestrzenną nekropolii.

Budowa cmentarza zostanie podzielona na etapy, zasięg inwestycji będzie dostosowany do bieżących potrzeb i możliwości finansowych samorządu. Teren przeznaczony na budowę cmentarza zajmie powierzchnię ok. 33 hektarów, wolną od obiektów kubaturowych, znajdują się tam aktualnie łąki i obszary wykorzystane rolniczo. Właścicielem terenu jest obecnie Agencja Nieruchomości Rolnych.

źródło: UM