Lista leków w chorobach przewlekłych zagrożonych brakiem. Pacjenci z Gorlic powinni ją sprawdzić

Lista od 9 września

Obwieszczenie Ministra Zdrowia zostało wydane 1 września 2026 roku i opublikowane pod poz. 63 Dziennika Urzędowego Ministra Zdrowia. Zgodnie z dokumentem wykaz produktów zagrożonych brakiem dostępności został ustalony na dzień 9 września 2026 roku. Obejmuje 294 pozycje.

Liczby tej nie należy jednak odczytywać jako 294 różnych leków. W wykazie oddzielnymi pozycjami mogą być różne dawki, wielkości opakowań lub postaci tego samego preparatu. Przykładem są leki zawierające metylofenidat czy preparaty insulinowe, które występują w dokumencie w wielu wariantach.

Insuliny na wykazie

Dużą grupę stanowią preparaty wykorzystywane przez osoby chorujące na cukrzycę. Na liście znalazły się m.in. różne rodzaje insulin, w tym Abasaglar, Actrapid Penfill, Apidra, Humalog, Humulin, Insulatard Penfill, Lantus, Levemir, NovoRapid czy preparaty z serii Polhumin. Wykaz obejmuje również niektóre inne leki stosowane u pacjentów z cukrzycą, w tym Jardiance.

Dla osób stosujących insulinę informacja może być szczególnie istotna, ponieważ leczenie często prowadzone jest w sposób ciągły. Nie oznacza to jednak, że pacjent powinien kupować zapasy leków. W pierwszej kolejności warto sprawdzić dostępność dokładnie tej dawki i opakowania, które zostały zapisane na recepcie.

Leki na ADHD

W wykazie znalazło się również kilka wariantów preparatów zawierających metylofenidat. Dokument wymienia m.in. Atenzę w dawkach 18, 27, 36, 45 i 54 mg oraz Concertę w dawkach 18 i 36 mg. Są to preparaty stosowane m.in. w leczeniu ADHD.

W przypadku problemów z realizacją recepty pacjent nie powinien samodzielnie zmieniać dawki ani sposobu przyjmowania preparatu. O możliwość wydania odpowiednika należy zapytać farmaceutę, a zmiany w prowadzonej terapii konsultować z lekarzem.

Padaczka i Parkinson

Na liście są również preparaty wykorzystywane w neurologii. Znajdują się na niej m.in. różne warianty Depakine oraz Diacomit, stosowane w leczeniu padaczki. W dalszej części wykazu Ministerstwo Zdrowia wskazało także Madopar zawierający lewodopę i benserazyd, wykorzystywany w terapii choroby Parkinsona.

W przypadku leków przyjmowanych stale warto nie odkładać realizacji recepty na ostatni dzień. Jeżeli konkretnego preparatu nie ma w jednej aptece, farmaceuta może pomóc sprawdzić możliwości jego sprowadzenia lub poinformować o dostępnych rozwiązaniach.

Astma i alergie

W nowym wykazie znalazły się również preparaty stosowane przy schorzeniach układu oddechowego, m.in. Aspulmo, Atrovent, Berodual, Anoro Ellipta czy DuoResp Spiromax.

Szczególną uwagę mogą zwrócić także EpiPen Jr. oraz EpiPen Senior, czyli automatyczne wstrzykiwacze z epinefryną stosowane w nagłych przypadkach ciężkich reakcji alergicznych. Oba preparaty zostały wymienione na ministerialnej liście.

Co z aptekami?

Samo pojawienie się nazwy preparatu na liście nie oznacza, że 9 września przestanie być dostępny w lokalnej aptece. Ministerstwo Zdrowia wyjaśniało już przy takich wykazach, że ich podstawowym celem jest działanie prewencyjne i ograniczenie możliwości wywozu za granicę produktów ważnych dla polskich pacjentów. Nie jest to zatem lista leków, których w Polsce już nie ma.

Dobrym przykładem jest EpiPen Senior. Podczas naszego sprawdzania internetowa wyszukiwarka dostępności leków wskazywała, że preparat był dostępny także w Gorlicach. Takie dane należy jednak traktować wyłącznie orientacyjnie, ponieważ stan magazynowy apteki może zmienić się nawet w ciągu kilku godzin.

Co mogą zrobić pacjenci?

Pacjenci, którzy regularnie przyjmują preparaty znajdujące się w wykazie, mogą wcześniej sprawdzić ich dostępność w swojej aptece. Jeżeli leku obecnie nie ma, warto zapytać farmaceutę, czy może zostać zamówiony z hurtowni oraz czy istnieje możliwość realizacji recepty przy użyciu odpowiednika.

Najważniejsze jest, aby nie odstawiać leku, nie zmieniać dawki i nie zastępować preparatu na własną rękę. W przypadku wątpliwości decyzję dotyczącą terapii należy omówić z lekarzem lub farmaceutą.

Lista ma chronić

Wpisanie produktu do wykazu wiąże się z dodatkowymi obowiązkami dotyczącymi jego wywozu poza Polskę. Prawo farmaceutyczne wymaga zgłoszenia Głównemu Inspektorowi Farmaceutycznemu zamiaru wywozu lub sprzedaży za granicę produktów znajdujących się na liście. Mechanizm ma ograniczać sytuacje, w których potrzebne leki trafiają na inne rynki kosztem dostępności dla pacjentów w Polsce.