Mleko jako sprawca dolegliwości żołądkowo-jelitowych?

Czy jednak istotnie nabiał wywiera tak negatywny wpływ na ludzkie zdrowie, że należy wyeliminować go z codziennego jadłospisu? Przyjrzyjmy się wnikliwie tej kwestii i postarajmy się znaleźć odpowiedź na to dość kontrowersyjne pytanie.

Problematyczny cukier mleczny – laktoza

Składnikiem, który w głównej mierze przyczynia się do powstawania zaburzeń trawiennych po spożyciu mleka, jest laktoza, zwana niekiedy cukrem mlecznym. Do prawidłowego strawienia laktozy niezbędny jest enzym laktaza, który niestety nie jest wydzielany u znacznej części populacji. 

Enzym ten uwalniany jest w dużych ilościach u niemowląt, gdyż jest on niezbędny, aby małe dziecko mogło trawić mleko stanowiące podstawę jego diety. Szacuje się, że u około połowy Europejczyków z biegiem lat dochodzi do zaprzestania wydzielania laktazy, co prowadzi do powstawania różnego typu zaburzeń ze strony układu trawiennego.

Mamy wówczas do czynienia z tzw. pierwotną nietolerancją laktozy. Oprócz tego często spotykana jest nietolerancja wtórna, współistniejąca wraz ze schorzeniami takimi jak celiakia czy choroba Leśniowskiego-Crohna, oraz nietolerancja wrodzona, która objawia się już w pierwszych miesiącach życia.

Niedobór enzymu laktazy skutkuje przedostaniem się niestrawionej laktozy do jelita grubego, co przyczynia się do niekontrolowanego rozwoju bakterii fermentacyjnych. W efekcie u osoby z nietolerancją laktozy występują uporczywe wzdęcia i gazy, biegunki, skurcze jelit oraz ogólny dyskomfort trawienny. 

Rozwiązaniem, które pomoże zwalczyć te nieprzyjemne dolegliwości, jest całkowite wyeliminowanie produktów mlecznych z laktozą z diety i zastąpienie ich produktami bez laktozy lub wegańskimi odpowiednikami bogatymi w wapń lub stosowanie enzymu laktazy w formie tabletek dostępnych bez recepty.

Kazeina – alergen, który trudno jest strawić

Mleko bywa również częstą przyczyną powstawania alergii pokarmowych. Składnikiem, który w największym stopniu przyczynia się do występowania różnego rodzaju reakcji alergicznych, jest kazeina, która należy do grupy białek. Składnik ten jest również jednym z najtrudniejszych do strawienia komponentów składowych mleka, ponieważ po przedostaniu się do żołądka kazeina tworzy jednolitą, zbitą strukturę, której strawienie zajmuje niezwykle wiele czasu. 

Ponadto na skutek przemian, którym podlega kazeina podczas procesów trawiennych, uwalniane są znaczne ilości wolnych rodników, które przyczyniają się do przyśpieszenia procesów starzenia się organizmu. W tej sytuacji jedynym rozwiązaniem jest stosowanie wegańskich zamienników nabiału.

Pasteryzacja – sposób na pozbycie się nie tylko bakterii

Powszechnym zjawiskiem jest poddawanie sprzedawanego na masową skalę mleka procesowi pasteryzacji. Polega ona na podgrzaniu mleka do niezwykle wysokiej temperatury, przekraczającej 100 stopni Celsjusza. W zamyśle proces ten ma zabić potencjalnie chorobotwórcze bakterie oraz drobnoustroje, mogące znajdować się w mleku. 

Niestety, na skutek pasteryzacji dochodzi również do zniszczenia zdecydowanej większości pożytecznych enzymów, które z natury zawarte są w mleku i które mają za zadanie ułatwić jego strawienie. W rezultacie nieprzyjemne dolegliwości ze strony układu trawiennego po spożyciu mleka stają się jeszcze bardziej uporczywe.

Jak widać, istnieje wiele czynników mogących przyczyniać się do powstawania różnego rodzaju dolegliwości ze strony układu pokarmowego po spożyciu mleka i jego przetworów. Jeżeli zatem często doskwierają nam wzdęcia, krępujące gazy czy też częste biegunki bądź zatwardzenia, zwróćmy uwagę na to, czy objawy te nie pojawiają się systematycznie po wcześniejszym spożyciu mleka. 

W sytuacji, gdy po wypiciu na pusty żołądek 300-400 ml mleka krowiego pojawiają się u nas powyższe objawy, należy zdecydowanie udać się do lekarza, który powinien skierować nas na specjalistyczne badania krwi mające na celu zdiagnozowanie nietolerancji laktozy bądź alergii na białko mleka krowiego. Wówczas jedynym rozwiązaniem, mogącym przynieść nam długotrwałą ulgę, jest całkowite wyeliminowanie mleka oraz nabiału z codziennego jadłospisu w czym może pomóc dietetyk, aby nie doprowadzić do niedoborów chociażby cennego wapnia.